Vrijdag 30/10/2020

Radicalisering

Niemand die gevangenen kan deradicaliseren: gevangenis Luik zoekt als sinds mei naar hulp

Er zouden vier deradicaliseringsconsulenten komen voor de gevangenissen, maar voorlopig zijn er maar drie aangesteld. Eentje vertrekt alweer in januari.Beeld Bas Bogaerts

Na de aanslag in Luik kondigde minister Vandeurzen (CD&V) een verdubbeling aan van de hulpverleners voor deradicalisering in de gevangenissen: van twee naar vier. Dat was in juni. Sinds half oktober zijn ze eindelijk met drie, maar in januari vertrekt er weer een. “Zulke mensen, die gepokt en gemazeld zijn in zowel hulpverlening als radicale islam, lopen niet dik gezaaid.”

Dinsdagochtend, 29 mei. In het centrum van Luik steekt Benjamin Herman twee agentes neer met een mes, pakt hun dienstwapen af en schiet hen in koelen bloede dood, net als een passagier van een voorbijrijdende auto. Uiteindelijk overlijdt Herman, na de tussenkomst van de speciale antibanditisme-eenheden van de Luikse politie. Een dag later eist IS de aanslag op.

Debat in Kamer

Vrij snel bleek dat Herman zijn raid heeft uitgevoerd tijdens penitentiair verlof. Er ontstond een debat in de Kamer over de toekenning van die verloven en over de detectie en de aanpak van radicalisering in de gevangenis. Want Herman is niet de eerste terrorist die in de cel is geradicaliseerd. Ongeveer 450 gedetineerden staan bekend als geradicaliseerd.

De preventieve aanpak van radicalisering is een Vlaamse bevoegdheid. Sinds januari 2017 had Vlaanderen twee gespecialiseerde consulenten voor de gevangenissen. Ze begeleiden onder meer de acht terreurveroordeelden die omwille van hun sterke radicalisering afgezonderd zijn op de De-Radex-afdeling in de gevangenis van Hasselt. Daarnaast begeleiden ze een twintigtal gedetineerden in de andere gevangenissen en geven ze advies aan achttien beleidscoördinatoren, die op hun beurt hulpverleners in de gevangenissen aansturen. 

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) maakte na de aanslag in Luik bekend dat hij de twee hulpverleners voor deradicalisering in de gevangenissen ging verdubbelen tot vier. Oppositiepartij sp.a en coalitiepartner N-VA vonden dat toen
‘too little, too late’. Een half jaar na de aanslag in Luik zijn er nog altijd geen vier aangesteld.

Begin deze zomer werd een vacature uitgeschreven en daar is een geschikte kandidaat uit voortgekomen. Sinds half oktober zijn er daardoor drie hulpverleners met expertise in radicalisering in de gevangenissen. Een vierde is nog niet gevonden. Bovendien blijkt dat een van de drie in januari vertrekt naar een andere job.

“Natuurlijk kijk ik als gevangenisdirecteur ongeduldig uit naar de komst van extra versterking, omdat ik heb gezien hoeveel kwaliteit en dynamiek die twee deradicaliseringsconsulenten hebben binnengebracht”, zegt Paul Dauwe, directeur van de gevangenis van Hasselt. 

Volgens het kabinet van minister Vandeurzen en het Vlaams departement Welzijn gaat het nu eenmaal om profielen die niet eenvoudig te vinden zijn. “Zo iemand moet expertise hebben in islam en radicalisering, maar ook iets weten van hulpverlening én bereid zijn in de gevangenis te werken”, zegt de woordvoerder van het Vlaams departement Welzijn. “Geen eenvoudige combinatie. Het gaat ook om een recent fenomeen, waar geen specifieke opleidingen voor bestaan.”

Dauwe sluit zich aan bij die analyse. Hij was nochtans een van de gevangenisdirecteurs die begin 2017 in de onderzoekscommissie naar de aanslagen van 22 maart zijn beklag deed over het gebrek aan deradicaliseringsprogramma’s en middelen daarvoor.

“De aanwerving van die twee eerste deradicaliseringsconsulenten liet destijds erg lang op zich wachten, en toen was ik ook ongeduldig, maar nu moet ik toegeven dat het departement Welzijn gelijk had”, zegt Dauwe. “Ze waren twee keer een schot in de roos. Dergelijke mensen, die gepokt en gemazeld zijn in zowel hulpverlening als radicale islam, lopen niet dik gezaaid. Het zijn bijna witte raven.” 

Engagement

Dat het gaat om een tijdelijk jaarcontract bemoeilijkt de zaak niet, zegt het departement Welzijn. “We geven tijdens de gesprekken aan dat er een engagement op langere termijn uit kan voortvloeien, maar we willen eerst testen of we de juiste persoon hebben.”

Het kabinet Vandeurzen beaamt dat het “dringend” is, maar dat de zoektocht loopt, ook naar een vervanger voor de consulent die in januari vertrekt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234