Zaterdag 26/09/2020

Droogte

"Niet onrealistisch dat er binnen anderhalve maand geen water meer uit de kraan komt"

Beeld ANP

Een weekje hete zomerzon en we krijgen al meteen de raad om geen plonsbadjes meer te vullen. Voor professor Waterbouwkunde Patrick Willems (KU Leuven) mag de waterschaarste heus wat grondiger worden aangepakt. 

Het zijn grote, felle zonnen die dezer dagen de boventoon voeren in het weerbericht. Het kwik in Vlaanderen schurkt tegen de 30 graden, in de Antwerpse kempen en Limburg geldt de code rood en verschillende gouverneurs raden de burgers aan om 'zuinig om te springen met water'. 

Voor professor Waterbouwkunde Patrick Willems (KU Leuven) komt de droogte niet zo onverwacht. "Het heeft nu eenmaal weinig geregend de voorbije maanden. Juni was een erg droge maand en de maanden ervoor, van maart tot mei, is er ook maar honderdtal milliliter gevallen. Normaal is dat twee keer zo veel. En Vlaanderen is sowieso erg kwetsbaar."

Hoezo, kwetsbaar?

Willems: "In Vlaanderen hebben we ongeveer 1.500 kubieke meter water per persoon per jaar beschikbaar. Dat cijfer wordt bepaald door de hoeveelheid water die we beschikbaar hebben – via de neerslag en deels via de waterlopen – en hoeveel water we nodig hebben, ook voor industrie en landbouw.  Zit je onder de 1.000 kubieke meter, dan is er sprake van ernstig watertekort. Zoiets zie je bijvoorbeeld in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Maar alles onder de 2.000 is eigenlijk problematisch."

Is dat altijd zo geweest?

"Ja, maar het probleem wordt nijpender. De opwarming van de aarde zorgt voor langere, droge periodes in de zomer. En als het dan regent in de zomer, dan regent het meteen hard. De winters kunnen tot 30 procent natter worden, de zomers tot 50 procent droger. Terwijl die zomeronweders het aantal regendagen niet compenseren. We moeten ons aan die nieuwe klimaatcondities aanpassen. We zullen minder water moeten verspillen."

Hoe doe je dat? Nu al krijgen burgers de raad om hun gazon niet te besproeien of geen zwembaden te vullen. Maar op Instagram of Facebook bulkt het van de peuters en kleuters in plonsbaden.

"Ik erger mij daar voortdurend aan. 'Je moet spaarzaam omspringen met drinkwater', klinkt het nu plots. Terwijl je dat eigenlijk nooit mag verspillen. Willen we ernstige waterschaarste vermijden, dan moeten we in actie schieten. Dan moeten we ervoor zorgen dat we het water tijdens natte periodes beter kunnen stockeren, met grotere spaarbekkens en grotere regenputten. 

"Daarnaast moet het water beter kunnen infiltreren in de grond. Vlaanderen is een dichtgebouwde regio, met veel beton en asfalt. Dat water sijpelt niet meer in. Open ruimtes in de stad zou je ook onverhard en met groen kunnen aanleggen. Dat is goed tegen de hittestress en je kunt het regenwater daar stockeren en in de grond laten sijpelen.

"Ook moeten we inzetten op het hergebruik van water. Afvalwater van bedrijven bijvoorbeeld kan je zuiveren. Dat hoeft trouwens niet altijd heel erg zuiver te zijn om pakweg te gebruiken in de landbouw. Hoe dan ook: elk van die oplossingen zal nooit hét antwoord bieden. Het zal altijd een combinatie van al die maatregelen zijn die ervoor zorgt dat we de schaarste onder controle krijgen."

Wordt daar voldoende op ingezet? 

"Te weinig. We waarschuwen de overheid hier al tien jaar voor, maar het was pas tijdens de droogte vorige zomer dat er voor het eerst actie werd ondernomen. De regering reageert pas als er zich iets voordoet. Ze moet de burgers ook beter bewust maken van het probleem, want die denken dat ze thuis toch altijd water zullen hebben. Wel, als de huidige droogte nog anderhalve maand aanhoudt, dan is het niet onrealistisch dat er geen water meer uit de kraan komt. Als de waterreserves op zijn, zijn ze op."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234