Maandag 16/12/2019

'Niet hoe mooi je bent, of hoe rijk, is wat telt in het leven'

Vanaf vandaag loopt Frida in de zalen, de langverwachte film over het leven van de beroemde Mexicaanse kunstenares Frida Kahlo met in de hoofdrol Salma Hayek. Hayek haalde het in de strijd om 'de rol van haar leven' van concurrenten als Madonna en Jennifer Lopez en produceerde de film bovendien zelf. Al liep dat niet van een leien dakje. Zeven jaar heeft ze moeten vechten om haar Frida gemaakt te krijgen.

Los Angeles

Van onze medewerkster

Cathérine Ongenae

Wie wil er nu een film zien over een kreupele, lesbische kunstenares met een snor die verliefd wordt op een vette communist?", verklaart Salma Hayek lachend. Haar accent is Spaans, maar haar Engels perfect. "Probeer zo'n verhaal maar eens verkocht te krijgen. Hollywood is niet geïnteresseerd in kunst, laat staan in Mexico. En dan was er nog de nachtmerrie van het scenario. Frida Kahlo was een complexe vrouw met een rijk gevuld leven. Een ongeluk brak haar lichaam in duizend stukken, ze leefde met constante pijn. Maar ze genoot ook van het leven. Met Diego Rivera, die andere grote kunstenaar uit die periode, had ze een stormachtige, maar ook liefdevolle relatie. Ze was persoonlijk bevriend met historische figuren als André Breton en Leon Trotski, met wie ze zelfs een verhouding had. En ze was een groot kunstenares die haar diepste gevoelens wist te vertalen op de canvas. Hoe krijg je al die elementen in een twee uur durende film zonder dat het een melodrama of een saaie biopic wordt?"

Dat ze in haar opzet geslaagd is, mag duidelijk zijn. Frida is een kleurrijke, levendige film geworden, en Hayek heeft ons blij verrast met haar acteerprestatie. Niet dat we per definitie bevooroordeeld waren, maar u weet hoe dat gaat als een sexy actrice plots 'ernstige' rollen wil spelen. Uiteindelijk staat Salma Hayek vooral als een zwoele sirene (Desperado), een grappige muze (Dogma) of een schaars geklede slangenkoningin (Santanico Pandemonium in From Dusk Till Down) op ons netvlies gebrand. Een eenzijdig beeld, zo blijkt, want Hayek blijkt verbluffend goed te zijn. Zo goed dat je je gaat afvragen waarom ze ooit koos voor een rol in een Mexicaanse soap.

"Ik wilde acteren, en ik was zo naïef te geloven dat soap een goed opstapje was. Het bleek uiteindelijk een keurslijf te zijn", vertelt ze. Het Mexicaanse publiek kende haar als 'Teresa'. Maar Hayek wilde andere, grootse dingen doen. Ze waagde haar kans in het theater, maar het publiek bleek hardleers en verscheen massaal op de vertoning met spandoeken: 'Teresa, je bent geweldig!'

Daarom trok ze elf jaar geleden naar Hollywood om er met een schone lei te beginnen. Ze werd opgemerkt, al bleek niet haar talent een belangrijke troef te zijn. Wel haar kleine maar welgevormde gestalte, donkere smeulende ogen en uitdagende mond. Ze werd bijna uitsluitend gecast als sexy verschijning. Hoewel die rollen haar bekend hebben gemaakt (Hayek is de eerste Mexicaanse actrice die het maakt in Hollywood sinds Dolores Del Rio in de jaren twintig) behoren die eenzijdige wulpse personages voor haar tot het verleden. Ze waren niet meer dan een middel om gezien te worden. Al van het prille begin van haar carrière was het haar grote droom om Frida Kahlo te spelen, een vrouw die ze al sinds haar tienerjaren bewondert.

Dat het haar uiteindelijk ook gelukt is, heeft ze uiteraard aan zichzelf, maar eigenlijk ook aan Madonna te danken. Frida Kahlo was een monument toen ze nog leefde, maar haar roem taande snel na haar dood in 1954. Tot in 1983 een 700 pagina's dikke biografie over haar leven verscheen. Die zorgde voor een revival van haar kunstwerken. Tegen het eind van de jaren tachtig was Frida Kahlo in, en wie schafte zich prompt twee van haar werken aan? Madonna. Zodoende werd Frida Kahlo hip bij de celebrity's, waarvan Hollywood toch een grote broedplaats is. Plots circuleerden er verschillende scenario's over het leven van Kahlo. Madonna ambieerde de rol, en Jennifer Lopez was ook in de running.

Hayek, toen nog nieuw in Hollywood, hoorde van de projecten en solliciteerde. Zonder resultaat. Het enige antwoord dat ze ooit kreeg was dat ze te jong was om Frida te spelen. "Dan zullen jullie moeten wachten tot ik oud genoeg ben", was haar profetische antwoord. Eén kleine productiemaatschappij wilde wel met haar in zee, maar zag na lang wikken en wegen toch maar van de film af. Wel kreeg Hayek toestemming het project onder haar eigen vleugels te nemen en te produceren. Vol goede moed begon ze aan haar queeste. Ze deed research, dweilde de helft van Mexico af, ging met iedereen praten die ook maar iets over Frida wist, die iemand kende die haar gekend had. Ze liet het script schrijven en castte intussen ook acteurs voor de rollen.

Dat bleek uiteindelijk nog het gemakkelijkst. "Het is moeilijk om aan de charmes van Salma Hayek te weerstaan", zegt Alfred Molina (Chocolat, Boogie Nights) die de rol van Diego Rivera met veel bravoure voor zijn rekening nam. "Als er plots een oogverblindende vrouw voor je staat die je zonder veel omhaal vraagt of je haar Diego wil zijn... Je moet al van steen zijn om haar teleur te stellen."

Dat Hayek ook stenen weet te overtuigen, bleek toen ze niemand minder dan Harvey Weinstein, de grote norse baas van Miramax, over de streep trok om de film te financieren. Al stelde hij een aantal voorwaarden. Julie Taymor, bekend om haar artistieke regie van Titus, zou regisseren, en er moesten meer grote namen op de affiche. Hayek hield het been stijf over Alfred Molina, maar deed een beroep op haar vrienden Ashley Judd, Antonio Banderas en Geoffrey Rush, en haar lief Edward Norton om de hiaten op te vullen. Deze laatste herkneedde ook gratis en voor niets het scenario, waar tot dan toe verschillende schrijvers tevergeefs mee hadden geworsteld, tot zijn huidige vorm: een verhaal dat door Frida-kenners hoogstwaarschijnlijk zal worden verketterd wegens geromantiseerd en historisch onjuist. Wat dan weer de nekharen van Hayek en Taymor overeind doet gaan staan.

"We hebben inderdaad niets laten zien over haar kindertijd, en ja, de laatste tien jaren van haar leven zijn beknopt. Maar Frida is geen letterlijke verfilming van het leven van Frida Kahlo", verdedigt Taymor zich als we haar vragen naar de historische correctheid van bepaalde scènes. "Dat is nooit onze bedoeling geweest. Het verhaal gaat uiteraard over haar, maar vooral over haar emotionele leven. Frida Kahlo zei ooit dat twee rampen haar leven beheersten. Het eerste was het busongeluk dat haar lichaam verwoestte. Het tweede was Diego Rivera. Wij hebben ons vooral op die aspecten geconcentreerd.

Vervolg op pagina 22

'Ik word gek als ik kunsthistorici Frida Kahlo zie labelen als bitch, lastige vrouw, biseksueel, promiscue. Ze was een beetje van alles, maar ook zoveel meer'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234