Dinsdag 28/01/2020

'Niemand kan langer dan een kwartier lachen of wenen'

theater

regisseur sien eggers en acteur steph goossens over 'maurice'

Actrice Sien Eggers gaat drukke tijden tegemoet bij de KVS/de Bottelarij, Lampe en het nu al veelbesproken theaterfeuilleton Poes, poes, poes van Victoria. Onderwijl broedt ze met de In de Gloria-ploeg op nieuwe ideeën voor de opvolger die 'iets helemaal anders wordt'. Voor het nieuwe theaterseizoen van start gaat, wordt dezer dagen in het Raamtheater de voorstelling Maurice hernomen. Daarin regisseert Sien Eggers Thuis-acteur Steph Goossens.

Antwerpen

Van onze medewerkster

Liv Laveyne

Het verhaal van Maurice en Sonja is een relatiekomedie met onverwachte angels. Steph Goossens speelt zowel de mannen- als de vrouwenrol. Twee monologen of hoe je naast elkaar dreigt te gaan leven in een relatie.

Goossens: "Ik heb Sien toevallig leren kennen. Ik nam deel aan een talentenjacht op de VRT. Danni Heylen en An Swartenbroeckx (uit FC De Kampioenen) waren de bekende gasten en wij moesten samen met hen een spel presenteren. Achteraf zijn we iets gaan drinken en ik vertelde dat ik een tekst had geschreven die ik op de planken wou brengen. Dat was in een cafeetje bij Sien in de buurt. Danni porde me aan: 'Sien woont hier vlakbij, ga ze eens bellen.' En zo ben ik bij Sien terechtgekomen."

Eggers: "...En ik durfde gewoon geen nee te zeggen."

Sien Eggers, denkt u dat u als regisseur een andere aanpak hanteert doordat u zelf ook acteert?

Eggers: "Goh, ik voel mij in ieder geval geen theatermaker. Steph had het evengoed zonder mij gekund, maar misschien is het ook prettig iemand bij je te hebben. Als je alleen bent, twijfel je te veel. Een regisseur is jouw eerste fan, maar ook jouw eerste criticus." Steph Goossens, Maurice gaat over de kleine en volkse mens. Was dat ook een reden om in zee te gaan met Sien Eggers, die uit haar ervaring bij In de Gloria weet hoe je met karikaturen moet omgaan? Goossens: "Ik wilde absoluut geen karikaturen neerzetten. Sonja en Maurice zijn echt voor mij. Een relatie op toneel brengen, dat is geen mannekesmakerij. Dat is jezelf de vraag stellen: 'Waar is hij mee bezig, wat is haar leven? Wat is hun leven samen geweest?' Voordat ik met acteren begon, heb ik een aantal jaren gewerkt in de sociale sector. Ik heb met het personage Maurice niets uitgevonden. Hij is er altijd geweest, maar nu staat hij efkes op de planken. Doordat ik Sonja speel met een grote bril en pruik op, scheer ik uiteraard langs die grens van het karikaturale. Maar als je dat personage in zijn geheel bekijkt, van haar breiwerk tot het tafelkleedje, dan moet je toegeven dat zulke 'Sonja's' bestaan. Als 'de kleine mens' datgene is wat het overgrote deel van de mensen herkennen als zijnde menselijk, dan ben ik trots op het label 'een theaterstuk over de kleine mens'."

Eggers: "Theatermakers zijn geen kenners van mensen. Niemand is dat, daarvoor is de materie te complex. Iemand kan lachen, zich omdraaien en beginnen wenen zonder dat je het ziet. In een documentaire vroegen ze aan een Finse vrouw die al jaren in België woonde wat haar bleef verwonderen. Het meest rare maar ook meest pijnlijke vond ze dat de mensen hier vragen hoe het met je gaat en dan niet eens meer geïnteresseerd zijn in het antwoord. Als ze je in Finland begroeten, dan mag je jouw hart luchten en luisteren ze. Maar durf hier eens antwoorden met 'met mij gaat het alsmaar slechter', dat vinden we gênant. Dus de code is..."

Goossens en Eggers (in koor): "We voelen ons goed. Maar ligt het probleem dan bij de vraag of het antwoord dat je verwacht te moeten geven?"

Eggers: "Het is een gemakkelijkheidsoplossing. Woorden zijn maar woorden en die dekken vaak de lading niet. Ieder mens heeft zijn geheimen, een hunker. Daarin is niemand klein, wel dapper en tegelijk kwetsbaar. Want als je erover spreekt, loopt je het risico dat de buitenwereld het maar niks vindt. Dus wat doe je? Je houdt het voor jezelf, je onderneemt in jezelf, je ondergaat een gedachtewijziging. 'Later' is uiteindelijk ook maar een illustratie van iets. Het theater onderschept die vage tekens en concentreert dat. Het laat je heel even toe in de binnenkant van de mensen. En dat is wat het theater voor heeft op het leven: grote tekens mogen en durven geven, wel twintig op een avond. Dat wil niet zeggen dat je zoals een kieken anderhalf uur moet rondfladderen op de scène om angst uit te beelden. Niemand kan langer dan een kwartier lachen of wenen. Ik heb het zelf uitgetest. Maar je kunt wel langdurig verdriet of plezier hebben."

Steph Goossens, u hebt de tekst geschreven. Sien Eggers sprak daarnet over het tekortschieten van woorden, voor een toneelschrijver moet dat toch heel frustrerend zijn?

Goossens: "Dat is waar. Muziek vind ik veel eerlijker dan woordentaal. Woorden klinken soms anders dan ze gesproken worden. Bij sommige tekstfragmenten vroeg ik mij af of het niet te goedkoop was. Maar op zo'n moment moet ik mij niet bezighouden met wat de norm van goedkoop is, maar wel of de tekst aannemelijk klinkt uit de mond van het personage."

Eggers: "Je kunt Shakespeare ook tot een platitude maken. Een mens kan vulgair zijn met de mooiste woorden en tegelijk heeft een gewone mens in simpele taal mij al enorm ontroerd. Men redeneert te vaak in termen van het verhevene en de beerput. Neem nu reality-tv, 'de mens zoals hij is'. Je ziet helemaal niet de mens zoals hij is: hij heeft een camera voor hem en een micro onder zijn neus. Candids zijn op dat vlak misschien 'eerlijker'. Maar heb je de-mens-zoals-hij-is zien ineenkrimpen als ze zeggen 'kijk eens naar de camera'? Alsof ze alles van hem afgepakt hebben. Daarom denk ik ook dat het je als acteur om méér te doen is dan het spotlicht alleen. Want zo gezellig is die lichtbak niet altijd."

Hoe gezellig is de lichtbak van het Raamtheater? Kunnen jullie zich vinden in de filosofie van directeur Marc Cnops, die zegt: "In het theaterbestel zien we al te vaak de directheid van het schouwspel met al zijn charmes overwegen op de afstand van de reflectie; met andere woorden de emotie gaat boven de intelligentie. (...) Het hoeft geen betoog dat deze banalisering een algemeen fenomeen is van onze maatschappij."

Eggers: "'Elk theater waar ik kom heeft in de eerste plaats als filosofie goed theater maken, de zaal vol en iedereen gelukkig. Alleen soms lukt het... en soms ook niet. De onzekerheid in de theaterwereld is misschien groot, maar de nieuwsgierigheid evenzeer: iedereen gaat naar elkaar zien en vraagt zich af: 'Is dat ons ding?' Persoonlijk wil ik gewoon met beperkte middelen 'iets' brengen waar de mensen 'iets' aan hebben. En dan hoop ik dat ze een beetje lachen én dan denken: 'Oeps, da's hier opeens toch niet meer om te lachen.' Maar hoe gaat dat proces in zijn werk? Daar heb ik geen pasklaar antwoord op. Dat is als vragen: 'Wanneer is iets grappig?', terwijl de vraag is: 'Waarmee moet je lachen?' Theater dat is spelen. En zo wil ik het ook houden: speels."

Goossens: "Je moet lucht geven aan mensen. Je moet je niet bezighouden met wat zij moeten denken, je speelt gewoon. Je bouwt daar geen diepe theorieën rond."

Eggers: "Nee, want daar raak je enkel nog meer van op de sukkel. Ik moet durven loslaten, anders word ik ongelukkig."

Is dat ook de reden waarom je je niet wil vastpinnen aan één gezelschap?

Eggers: "Ik héb mij niet vast te pinnen. Da's vaak het probleem met een vaste acteursgroep: op den duur wordt dat uw huis, denk je. Maar dat is niet waar. Niets is van u. Uiteindelijk gaat het, net als in dit toneelstuk, om een verbintenis aangaan. Het moment dat je je verbindt, ben je dan blij of ben je ineens bang? Dat kun je pas weten door het te proberen. En als het niet lukt? Moet je je dan nooit meer verbinden?"

Goossens: "Uiteindelijk ga je steeds weer op zoek naar nieuwe spitsbroeders."

Maurice, nog tot 14 september in 't Klein Raamtheater, Lange Gasthuisstraat 26, Antwerpen. Van woensdag tot en met zaterdag om 21 uur, op donderdag 12 september ook om 13.30 uur. Info en tickets: 03/233.91.48 of reservatie@raamtheater.be.

Gisteren ging in het Raamtheater op 't Zuid Dubbel Dubieus van Pierre Carlet de Marivaux in première. Regie: Simon Eine. Met; Christel Vanschoonwinkel, Robert de la Haye, Eric Kerremans, Nora Tilley, Roger Van Kerpel, Katrien De Becker en John Willaert. Nog tot 19 oktober, van woensdag tot zaterdag om 20 uur, op donderdag 19 september ook om 13.30 uur.

Sien Eggers: 'Een mens kan vulgair zijn met de mooiste woorden en tegelijk heeft een gewone mens in simpele taal mij al enorm ontroerd'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234