Vrijdag 10/04/2020

Opinie

Niets doen in Syrië zou het ergste zijn

Beeld kos

Vali Nasr is een gezaghebbend expert over het Midden-Oosten in de VS. Hij is verbonden aan Johns Hopkins University en auteur van 'The Dispensable Nation: American Foreign Policy in Retreat'. Het boek verschijnt dit najaar in Nederlandse vertaling. "De gruwelen van deze oorlog zorgen ervoor dat Amerika geen keus meer heeft", schrijft hij.

In de voorbije twee jaar heeft de regering-Obama geweigerd zich in te laten met Syrië, maar nu is de akelige burgeroorlog een onontwijkbaar internationaal probleem geworden en een bepalend moment voor het Amerikaanse buitenlandse beleid.

Nu ze "met veel vertrouwen" besloten heeft dat de Syrische overheid op 21 augustus een dodelijke chemische aanval uitvoerde in een buitenwijk van Damascus, heeft de regering-Obama geen andere keuze dan de 'rode lijn' af te dwingen die de president een jaar geleden aangaf. Om de Amerikaanse - en zijn eigen - geloofwaardigheid te behouden moet president Obama snel en beslissend handelen. Hij moet aan het Amerikaanse volk en de wereld ook uitleggen wat er op het spel staat in Syrië en hoe de Verenigde Staten de leiding zullen nemen om een einde te maken aan de crisis.

Obama vond begrijpelijkerwijs dat betrokkenheid in Syrië het gevaar in zich draagt in een dure oorlog gesleurd te worden, een die de Amerikanen niet willen en niet steunen. Zelfs na de inzet van chemische wapens door Bashar al-Assad reageerde zijn regering laattijdig, en na veel heen-en-weergepraat heeft ze beslist Assad te straffen - maar alleen met een discrete operatie die geen rechtstreekse impact zou hebben op de uitkomst van de burgeroorlog, en alleen, zoals Obama zaterdag suggereerde, als het Congres zijn zegen geeft.

De wereld zal dat niet zien als voorzichtigheid maar als aarzeling - waardoor de perceptie versterkt wordt dat de Verenigde Staten zich verschuilen achter hun economische problemen en, achtervolgd door de geest van Irak, er niet zo happig meer op zijn de wereld te leiden. Dat zal de tegenstanders van Amerika moed geven en zijn vrienden ontmoedigen. Amerika zou snel alleen kunnen staan in de confrontatie met Iran en Noord-Korea. Of in zijn strijd met China en Rusland, landen die hun veto in de Veiligheidsraad gebruiken om de goedkeuring van de Verenigde Naties te krijgen voor een interventie in Syrië.

Cruciale belangen
Het is begrijpelijk dat de Amerikanen terugschrikken voor een oorlog, maar de les van Syrië is dat wegvluchten van onze internationale verantwoordelijkheden alleen maar grotere problemen zal creëren. Problemen die uiteindelijk zowel de kosten als de waarschijnlijkheid van een Amerikaanse interventie zullen opdrijven.

Gezien de impasse in de VN, en nu alleen Turkije en Frankrijk publiekelijk hun steun voor een door Amerika geleide interventie hebben uitgesproken, is de wens van Obama om de goedkeuring van het Congres te krijgen ook best begrijpelijk. Maar wachten tot de wetgevers teruggekeerd zijn van hun zomerreces om te reageren op een internationale crisis stuurt de verkeerde boodschap de wereld in.

Syrië is een probleem dat zowel de veiligheid in de regio bedreigt als de Amerikaanse belangen in het Midden-Oosten. De oorlog heeft een humanitaire crisis tot gevolg die zich dreigt uit te breiden naar de buren van Syrië. Hij heeft een sektarisch conflict aangewakkerd dat Libanon en Irak destabiliseert en al-Qaida een enorme actieradius biedt, in Syrië, maar ook in Irak.

Dat zijn problemen die je niet zo meteen oplost, maar zonder Amerikaans leiderschap zal de vastberadenheid ontbreken. En dat leiderschap afwimpelen zal zeker leiden tot de uitkomst die de regering-Obama probeert te vermijden: interventie.

Obama hoopt dat een beperkte militaire aanval het gebruik van chemische wapens in de toekomst zal voorkomen. Maar als elke Amerikaanse reactie opnieuw het resultaat is van een lang besluitvormingsproces, en als ze dan zo voorzichtig wordt uitgevoerd om de uitkomst van de burgeroorlog niet te beïnvloeden, welke incentive heeft Assad dan om nooit meer over de 'rode lijn' van Obama te gaan? De lauwe reactie zal het regime in de verleiding brengen om opnieuw internationale wetten te schenden.

De regering-Obama heeft zich ongewild vastgezet. Als ze militair reageert op de inzet van chemische wapens door Assad, en de operatie beperkt blijft tot een bestraffing zonder het Syrische leger ernstig te verzwakken, dan kan dat leiden tot een van twee resultaten.

Toevluchtsoord
Het eerste is dat de Assadregime valt, wat zou betekenen dat Syrië, of delen ervan, geregeerd zou kunnen worden door radicale islamisten met banden met al-Qaida. Dat zou nieuwe en ongewenste bedreigingen creëren voor de internationale veiligheid, die op hun beurt kunnen leiden tot een grotere interventie.

Het tweede is dat de Amerikaanse aanvallen de krachtsverhouding tussen Assads troepen en de rebellen meer in evenwicht brengen, waardoor de burgeroorlog nog lang door zou gaan, meer van het land zou verwoesten, meer mensen zou doden en meer vluchtelingen naar Libanon, Jordanië en Turkije zou jagen. Dat zou het Syrische conflict nog gevaarlijker maken. Zonder echte Amerikaanse afschrikking aan de horizon zou het Assadregime misschien opnieuw chemische wapens kunnen gebruiken, terwijl extremisten een onderkomen zouden kunnen geven aan terroristen van de soort die de Afghaanse oorlog produceerde voor al-Qaida in de jaren negentig.

Het dient de Amerikaanse strategische belangen om beslissend in te grijpen om het Assadregime dodelijk te treffen. Daarna moet er meteen voor gezorgd worden dat Syrië geen toevluchtsoord wordt voor al-Qaida.

De gruwelen van deze oorlog zorgen ervoor dat Amerika eigenlijk geen andere keuze meer heeft. De risico's van een interventie zijn groot, en het succes is onzeker, maar niets doen zou op dit moment veel erger zijn.

Amerika moet beslissend en tijdig reageren, gebaseerd op een strategie die ook een terugtrekking uit Syrië omvat. Dat zou indruk maken op zowel de Amerikaanse bondgenoten als vijanden. Dat is wat de wereld nodig heeft en waarop Obama zou moeten focussen.

 
Amerika moet beslissend en tijdig reageren, met een strategie die ook een terugtrekking uit Syrië omvat. Dat zou indruk maken op zowel de Amerikaanse bondgenoten als vijanden
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234