Donderdag 01/12/2022

Niet iedereen tevreden over inname Kaboel

Tegen de belofte in zijn gisteren troepen van de Noordelijke Alliantie de Afghaanse hoofdstad Kaboel binnengetrokken. Vooral de VS wouden eerst tot een politieke regeling komen tussen alle Afghanen, maar ze zijn door de gebeurtenissen ingehaald. VS-president George W. Bush had de oppositie tegen de Taliban gevraagd nog weg te blijven uit het symbolisch zwaar geladen Kaboel, maar dat was tevergeefs. Leiders van de Alliantie hebben wel gezegd dat ze alleen de veiligheid in de hoofdstad willen verzekeren, maar hebben er meteen aan toegevoegd naar geen enkele buitenlandse mogendheid te zullen luisteren.

Brussel / Kaboel

Eigen berichtgeving

Frank Schlömer

Dat de oppositie tegen de Taliban niet geluisterd heeft naar de wensen van Washington, wijst op de geringe controle die de VS over de Alliantie hebben ondanks de wekenlange luchtraids. Het is nog onzeker hoe de VS de dingen nu zullen aanpakken om een post-Taliban-regime in Kaboel te installeren, maar een feit is dat lang niet alle inwoners de komst van de Alliantie toejuichen.

Men is de vier bange jaren nog niet vergeten toen de huidige oppositie aan de macht was in de stad. Van 1992 tot 1996 maakten de milities, die nu tegen de Taliban vechten, Kaboel tot een oorlogsgebied waar gemoord en geplunderd werd. Ze hebben hele buurten van de hoofdstad met de grond gelijk gemaakt en vijftigduizend mensen omgebracht. Dat die nu de hoofdstad overnemen is niet echt geruststellend. De VS en het Westen zullen moeten toezien dat ze zich niet weer schuldig maken aan mensenrechtenschendingen.

De Verenigde Naties hebben meteen opgeroepen dat Afghaanse politici binnen enkele dagen bijeen zouden komen om tijdelijke afspraken te maken over Kaboel en de kern te vormen van een breed gedragen regering die de Taliban moet vervangen. Secretaris-generaal Kofi Annan zei: "Het zal snel moeten gaan, zowel op politiek als op humanitair vlak. De politieke aspecten moeten nu snel in overeenstemming worden gebracht met de militaire."

De VN kwamen gisteravond met een zogenoemd 'vijfpuntenplan' voor Afghanistan. De voorstellen werden aan de VN-Veiligheidsraad voorgelegd door speciaal VN-gezant voor Afghanistan, de Algerijn Lakhdar Brahimi. Door de snelle ontwikkelingen in en om Kaboel zag VN-secretaris-generaal Kofi Annan zich genoopt de V-Raad aan te manen tot "snelle actie". De VN zullen een ontmoeting organiseren tussen de Noordelijke Alliantie en andere Afghaanse groepen om over de politieke toekomst van het land te praten. Op die conferentie moeten "concrete stappen" genomen worden om een provisorische regeringsraad te vormen. Die raad moet een binnen de twee jaar te vormen nieuw bestuur bespreken. Ook een traditionele Afghaanse raad, een Loya Jirga, van de leiders van de diverse etnische groepen, zal worden samengeroepen. Tijdens de overgangsperiode zal de Loya Jirga een tweede keer samenkomen om een brede coalitieregering te vormen. Een geheel Afghaanse troepenmacht moet de vrede bewaken. Niet alleen zou het samenstellen van een multinationale vredesmacht te veel tijd kosten, gegeven de omstandigheden is zo'n plan voor Afghanistan niet echt wenselijk, zo stelde Brahimi.

Ook de voormalige Afghaanse koning Zahir Shah liet van zich horen. Afgevaardigden van de ex-koning riepen eveneens een Loya Jirga in. Volgens de getrouwen van Shah is de Loya Jirga het enige politieke orgaan dat het land een uitweg uit de chaos en onzekerheid kan bieden. De 87-jarige ex-koning werd de voorbije weken herhaaldelijk genoemd in het kader van de diplomatieke besprekingen over de vorming van een nieuwe Afghaanse regering na een machtsverdrijving van de Taliban. In de Grote Raad, die voor het dagelijkse bestuur van Afghanistan instaat, mogen de Taliban van de koning hun plaats zelfs behouden.

Toch zien de plannen voor een post-Taliban-tijdperk er voorlopig allesbehalve duidelijk uit. Abdul Sattar Sirat, een medewerker van de voormalige koning, liet wel weten dat de hij vreest voor de veiligheid van de Afghaanse bevolking, nu de Noordelijke Alliantie Kaboel is binnengedrongen.

Yunis Qanuni, minister van Binnenlandse Zaken van de Alliantie, heeft gisteren gezegd dat zijn troepen niet naar Kaboel getrokken zijn om er een regering te installeren, maar om de veiligheid te garanderen. Hij zei echter ook meteen: "Wij laten ons niet door buitenlanders bevelen."

Vooral de oude Taliban-bondgenoot Pakistan is ongerust over de nieuwe evolutie in het land, en ook de VS beraden zich. Men mag aannemen dat er meer militairen en materieel naar Oezbekistan worden gebracht om het nieuwe bewind te installeren. In elk geval wordt het een delicate opdracht omdat de Alliantie slechts een minderheid vertegenwoordigt van de etnische samenstelling van Aghanistan. Als de Alliantie Kaboel absoluut voor haar zelf wil, kan het zijn dat andere volksstammen weer in de armen van de Taliban gedreven worden nog voor er een brede coalitie is opgebouwd.

Bevolking herinnert zich vier bange jaren onder huidige oppositie

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234