Woensdag 17/07/2019

Vervuiling

Niets is zo vervuilend als sigarettenpeuk

Beeld ANP XTRA

Niets is zo vervuilend als de sigarettenpeuk: per dag belanden er in Vlaanderen 100.000 op straat. Een peuk bevat honderden chemicaliën, kan tientallen liters water verontreinigen en breekt heel traag af. Met assefoetsies – of zakasbakjes - wordt nu de oorlog verklaard aan de vieze peuk.

Wereldwijd belanden jaarlijks 4.500 miljard peuken op de grond. Het zou nochtans eenvoudig kunnen zijn. Als elke roker consequent zijn sigarettenstompje in een vuilbak gooit, zou het probleem niet bestaan. Maar dat gebeurt dus niet. Daardoor moeten elk jaar in Vlaanderen 40 miljoen peukjes opgeraapt worden, zo berekende de Openbare Afvalstoffenmaatschappij (OVAM). Leg die allemaal naast elkaar en je hebt een peukjeslint van Brussel tot Valencia, en terug. 

Ze vormen ook de grootste vervuiler volgens OVAM. Van alle zwerfvuil is 49 procent afkomstig van rokers. Geen enkele plek is heilig voor de peukjesstorter. Ook op vakantie blijft hij vervuilen. Zo worden er volgens een studie van de EU-Commissie aan de Europese zeeën gemiddeld 461 stuks per 100 meter geteld.

“Op bepaalde plaatsen maken peukjes meer dan de helft van het zwerfvuil uit”, zegt OVAM. “Vooral waar mensen moeten wachten, zoals bushaltes en treinstations, is het heel erg. Peukjes worden op de grond gegooid omdat de rokers ze niet beschouwen als afval en denken dat ze toch wel vergaan.”

Maar dat laatste is niet waar. Peuken zijn niet biologisch afbreekbaar. “De afbraaktijd ligt ergens tussen de 2 en 15 jaar, maar peuken breken nooit helemaal af. Wat overblijft van de filter zijn micro- en nanoplastics die niet vergaan en in het milieu terechtkomen. In de filter zitten ook giftige stoffen die het water verontreinigen.”

“Heel wat peuken en filters belanden in de zee. Vissen die ze voor voedsel aanzien, kunnen erin stikken. Ook zijn er filters aangetroffen in de magen van vogels, vissen en andere zeedieren. Peukjes hebben een hoge toxiciteit, waardoor ze schadelijk of dodelijk zijn voor het zeeleven. Zo zijn er peuken gevonden met nicotine, arseen, lood, cadmium, koper, chroom, ethylfenol en polycyclische, aromatische koolwaterstoffen. Ze vormen een bedreiging voor het leven in de zee en uiteindelijk, via de voedselketen, voor onszelf.” 

De tabaksindustrie zegt dat de filter giftige stoffen tegenhoudt, maar wetenschappers ontkennen dat. “Ze zijn een marketinginstrument om het mensen makkelijker te maken om te roken. Bedrog, eigenlijk”, zegt professor Thomas Novotny van de universiteit van San Diego die onderzoek deed. Nochtans bestaat er een alternatief. De afbreekbare sigarettenfilter van Greenbutts is gemaakt van een natuurlijk mengsel van hennep en katoen. Het bedrijf  probeert al bijna tien jaar de grote producenten te overtuigen maar het lukt niet. Synthetische filters zijn immers veel makkelijker en goedkoper te maken dan de natuurlijke.

Mooimakers, het initiatief tegen zwerfvuil en sluikstorten in Vlaanderen, voert de strijd tegen de peuk op. Samen met afvalintercommunale IVAREM gaat de organisatie in zeven Antwerpse gemeenten 22.000 zakasbakjes - of assefoetsies - uitdelen. “Onderzoek toont aan dat rokers maximaal twee tot vijf stappen willen zetten om van hun sigarettenpeuk af te geraken. Daarom willen we met die zakasbakjes een alternatief bieden”, zegt Marijke Herinckx van IVAREM.

Ivarem lanceert de Assefoetsie, een etui om opgerookte sigaretten in te bewaren. Beeld David Legreve
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden