Zondag 28/11/2021

'Niet alle politici zijn slechteriken'

Politiek saai? Dan hebt u de magistrale Deense televisieserie Borgen nog niet gezien. Geen krimireeks uit Scandinavië dit keer, maar wel crimineel spannend. Een gesprek met de visionaire scenarist Adam Price: 'Dit is een hommage aan de democratie, ondanks al haar gebreken.'

Kijken naar de eerste aflevering van de tiendelige dvd-reeks Borgen, die deze krant in exclusiviteit aanbiedt, kan verslaving veroorzaken. De eerste reeks van Borgen werd in Denemarken een zeer groot succes, met kijkcijfers van 1,5 miljoen (op een bevolking van 5,5 miljoen). De serie werd ook aangekocht door de BBC, die eerder al het magnifieke The Killing uitzond. Eind vorige maand begon de Deense tv met de tweede jaargang, en ook de voorbereiding van het derde seizoen is al van start gegaan.

Het succes van Borgen is begrijpelijk. Als we kennisgemaakt hebben met politica Birgitte Nyborg-Christensen (uitstekend vertolkt door Sidse Babett Knudsen) en met haar mede- en tegenstanders, willen we meteen weten hoe het haar verder zal vergaan. Niet alleen op politiek, maar ook op persoonlijk vlak, want Borgen zoomt ook in op de gevolgen voor haar privéleven van die nieuwe machtspositie.

Als de serie begint, is Birgitte Nyborg-Christensen nog voorzitter van de kleine (fictieve) partij De Moderate (in vertaling wordt dat de Middenpartij). Bij de parlementsverkiezingen gaat de strijd om het premierschap traditiegetrouw tussen De Arbejderpartiet (links) en De Liberale (rechts). Maar door een onverwachte verkiezingsuitslag worden de kaarten grondig herschikt en is het Nyborg-Christensen die als eerste vrouwelijke premier een nieuwe regering op de been moet brengen.

De man die eind 2007 het basisidee voor deze politieke televisieserie ging pitchen bij de Deense openbare televisiezender DR (Danmarks Radio) is scenarist Adam Price. Beschikt hij misschien over de gave der profetie? Nauwelijks een maand geleden kreeg Denemarken met de sociaaldemocratische Helle Thorning-Schmidt ook in werkelijkheid zijn eerste vrouwelijke regeringsleider.

"Ik zie het als een zeer interessante samenloop van omstandigheden dat wat nu in Denemarken gebeurt bijna hetzelfde scenario volgt als het eerste seizoen van Borgen", lacht Adam Price. "Maar het blijft natuurlijk een toevallige samenloop. Toen we aan deze reeks begonnen, was Helle Thorning-Schmidt al voorzitter van de sociaaldemocraten, maar we kunnen niet zeggen dat het onze verdienste is dat ze nu ook premier geworden is (lacht). Het grote verschil blijft natuurlijk dat in onze reeks Birgitte Nyborg de meest onwaarschijnljke kandidaat voor het premierschap was."

Uw partijnamen zijn fictief. Een bewuste keuze?

Adam Price: "Ja, we hebben van meet af beslist fictieve partijnamen te gebruiken. En er zouden ook geen concrete referenties gemaakt worden aan levende politici. Maar zonder begrippen als links en rechts kun je natuurlijk geen politieke serie maken."

Zou een partij als De Moderate in werkelijkheid uw voorkeur wegdragen?

"Ik zou van de openbare omroep nooit de toestemming gekregen hebben om deze reeks te gebruiken om mijn eigen politieke opinies te ventileren. Het is allemaal een constructie, een creatie voor een dramaserie. En het begint allemaal bij het hoofdpersonage: een goede vrouw die we in een zowel onwaarschijnlijke als moeilijke positie plaatsen.

"Politiek is altijd een kwestie van compromissen, maar het leek mij interessanter om een hoofdpersonage te hebben dat zich letterlijk in het midden bevindt, dat constant van de ene naar de andere kant geduwd wordt, maar wel de beslissingen moet nemen. Binnen haar kleine partij heeft Birgitte Nyborg altijd de luxe gehad om de handen proper te houden. Maar nu moet ze de premier zijn van het hele land, ook van alle mensen die niet op haar gestemd hebben. Dat is een totaal andere situatie en dat is precies haar grote uitdaging."

Behalve over politiek is Borgen ook een serie over de media als vierde macht.

"In een dergelijke context de media buiten beschouwing laten, zou onmogelijk geweest zijn. Voor mij is Borgen in essentie een reeks over de drie pijlers waarop de Deense democratie en bij uitbreiding zowat elke democratie gestoeld is. Die steunpilaren zijn de politiek, de ambtenarij en de media. Die drie pijlers zijn permanent in conflict met elkaar, en zo hoort het ook. Het is precies de verhouding tussen die drie spelers die ik zo interessant vind.

"Wat ik in ieder geval níét wou, was een reeks schrijven over slechte mensen. Ik had geen zin in de clichés over politici als mensen die elkaar constant in de rug steken, die alleen maar aan vriendjespolitiek doen en die zakkenvullers zijn. Dat beeld wordt vaak geschetst van politici, en ik denk dat het niet correct is. Ja, sommigen zijn inderdaad foute mensen, maar anderen zijn wel degelijk goede mensen. En hun verhaal mag ook wel eens verteld worden. Voor mij is deze reeks eigenlijk een hommage aan de democratie, ondanks al haar gebreken."

Hebben jullie voor deze serie kunnen draaien in Christiansborg zelf?

"Neen, we hebben de toelating gevraagd, maar niet gekregen. Een politieke beslissing, naar mijn gevoel. Voor de buitenopnamen was er geen probleem, maar de interieurs hebben we allemaal moeten nabouwen."

Wat we opstaken uit uw reeks: de beroemde 'Ask not what your country can do'-uitspraak van Kennedy werd geschreven door een Deense speechschrijver.

"Ted Sorensen was weliswaar een Amerikaan, maar hij stamde wel degelijk af van Deense immigranten. Ik heb zijn memoires gelezen. Zéér interessant. Zijn Deense achtergrond is niet meer dan een grappig detail, maar ik heb dat vooral gebruikt omdat ik het ook over passie wou hebben, zelfs bij die spindoctor. Net zoals politici worden spindoctors doorgaans afgeschilderd als cynische mensen, die altijd een dolk klaar hebben om iemand neer te steken. Maar er zitten ook gepassioneerde mensen tussen, die echt geloven in de politici die ze helpen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234