Woensdag 14/04/2021

Niet alle wegen leiden naar Mekka

De hadj, de jaarlijkse pelgrimstocht naar Saoedi-Arabië, is booming business in de toeristische sector, met hotels waar de luxe niet extreem genoeg kan zijn. Maar evenzeer met oplichters, die de pelgrims afzetten in Istanbul.

Sinds zondag kunnen de naar schatting 2,5 miljoen moslims voor het eerst de gloednieuwe, 485 meter hoge klokkentoren in Mekka bewonderen. Het monument, een moderne Big Ben bedolven onder het bladgoud en Arabische kalligrafie, staat symbool voor de enorme groei van de religieuze toeristische industrie die de Saoedi’s beogen. Aan de voet van de toren, in de schaduw van de al-Masjid al-Harammoskee, wordt naarstig de laatste hand gelegd aan een luxecomplex, compleet met sterrenhotels, shoppingcentra en ruime appartementen. “Zo hoeven de rijke moslims niet ver te wandelen van de moskee naar hun hotel, kunnen ze gezellig gaan shoppen, of zich ontspannen na het bidden”, zegt Bahattin Koçak, islamleraar in Beringen, met al vier reizen naar Mekka en Medina achter zijn naam. “Van de kleren die je er in de winkels ziet hangen vroeg ik me af: dragen moslims die wel? Niet geheel volgens de voorschriften in elk geval.”

De extreme luxe, in één van de hotels kunnen gasten een beroep doen op een voortdurend beschikbare privébutler, chocoladeassortimenten van 200 euro en een duik in een privézwembad, lijkt in schril contrast te staan met de waarden opoffering, eenvoud en bescheidenheid die bij de Hadj horen. Maar dat is het niet, bezweren de Saoedische autoriteiten. “Iedereen heeft er baat bij”, klinkt het op het ministerie van de hadj. “De rijken schenken immers aan de armen.”

Toch schenkt iedereen vooral aan Saoedi-Arabië, zo blijkt uit de cijfers. Elk jaar verdient het land meer dan een miljard dollar (702 miljoen euro) aan de miljoenen pelgrims die hun religieuze plicht komen vervullen. Elke moslim moet minstens één keer in zijn leven, als hij ervoor kan betalen en als zijn gezondheid het toelaat, de tocht naar Mekka ondernemen tijdens het jaarlijkse Offerfeest om er te bidden rond de Ka’aba, het huis van God.

Dreigtelefoontjes

De reis naar Mekka is niet goedkoop, vaak moeten mensen er jarenlang geld voor opzijzetten. En dan nog is het niet zeker dat ze het heiligste der heiligen ooit zullen betreden, zo waarschuwden verschillende moslimorganisaties vorige week. Saoedi-Arabië geeft alleen groepsvisa uit voor de hadj, waardoor pelgrims enkel via organisaties en reisbureaus kunnen boeken, en daar maken oplichters gretig gebruik van om pelgrims te misleiden.

Ook Belgische moslims trappen af en toe in hun val. “Ik had in 2005 een jaar lang geld opzijgezet voor de hadj”, zegt een slachtoffer, een Turkse moslim die anoniem wenst te blijven. “Een reisbureau, als ik het zo kan noemen, had via de kanalen van de moslimexecutieve een all-in-pakketreis aangeboden: visum, vliegtuigticket, hotel en maaltijden. Ik heb er ongeveer 2.500 euro voor betaald.” Een relatief goede prijs voor twintig dagen Mekka, blijkt na een bescheiden rondvraag, maar het draaide anders uit. “In Istanbul zouden we overstappen op een vliegtuig naar Medina, maar toen we in Turkije aankwamen bleek de aansluiting niet te bestaan. Na heel veel bellen, dreigtelefoontjes en geregel heeft de groep dan maar uit eigen zak nog een vliegtuigticket betaald, en hebben we ter plaatse zelf een hotel geboekt. Het was een drama: alles was volzet, niets was mogelijk, of enkel voor heel veel geld. Klagen doe ik niet, want ik heb mijn plicht volbracht, maar ik ben heel lang kwaad geweest.”

“Dat is eigen aan de reis naar Mekka”, legt Yassin uit Antwerpen uit. “Het doel is om de plicht te volbrengen. Hoeveel tegenslag je ook hebt gehad, zodra je hebt gebeden op de heilige grond vallen alle zorgen van je af.”

Bus naar Mekka na 12 uur wachten

Bahattin Koçak deelt die mening, maar erkent dat het vaak op de tanden bijten is. “Heb geduld, moslim, heb geduld. Dat wordt ons voortdurend ingeprent tijdens het verblijf. Alleen al om vanop de luchthaven in Saoedi-Arabië op een bus naar Mekka of Medina te raken moet je gemakkelijk tien of twaalf uur aanschuiven. Alles is zo slecht geregeld, zelfs na al die jaren. Behalve voor de rijken dan, zo slim zijn ze wel op het ministerie. Een moslim vergeeft, zegt de islam, en maar goed ook, anders zou het daar wel eens anders kunnen lopen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234