Zaterdag 11/07/2020

'Niet de juiste liefde kunnen geven: dat is heel ontroerend'

De grootste levende Britse filmregisseur? Terence Davies, tiens. De bittere weemoed van zijn meesterwerk Distant Voices, Still Lives vind je ook terug in zijn nieuwe film The Deep Blue Sea, over de verwoestende kracht van de liefde in het Londen van de jaren vijftig.

Geheugen, tijd en herinneringen spelen een doorslaggevende rol in het werk van Terence Davies, een homoseksuele regisseur uit het katholieke arbeidersmilieu van het Liverpool van de jaren vijftig. Vervang het madeleinekoekje van Proust door een potato cake en ook bij hem proef je de smaak van herinneringen die langzaam loskomen. Met The Deep Blue Sea maakte hij ditmaal een prachtige bewerking van van een toneelstuk van Terence Rattigan.

De jaren vijftig blijven voor u een onuitputtelijke bron van inspiratie.

Terence Davies: "Toen ben ik opgegroeid. Mijn vader was een verschrikkelijke psychopaat en toen hij stierf in 1953 zijn we beginnen leven. We hadden niets, zoals iedereen, maar alles zag er zo rijk uit. We hadden thuis een klein salon met een vuurtje waar iedereen altijd kwam zitten. Als ik in de winter in het donker naar huis kwam, stond er een potato cake en thee op me te wachten bij de vlammen van het houtvuur. Het zag er fabelachtig uit! Dat zijn dingen die je nooit vergeet. Tussen de dood van mijn vader en mijn laatste jaar op de basisschool: dat waren vier jaren van uitzinnig geluk. Tot ik naar de middelbare school ging waar ik elke dag, vier jaar lang, in elkaar geslagen werd."

The Deep Blue Sea kan beschouwd worden als een hommage aan David Lean's Brief Encounter, een Britse klassieker over plicht versus hartstocht. Die film is gebaseerd op een stuk van Noel Coward, die net als uw inspiratiebron Terence Rattigan een homoseksueel is.

"Natuurlijk heeft Lean's film me beïnvloed. Ik heb er twee stukjes uit gestolen. Hebben homoseksuelen meer affiniteit met de gevoelswereld van vrouwen? Sommige homoseksuele schrijvers hebben juist een goede band met vrouwen omdat er geen seksuele of verborgen agenda is. Maar ik ben de jongste van tien kinderen. Hoeveel ik van mijn broers ook hou, voelde ik me toch vooral bij mijn zussen thuis. Als ze zich op vrijdagavond klaarmaakten om uit te gaan, mocht ik er altijd bij zijn. Die make-up! Die nylons! Oh! Het leek wel de hemel (zucht). Vrouwen uit Noord-Engeland zijn ook gewoon grappig. Ze zijn prachtig gezelschap. Dat heeft er ook wel mee te maken."

U leeft al dertig jaar celibatair. Kijkt u dan met een geamuseerde blik of met droeve ogen naar dit soort verhalen over passie en liefde?

"De reden waarom ik celibatair ben geworden, is omdat ik niet van de homoscene hou. Maar liefde is universeel. We zijn allemaal verliefd geweest of er heeft ooit wel eens iemand van je gehouden. Het stuk van Rattigan gaat over een ménage à trois waarbij niemand de soort liefde kan geven die de andere wil. Dat vind ik heel ontroerend. Het zijn drie heel eerbare mensen. Maar als je je hart volgt, berokken je iemand anders pijn. Dat is de natuur van liefde. Er zijn mensen waar ik diepe liefde voor voel. Maar het is compleet platonisch. Mijn moeder was de liefde van mijn leven. Toen ik haar voor het laatst zag, wilde elke deeltje van mijn lichaam dat ze in leven bleef. Maar zij wilde sterven. Daar heb ik veel van geleerd. Als de andere persoon gelukkiger is zonder jou, dan moet je hem laten gaan. Dat is echte liefde."

Als kind voelde u zich een buitenstaander. Het is een gevoel dat met het ouder worden alleen maar toeneemt, zegt u. Kan cinema niet helpen?

"Ik ga niet meer naar de bioscoop. En er wordt vaak zo slecht geacteerd in Britse films. En altijd dezelfde gezichten. Terminaal vervelend (geeuwt). Edwardiaans Engeland of Jane Austen? Who cares? Maar Anton Bruckner en vooral zijn laatste drie symfonieën zijn mijn grote troost. Net als de sonnetten van Shakespeare en T.S. Eliot's The Four Quartets. En de gedichten van John Betjeman. Hij heeft A Subaltern's Love Song geschreven, een prachtig gedicht over een vrouw waar hij verliefd op was. Alleen al de eerste twee strofen (en Davies begint ze met veel gevoel voor drama te declameren): "Miss J. Hunter Dunn, Miss J. Hunter Dunn / Furnish'd and burnish'd by Aldershot sun / What strenuous singles we played after tea / We in the tournament - you against me! / Love-thirty, love-forty, oh! weakness of joy / The speed of a swallow, the grace of a boy / With carefullest carelessness, gaily youwon / I am weak from your loveliness, Mrs. Joan Hunter Dunn..."

The Deep Blue Sea

Melodrama

Regie: Terence Davies

Met: Rachel Weisz, Karl Johnson, Simon Russell Beale

Duur: 98 minuten

De openingsminuten van The Deep Blue Sea zijn van een bedwelmende schoonheid. Terwijl een vrouw 's avonds door Londen stapt, glijdt de camera van de straat naar een gevel en krijg je een symfonie van beelden van twee in elkaar verstrengelde geliefden op het smachtende ritme van Samuel Barbers Opus voor viool en orkest, Op 14. Meteen heeft Davies je waar hij wil: in de beslotenheid van een melodrama over Hester, een jonge, getrouwde vrouw (een vurige vertolking van Rachel Weisz) die in het Londen van de jaren vijftig hopeloos valt voor een ex-gevechtspiloot (Karl Johnson). Dat haar overspelig gedrag in het repressieve naoorlogse Engeland op niet veel begrip kan rekenen, spreekt voor zich. Maar Davies maakt van deze bewerking van een stuk van Terence Rattigan geen studie over de sociale zeden. Wel een heel intens drama over de pijn van wanhopige, verliefde mensen en een moedige vrouw die haar geprivilegieerd bestaan opgeeft omdat ze voluit voor de passie wil gaan die tot nog toe in haar leven ontbrak. Puur stilistisch zijn het autobiografische Distant Voices, Still Lives (1988) en The Long Day Closes (1992) sterker. Maar ook The Deep Blue Sea bevat magische momenten waarbij populaire liedjes als 'You Belong to Me' en 'Molly Malone' je zachtjes in het het emotionele landschap van Hester onderdompelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234