Maandag 17/05/2021

‘Niets is zo mooi als de tranen van een clown’

De kleine en de grote: Dimitri Leue en Bruno Vanden Broecke. Ze kennen elkaar sinds hun studententijd. Bijna even lang als De Marcellini’s een circusduo vormen dus. Maar in tegenstelling tot die fictieve personages werkten ze nog nooit eerder samen. Met De Marcellini’s (16+), een productie van het Antwerpse jeugdtheater HETPALEIS, komt daar eindelijk verandering in.“We hebben elkaar altijd beloofd dat we samen een voorstelling zouden maken. Maar het is pas nu, meer dan tien jaar later, dat het daadwerkelijk zover is”, aldus Vanden Broecke. Terwijl hij afgelopen decennium vooral actief was bij theatercollectief SKaGeN, waarvan hij medeoprichter is, en bij tv-kijkend Vlaanderen bekend werd als de opdringerige Sammy Tanghe in Het eiland, maakte Leue zijn debuut op het kleine scherm in Vaneigens, de vroegere eindrubriek van Man bijt hond, en is hij kind aan huis bij jeugdtheater HETPALEIS. “We zijn als twee magnetische treintjes, we zijn andere sporen opgereden, maar het kon gewoon niet anders of ooit zou de aantrekkingskracht ons weer tegen elkaar doen ketsen.”En daarbij kan zelfs de verzwikte enkel van Leue geen roet in het eten gooien. “Nee, het is niet het gevolg van een truc met een eenwieler tijdens de repetities, het is me overkomen tijdens een heftige voetbalmatch met familie”, bekent de kleine. “Een molshoop was de boosdoener”, verduidelijkt de grote. “Nee het was een gat”, aldus de kleine. “Het negatief van een molshoop dus”, repliceert de grote. “Een poohslom”, besluit de kleine. Leue en Vanden Broecke, een geboren komisch duo?

Herinneren jullie je nog jullie eerste ontmoeting?

Vanden Broecke: “‘Hallo, ik ben Dimi.’ En hij maakte een achterwaartse salto. Dat was mijn eerste kennismaking met Dimitri op het Conservatorium in Antwerpen. Ik dacht: ‘Tiens, wat een grappig, apart kereltje. Maak ik een veertje bij hem los of zo?’”Leue: “Pure aanstellerij, dat was het! (lacht) De eerste maal dat ik Bruno als acteur bezig zag, was toen hij voor zijn examen Lucifer van Vondel speelde. Dat heeft toen grote indruk gemaakt op mij. Bruno heeft een natuurlijke ontwapenende kracht die je niet kunt aanleren op school. Hij kan zowel stevige rollen aan als net heel onbeholpen spelen. Ik heb toen vooral dat laatste gezien bij Lucifer. (grijns)”Vanden Broecke: “Ik zat enorm met de poepers. Ik had een trilling in mijn handen die ik maar niet onder controle kreeg, dus heb ik die gelijk gebruikt om mijn personage neer te zetten. De eerste maal dat ik moest huilen bij een theaterstuk was bij Dimitri’s debuutvoorstelling Maura of de zeven magen der eenzaamheid, een monoloog over de liefde.”Leue: “Op het conservatorium deelden we ook emotioneel een band: we hadden net allebei een groot liefdesverdriet te verwerken en daarin vonden we troost bij elkaar. Dat is zeker even belangrijk geweest voor onze vriendschap.”

Van Lucifer en een monoloog over de liefde naar een verhaal over twee clowns in De Marcellini’s: kan de kloof nog groter?

Leue: “Ik weet niet of mijn salto er voor iets tussenzit, maar het is Bruno die met het idee kwam om een voorstelling te maken over twee clowns. Hij heeft me het boek Meningen van een clown van de Duitse schrijver Heinrich Böll laten lezen. Het is een bijzonder schoon maar triest en hard verhaal over een clown die zichzelf opsluit in een hotelkamer. Hij heeft zijn alcoholverslaving toegelaten: in enkele weken tijd is hij van een succesvolle artiest een parvenu geworden en is hij zijn liefde kwijtgespeeld met wie hij al jaren samen was. Böll, die het boek begin jaren zestig schreef, doorspekt dat verhaal ook met reflecties over religie en de verwerking van het Duitse oorlogsverleden. Straffe kost dus.”Vanden Broecke: “Dat boek is slechts de aanzet geweest tot De Marcellini’s. In feite konden we in plaats van twee clowns evengoed twee trieste entertainers op een bedrijfsfeestje in een kantine zijn. Maar een clown is één van de meest iconische figuren die er bestaan. Net zoals bij een missionaris (die Vanden Broecke glansrijk vertolkte in ‘Missie’ van KVS, LiLa), daar hebben mensen ook direct een vast beeld bij. Iedereen denkt bij een clown aan grappen en grollen. Ik vind het altijd een uitdaging om de andere kant van zo’n figuur te laten zien. Een van de schoonste beelden die je je kunt inbeelden is toch dat van de Pierrot met een biggelende traan op zijn wang? Dat is zo cliché maar zo juist. “Zelfs in persoonlijk zeer droevige tijden functioneer je als acteur op miraculeuze wijze: je knipt jezelf voor een stuk weg op een moment dat je moet putten uit je diepste emoties. Acteren is de waarachtigste vorm van liegen. Misschien daarom dat ik zo nieuwsgierig ben naar de andere kant van iemand: bij vrolijke types pook ik naar waar de tristesse zit, of omgekeerd, bij de grootste kankeraars wil ik weten wat hun blij maakt. Den Dimi heeft dat ook: dat talent om waarachtig te liegen. Zo kan hij tegen mensen die hij voor het eerst ontmoet overdreven familiair doen. Zoals Charlie Chaplin die na een nipje van een glas alcoholLeue: “Gek dat je die vergelijking maakt. Wist je dat ik als kind of clown of Charlie Chaplin wou worden? Op alle foto’s van kinderfeestjes sta ik verkleed als een van beide. Ik fake dat familiaire trouwens niet, ik vind: waarom vier stappen zetten als je meteen ook de sprong kunt maken om to the point te komen?”

