Donderdag 22/10/2020

Spaanse verkiezingen

"Niemand heeft baat bij abrupte onafhankelijkheid"

De leiders van onafhankelijkheidslijst Junts pel Sí aan het feest: Artur Mas (m.) wordt geflankeerd door Raül Romeva (l.) en Oriol Junqueras.Beeld © epa

Catalonië verwacht dat de Europese Commissie actief bemiddelt bij een - hopelijk -vreedzame boedelscheiding tussen Madrid en Barcelona. Amadeu Altafaj, de Catalaanse vertegenwoordiger bij de EU: 'De Commissie is verplicht het algemeen belang van alle EU-burgers te verdedigen, dus ook van de 7,5 miljoen Catalanen.'

Hebben de Catalanen voor onafhankelijkheid gekozen?
Amadeu Altafaj: "Heel duidelijk lijkt me dat. Voor de eerste keer in de geschiedenis van de Spaanse democratie is er in het Catalaanse parlement een zetelmeerderheid gevonden voor onafhankelijkheid."

Amadeu Altafaj, Catalaanse vertegenwoordiger bij de EU.Beeld kos

... maar met 48 procent van de kiezers haalden jullie toch geen absolute meerderheid?
"Deze kritiek komt van de politici in Madrid die er alles aan deden om een volksraadpleging over onafhankelijkheid te vermijden. De 48 procent vormen inderdaad de verzamelde stemmen van de onafhankelijkheidspartijen Junts pel Sí (Samen voor Ja) en het (kleine linkse) CUP, die nu zullen samengaan in een coalitie, maar deze berekening houdt geen rekening met kleinere oppositiepartijen zoals Podemos, die zich niet voor- of tegen onafhankelijkheid uitspreken maar wel voor het recht op zelfbeschikking. Ook onder hun kiezers zijn er dus voorstanders van onafhankelijkheid. Als men echt stem per stem wil laten tellen, moet men Catalonië maar laten kiezen in een bindend onafhankelijkheidsreferendum, waar we al langer vragende partij voor zijn."

Wat worden de volgende stappen van de nieuwe regioregering?
"Het platform Junts pel Sí heeft al een roadmap klaarliggen voor de komende achttien maanden. Bij de installatie van het nieuwe parlement zal een intentieverklaring voor onafhankelijkheid worden gestemd, het startschot om ons proces naar onafhankelijkheid te beginnen. Daarna wordt onze staatsstructuur aangepast. We hebben als voordeel dat ons autonomieniveau al groot is, maar we moeten bijvoorbeeld nog een nationale bank oprichten. Ook moeten we een juridische basis opmaken om ons voor te bereiden op een boedelscheiding met Spanje. Aan het einde van dit proces volgt een referendum over de nieuwe Catalaanse grondwet, die de rechtsgrond zal vormen voor de onafhankelijke republiek Catalonië."

Premier Rajoy stelde gisteren alsnog een dialoog over grotere autonomie voor.
"Als je zijn verklaring leest, wil hij enkel praten om de eenheid van Spanje te kunnen behouden. Zijn standpunt is voor ons niet veranderd."

Een verregaande federalisering met meer autonomie is geen tussenoplossing?
"Dat is vandaag volstrekte politieke fictie. We gaan niet wachten op een hypothetisch scenario. We hebben van onze kiezers nu een mandaat gekregen voor onafhankelijkheid."

Ook niet als na de verkiezingen in december een andere regering aantreedt?
"Wij zullen niet wachten op verandering in Madrid. Het opbouwen van een nieuwe staat is voor de komende Catalaanse regering nu het beginpunt van alle onderhandelingen. De Spaanse verkiezingen zijn voor ons wel belangrijk vanuit het oogpunt dat volgens de peilingen geen enkele partij in Madrid de absolute meerderheid haalt. Er komt een coalitieregering, waardoor we gelukkig nooit meer alleen moeten praten met de Partido Popular, die haar absolute meerderheid gebruikte om eerdere akkoorden over grotere autonomie terug te schroeven."

Is een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring mogelijk?
"Op dit moment is daar geen sprake van. Wij verkiezen de dialoog, liefst parallel met de Spaanse regering én de Europese instellingen."

De EU hield zich tot dusver afzijdig. Welke rol ziet u weggelegd voor Brussel?
"Wij zijn teleurgesteld dat de EU geen constructieve rol speelt om een dialoog te openen tussen Catalonië en Madrid. De Commissie heeft dit altijd als een interne Spaanse kwestie beschouwd terwijl ons onafhankelijkheidsstreven wel degelijk Europese dimensies heeft. De Commissie is verplicht om het algemeen belang van alle Europese burgers te verdedigen, onder wie ook onze bevolking van 7,5 miljoen Catalanen. We hopen dat de Commissie naar Madrid nu een sterk signaal stuurt om een dialoog te openen zonder taboes, maar met democratisch respect voor onze stem."

Een onafhankelijk Catalonië zou toch ook zijn EU-lidmaatschap moeten heronderhandelen, wat veel tijd en geld gaat kosten?
"We zouden opteren voor een overgangsperiode waardoor geen discontinuïteit ontstaat. De Catalaanse burgers zouden EU-burgers blijven en de euro behouden tijdens de transitieonderhandelingen met Spanje en de EU."

Dan moeten Madrid en Brussel dat wel aanvaarden...
"Niemand heeft baat bij een abrupte onafhankelijkheid. Er zouden negatieve financieel-economische gevolgen zijn voor Spanje, de EU en de eurozone, want wij zijn géén klein land: qua bevolking zouden we na onafhankelijkheid dertien EU-lidstaten achter ons laten, qua bbp zitten we bij de koplopers tussen Finland en Denemarken. Ons belang is overduidelijk. Een rationeel stappenplan volgen is dus in ieders belang."

Zal Catalonië nu met gelijkgezinde regiopolitici op EU-niveau een alliantie aangaan?
"We hebben geen ambitie om een voorbeeld te worden. Elke regio heeft zijn bijzonderheden. Zo is België voor ons altijd een voorbeeld van constructieve politieke dialoog geweest. Bijna alles is hier politiek mogelijk, door lang, dapper overleg tussen de regio's. Dat zit in de genen van Belgische politici ingebakken. Ik ben soms wat jaloers dat zoiets niet mogelijk is in Spanje."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234