Maandag 28/11/2022

Niet langer de fabriek van de wereld

'Made in China'. Het label verliest almaar meer van zijn impact. De Chinese economie is in ijltempo aan het afkoelen, en dat is voornamelijk slecht nieuws voor de doorsnee-Chinees. Al is waakzaamheid geboden voor de wereldeconomie.

Kijk even rondom u, en verbaas u over het aantal spullen die het label 'Made in China' dragen. Elektronica, kleding, misschien zelfs uw wagen. China is al decennialang de symbolische fabriek van de wereld. Maar aan die status dreigt een einde te komen. De economie van de Chinese tijger wordt al eventjes niet meer met twee cijfers voor de komma geschreven en de exportcijfers van maart doen menig analist verbleken. Die zijn immers met bijna 15 procent gedaald, terwijl ervan uitgegaan werd dat ze met 8 procent zouden stijgen. Een enorme spagaat, met andere woorden. Ook de import daalde met 12 procent.

De Chinezen voeren dus fors minder uit, maar kopen ook fors minder aan. "Het is nog net iets te vroeg om van een trend te spreken", zegt Frank Maet, senior economist van Belfius en Azië-kenner. "Maar als blijkt dat ook april en mei dergelijke drastische cijfers opleveren, is er wel degelijk sprake van een patroon."

Er wordt nu vooral reikhalzend uitgekeken naar de cijfers over de groei van de economie in het eerste kwartaal, die woensdag worden gepubliceerd. "Als het zonet gepubliceerde exportcijfer een voorbode is, dan maken we ons best op voor een begrafenis", analyseert Koen De Leus van KBC Securities. Er wordt nu uitgegaan van een gemiddelde groei van 7 procent. Een cijfer waarvoor Europa met de glimlach een rib zou afstaan, maar naar Chinese normen ronduit zwak.

Hoe zwak? Het zou de zwakste groei zijn sinds het eerste kwartaal van 2009. Sinds het begin van de jaren 90 groeide de economie in China niet meer zo traag. Het is duidelijk dat de economische toekomst van de op een na grootste economie ter wereld niet meer zo rooskleurig oogt als weleer. De kerselaar bloeit nog wel, maar verliest steeds sneller zijn blaadjes.

Een echte verrassing is het echter niet. De Chinese premier Li Keqiang sprak tijdens de zomereditie van Davos, vorig jaar in de Chinese stad Tianjin, al openlijk over de structurele problemen van Chinese economie.

Impact voor het Westen

Stijn Decock, hoofdeconoom van Voka, merkte eerder al op dat China al jaren teert op een systeem waarbij exportgroei, mogelijk gemaakt door lage lonen, wordt gecombineerd met forse binnenlandse investeringen. Het totaal schuldvolume bedraagt zowat 250 procent van het bbp. Die enorme schuldexplosie diende vooral om de enorme infrastructuur- en capaciteitsuitbreidingen te financieren. De vrees is nu dat veel kredietnemers hun kredieten niet kunnen terugbetalen omdat hun investeringen niet genoeg opbrengen. Sommigen vrezen een Lehman Brothers-scenario, wat tot een cascade van faillissementen kan leiden op de Chinese markt.

De analisten van het Amerikaanse beurshuis JP Morgan berekenden de impact van een groeivertraging met 1 procent in China op de andere landen. De negatieve impact op de wereldeconomie zou 0,46 procent bedragen. De grootste klap zou voor de groeilanden zijn, die hun bbp met 0,73 procent zien teruglopen. Voor het Westen zou de impact veel kleiner zijn: het bbp zou slechts met 0,21 procent dalen."

De Leus stelt dat de jongste Chinese cijfers vooral alarmsignalen uitzenden omtrent de Chinese competitiviteit. Iets wat ook Maet opmerkt. Anders gezegd: de concurrentie tussen China enerzijds en het Westen anderzijds is aan het afnemen. De Chinese lonen zijn gestegen, in de Verenigde Staten is er zelfs al sprake van een trend van insourcing, het omgekeerde van outsourcing. In plaats van uit te wijken naar het goedkopere China om producten te fabriceren, zijn er bedrijven die terugkeren op hun stappen en in hun Amerikaanse thuisbasis produceren. "Ik zie vanuit die optiek dus niet meteen een negatieve impact, veeleer integendeel", zegt Maet.

Waarschijnlijk zal de Chinese overheid het monetair beleid extra versoepelen via een lagere beleidsrente. En dat is dan voornamelijk voor de doorsnee-Chinees slecht nieuws, want hij ziet zijn spaargeld aangetast. En het zou ook een nieuwe stap zijn in de valutaoorlog die aan de gang is. Grootmachten als Europa, de VS, Japan en China voeren via hun monetair beleid van lage rente en goedkoop geld een politiek van economisch armworstelen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234