Zoals Circus Ronaldo de twee kanten van het circus laat zien in zijn nieuwe voorstelling Circenses, zo toont ook De Marcellini’s letterlijk de achterkant van het circus: de backstageruimte, de emoties achter het rode gordijn.

Vanden Broecke: “Het verhaal van De Marcellini’s speelt zich af tegen de achtergrond van een circus op zijn retour, zo’n beetje Oost-Europees aandoend met enkel nog een pony en poedel als circusdieren. Dat hoor je allemaal wel aangekondigd worden in de voorstelling, maar dat krijg je als toeschouwer niet te zien.”Leue: “De Marcellini’s is een theatervoorstelling over een circus, geen circusvoorstelling. Nu ik er zo over nadenk: eigenlijk zijn we bijna langer bezig geweest met het maken van de show die je niet te zien krijgt. Ik heb het gevoel, Bruno, dat we voor de eerste keer in ons leven aan method acting hebben gedaan. (lacht) We willen zo geloofwaardig mogelijke figuren neerzetten. In die zin is het een wankel evenwicht: aan de ene kant willen we het vakmanschap van twee geroutineerde circusclowns zo geloofwaardig mogelijk laten zien, aan de andere kant zit er duidelijk een haar in de boter en zijn ze erop uit om elkaar te saboteren.”Vanden Broecke: “Het mag geen showing off zijn. Dat zou niet kloppen met het verhaal dat we willen vertellen. Het is niet de bedoeling om applaus te scoren bij publiek. Zo krijg je wel de aanloop naar bepaalde stunts te zien maar niet de stunts zelf. Maar als we ter ‘opwarming’ balletjes in de lucht gooien, moet het wel zo lijken alsof we echt ons vak kennen. We mogen geen nepclowns zijn die gespeeld worden door ‘maar’ acteurs. Een goede clown moet technisch iets kunnen of net uitblinken in het virtuoos niets kunnen, moet gevoel voor timing hebben of net uitblinken in het mislukken van timing, maar ook daarvoor moet je eerst donders goed weten wat timing is. Een supervoorbeeld is de Amerikaanse clown-vaudevillekomiek George Carl. Bij zijn optreden raakte hij totaal verstrikt in een microfoondraad, sukkelde met de standaard om uiteindelijk na tien minuten zogezegd niets van zijn act terechtgebracht te hebben. Alleen was net dat de act. Schitterend vind ik dat.”

Jullie hebben jullie ruim een maand toegelegd op de knepen van het circusvak. Jullie leerden jongleren en Dimitri, jij hebt je zelfs gewaagd aan stunts met een eenwieler.

Leue: “Voor het aanleren van de stunts hebben we hulp gekregen van Jack Jaxx. Hij is een straatartiest die driemaal daags een show opvoert aan de Kathedraal van Antwerpen. Ooit zag ik hem op een verlaten parking toeren uithalen met zijn BMX-fietsje. Ik heb hem toen gevraagd om zwarte piet te spelen in De blijde intrede (een productie van HETPALEIS, LiLa) en zo zijn we goed bevriend geraakt. “Jaxx is een echte straatartiest: hij leeft van wat hij verdient, meer heeft hij niet nodig en wil hij ook niet. Hij is een compromisloze persoon die weet wat hij wil en niet wil en daar heb ik grote bewondering voor. Toen ik vorig seizoen Don Kyoto speelde (het ecologische theaterproject waarbij Leue met de fiets langs de theaterzalen in Vlaanderen toerde, LiLa) is hij met een bakfiets naar Sint-Petersburg gereden. Nu is hij van plan om naar Istanbul te fietsen.”

In De Marcellini’s nemen de twee clowns hun maskers af, maar ze blijven er lachwekkend uitzien. Is dat ook niet de tragiek van de acteur?

Leue: “De Marcellini’s gaat ook over de perceptie die mensen van ons als acteur hebben. Ik hoef soms maar over straat te wandelen en mensen beginnen spontaan te lachen als ze me zien. Doorgaans vind ik dat wel leuk, maar als je zelf niet happy bent, ga je er je er verloren bij voelen.”Vanden Broecke: “Misschien hebben we beide een vis comica, Dimi. Wanneer mensen in de auto naast me opzijkijken, schieten ze soms in de lach. Ik vind dat helemaal niet erg: als ze er maar deugd van hebben. Er zijn honderden manieren van grappig zijn, maar uiteindelijk zijn die te herleiden tot drie soorten mensen: zij die ongewild grappig zijn, zij die gewild grappig zijn en zij die beide weten te combineren.”

Blijft het bij deze ene samenwerking of hebben de magnetische treintjes Leue en Vanden Broecke elkaar nu definitief gevonden?

Vanden Broecke: “Als het even lang duurt als bij De Marcellini’s, dan maken we pas in 2014 weer samen een voorstelling. Maar de goesting om vaker samen te werken is in elk geval nog gegroeid met deze productie. Wat dat toekomstige project moet worden staat nog niet vast. Ik zal er sommige theaterkenners misschien mee tegen de borst stoten, maar het materiaal doet er voor mij niet zoveel toe, wel de mensen met wie ik iets maak.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234