Zaterdag 08/05/2021

Niet voor zoetwaterpiraten

De afgelopen week openden maar liefst drie grote Kuifje-evenementen de deuren. In Planckendael kregen de apen en zebra's een denkbeeldige kuif (DM 1/4), in Brussel zijn talrijke decors uit de Kuifje-albums in 3D nagebouwd (zie kader) en het Londense National Maritime Museum belicht Tintin At Sea de zeeavonturen van de jubilerende Kuifje - de jonge reporter wordt dit jaar 75 - en kapitein 'billions of bilious blue blistering barnacles!' Haddock. Voor het eerst maken de Britten er kennis met Hergés originele platen maar het was vooral verzamelen geblazen voor Andy Warhols portret van Hergé.

Londen / Brussel

Van onze medewerker ter plaatse

Geert De Weyer

Ze poseert, nog maar eens, gelaten voor het popartportret van haar overleden echtgenoot, zucht bijna onopvallend wanneer een fotograaf maar blijft klikken en zegt vriendelijk maar haastig dank u als de sessie achter de rug is. In 1977 leverde Andy Warhol, tot groot jolijt van kunstliefhebber Hergé, een portret van de Brusselse stripauteur af.

Dat werk mocht voor het eerst in al die jaren het Kanaal over en kreeg een ereplaats op de grote expo in het Londense Greenwich. Begrijpelijk dus dat de Britse fotografen Hergés tweede echtgenote Fanny Rodwell er graag mee kiekten. Maar ook toen zij allang uit het zicht verdwenen was, bleef het een blikvanger. Camera's zoemden gretig in op het pronkstuk, een presentator van een jeugdprogramma ging er gekke bekken voor trekken, een Kuifje-lookalike werd gevraagd ervoor te poseren. De posters in het straatbeeld en misschien meer nog in de Londense metro, moesten de Londenaars er attent op maken dat 'Tintin' opnieuw in het land is.

Nick Rodwell, echtgenoot van Fanny en de huidige eigenaar van Moulinsart, merkte tijdens zijn speech op dat hij nog nooit zoveel pers had zien opdagen voor een Kuifje-tentoonstelling. De Britten wachtten daar dan ook al vijftien jaar op, van toen in de Chelsea Town Hall de zestigste verjaardag van de rosse reporter werd gevierd. Originelen waren er toch echter niet te bespeuren. Dat is nu wel even anders. "Original drawnings on display in the UK for the first time", kopt het persbericht niet zonder trots. Zelfs de eerste Kuifje-tekening uit 1929 wacht er nu achter glas.

Kuifje-fans kunnen in Greenwich hun hart ophalen. De haaienduikboot uit De schat van Scharlaken Rackham staat er op ware grootte opgesteld; schaalmodellen en foto's van gevechts- en vrachtschepen, jachten, tankers en stoomboten sieren de wanden. Die zijn opgesmukt met onder meer een primitief houten kraaiennest van de HMS Discovery (van de poolexpeditie van 1875-1876), boordinstrumenten van honderd jaar geleden, zeekaarten uit de achttiende eeuw of een badge van de Sirius (1964), het schip dat Hergé opvoerde in zowel De geheimzinnige ster als De schat van Scharlaken Rackham. De curator concentreerde zich op vijf albums waarin het zeeleven dominant aanwezig is. Verder zijn dat nog Het geheim van de Eenhoorn, Cokes in voorraad en De krab met de gouden scharen.

Wat niet wil zeggen dat het maritieme museum uitsluitend Kuifjes avonturen op zee in de kijker zet. Tintin At Sea lijkt in dat opzicht meer een excuus om het vooral over Kuifje in zijn geheel te hebben. Het eerste luik van de tentoonstelling concentreert zich op het leven van Hergé en de bronnen die hij gebruikte. Je vindt er een pak biografisch materiaal, inspiratie zoals de stripalbums van Zig et Puce, en Le Petit Vingtième of een inkttekening uit Le Boy Scout worden aan het publiek gepresenteerd.

Vervolg op pagina 37

'Tintin At Sea' lijkt een excuus om het over Kuifje in al zijn facetten te hebben

Kuifje in Sint-Goriks

Grappig. De ingehuurde Kuifje-lookalike die in Londen zijn beste beentje voorzette, liet zich ook opmerken bij de opening van Kuifje in de stad in Brussel. Hij kreeg het gezelschap van een ouder Kuifje, ergens achteraan in de dertig, en van een piepjonge reporter, niet ouder dan vier. Brussels staatssecretarisWillem Draps (MR) opende in een moeite het Stedenbouwkundig Huis in de Sint-Gorikshallen, een contact-, informatie- en onderzoekspunt ten dienste van alle inwoners. Tot eind juni zijn daar een tiental Kuifje-decors in drie dimensies te zien.

Het moet François Schuiten en Benoît Peeters pijn gedaan hebben. Met hun architecturale strips, met name hun meesterwerk Brüsel, klaagden zij de bouwwoede en lelijkheid van de hoofdstad aan. In Kuifjes wereld was er echter geen vuiltje aan de lucht. In de bijbehorende teksten wordt Hergé erom geprezen dat zijn Kuifje een ket was. Of hij echt Brusselaar was, is nog een ander paar mouwen. Sommige details wijzen daarop, andere spreken het tegen.

Maar dat veel van zijn avonturen Brussel als decor hadden, dat is duidelijk. Zo bezoekt Kuifje het Afrikamuseum in Tervuren, snelt hij naar de sterrenwacht in Ukkel en snuffelt hij rond op de rommelmarktjes. Op de benedenverdieping van de Sint-Gorikshallen wordt een armzalige reconstructie van een kraampje op die markt getoond, een plek waar zowel Hergé als Kuifje graag rondkuierden.

Wat daarna volgt, zijn vaak indrukwekkende maquettes van decors uit De blauwe lotus, Kuifje en de Picaro's, Kuifje in Amerika of De zeven kristallen bollen. Tot de opvallendste behoren de stad Tapiocapolis, waarvoor Hergé zich inspireerde op Belo Horizonte, de metropool die in de Braziliaanse jungle ontdekt werd, en die, gescheiden door een bergwand, rijkdom en pure armoe herbergt. Ook mooi is de witte gevel van het Chanin Building in Chicago, waarlangs Kuifje aan zijn belagers tracht te ontsnappen (foto). Verder zijn er nogal bescheiden maquettes van de haven, met de beroemde Karaboudjan als blikvanger, uitgewerkte Chinese nachttaferelen en een sfeervolle presentatie van Port Saïd uit Egypte. Kuifje in de stad is een vluchtige, maar aangename stop. Verwacht niet veel meer dan maquettes die op zich de moeite zijn, maar verder weinig bijbrengen. Een typische kijktentoonstelling waarbij de stad Brussel haar uiterste best doet het project naar zich toe te trekken, maar die opdringerigheid slaat als een tang op een varken. Kuifjes wereld is meer dan Brussel, of België, alleen. De journalist zonder deadline is wereldburger, of op zijn minst globetrotter zonder vaste stek. Dat bewijzen zowel de expo in London als die in Brussel, om over de albums nog maar te zwijgen.

Leuk is hier wel de Brusselse-dialectenlink. Naast zijn tekentafel speelt een video waarop Hergé zijn werk toelicht. Het beeldscherm staat opgesteld tussen vergrote beeldplaten waarin Janssen en Jansen, en Kuifje, Brussels praten. "Gét nogal geluk gat", klinkt het. "Ik zoe zelfs nog mier zégge", u weet wel. Of "daan brave Tintin". Het is het enige streepje humor op deze expositie. Wie er speciaal voor naar Brussel afzakt, wordt mogelijk teleurgesteld, maar wiee na een drukke wandeling door de hoofdstad verpozing zoekt, is hier aan het juiste adres.

Kuifje in de stad, nog tot 30 juni (maandag gesloten) in de Sint-Gorikshallen op het Sint-Goriksplein in Brussel, zo'n tien minuten stappen van het centraal station, 02/502.44.24.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234