Woensdag 22/09/2021

Niemand bleek die bewuste vrijdagochtend echt aan het werk op het industrieterrein

Wegenwerken mogelijk aan basis van gasexplosie

Steeds meer elementen lijken erop te wijzen dat de vrijdag ontplofte gasleiding beschadigd werd tijdens werken aan de weg die naar het getroffen bedrijf Diamond Boart leidde. Maar alle mogelijke verantwoordelijken proberen momenteel de zwartepiet op afstand te houden.

Gellingen / Brussel

Eigen berichtgeving

Koen Vidal

Wie afgelopen weekend heel weinig commentaar gaf, was Jacques Cloquette, de procureur des konings van Doornik. "Het is voorbarig om ook maar één aanwijzing te geven over de oorzaak van de gasexplosie", zei Cloquette zaterdag. Waarna hij er ietwat ontactvol aan toevoegde dat "zij die er dicht bij waren er niet meer zijn om ons er iets over te vertellen". Cloquette zei enkel dat zijn onderzoeksrechter Gérard Bressoux en een expert met de zaak bezig zijn maar dat "de omvang van de ramp het onderzoek bemoeilijkt". Op verdere vragen antwoordde Cloquette: "Het politieonderzoek is nog aan de gang. Laat de speurders hun werk doen."

Fluxys, het bedrijf dat de ontplofte gasleiding beheerde, deed afgelopen weekend dan weer alle moeite om duidelijk te maken dat alle veiligheidsnormen zijn nageleefd. Gérard de Hemptinne, algemeen directeur van Fluxys: "Het materiaal dat in 1991 voor de getroffen leiding is gebruikt, is conform aan de internationale normen en laat een hogere druk toe dan die in gebruik was. Bovendien zijn bij de plaatsing de buizen en soldeersel grondig gecontroleerd en is de leiding getest."

Ook op de dag van de ramp is Fluxys niet in de fout gegaan, zeggen de verschillende vertegenwoordigers van het bedrijf. "Na de eerste melding van de 100-centrale aan de dispatching van Fluxys om 8.30 uur werd door Fluxys alles ondernomen om zo snel mogelijk de juiste plaats van het gaslek op te sporen. Onmiddellijk werd een lokaal Fluxys-medewerker ter plaatse gestuurd. De nodige acties met betrekking tot de afsluiting van het leidingvak werden genomen van zodra de informatie beschikbaar was." Maar, zo luidt de versie van Fluxys, de 100-centrale heeft tegengestelde informatie gegeven over de locatie van het lek. "Ondanks deze verwarrende signalen werd in de minuten die op de 100-oproep volgden actief door de Fluxys-medewerkers in Brussel en ter plaatse gezocht naar de juiste plaats van het incident. Daarbij werden alle menselijke, informatica- en telecommunicatiemiddelen ingezet." Maar het is pas op het moment van de explosie zelf dat Fluxys de exacte locatie van het lek te weten komt. Om 8.57 uur, twee minuten na de ontploffing, werd de gasverbinding via afstandsbediening afgesloten.

Opmerkelijk detail: de tweede Fluxys-pijplijn, die op amper 7 meter van de ontplofte pijplijn ligt, werd pas gisteren "uit veiligheidsoverwegingen" afgesloten. "Eén leiding werd direct na de explosie gestopt", zei een woordvoerder van het bedrijf gisteren aan deze krant. "Voor wat de tweede leiding betreft, bleek uit ons onderzoek dat ze niet geraakt was. Ze werd dan ook niet afgesloten. Toch hebben we vanochtend (zondagochtend, KoV) beslist om ook de tweede leiding af te sluiten. Om onze mensen in veiligheid te laten werken en om de onderzoekers tijd te geven om in alle veiligheid gegevens te verzamelen." De woordvoerder voegde eraan toe dat het afsluiten en vooral het weer opstarten van een gaspijpleiding een ingewikkeld gegeven is. "Vanuit deze pijpleiding vertrekken nog tal van andere leidingen voor Belgische toevoer. Vooraleer we een leiding activeren, moeten we voor het hele netwerk tal van controles doen."

Opvallend is dat Fluxys "niet uitsluit" dat het netwerk beschadigd werd "door derden die er vlakbij werkten". Algemeen-directeur Hemptinne: "Wij nemen de tussenkomst van derden als oorzaak van de explosie heel ernstig. Maar het is aan het gerecht om uit te maken wat de vonk heeft veroorzaakt die aan de basis van de ontploffing ligt."

Als Fluxys het over 'derden' heeft, dan wordt daarmee onder andere Diamant Boart bedoeld, het bedrijf dat op de industriezone een nagelnieuwe vestiging aan het afwerken was die vrijdag compleet de lucht in ging. Op het moment van de explosie waren er in de expeditieafdeling van Diamant Boart 47 arbeiders van onderaannemers aan het werk. Ze waren schakelingen en aanhechtingspunten aan het installeren voor de machines die zouden overkomen bij de verhuizing van de firma van Brussel naar het nieuwe gebouw in Gellingen. "Er waren schilders, loodgieters en elektriciens aan het werk", zei Guy Meulemans van Diamant Boart gisteren. Maar het is lang niet zeker of deze werkzaamheden verantwoordelijk zijn voor de explosie. Volgens verschillende bronnen liep de ontplofte gasleiding niet onder het gebouw van Diamant Boart.

Een andere mogelijke 'derde' die verantwoordelijk kan zijn voor de ramp, is de intercommunale Ideta die de industriezone van Gellingen beheert. Volgens bepaalde bronnen was het Ideta die de jongste maanden de weg naar het gebouw van Diamant Boart liet aanleggen. De explosie van vrijdag deed zich voor onder deze weg. Guy Demeulemeester, directeur-generaal van Ideta, meldde gisteren dat er afgelopen vrijdag "niemand van mijn mensen op de site werkzaam was". Toch bestaat de mogelijkheid dat de wegenwerken de jongste weken schade hebben toegebracht aan de gasleiding. Het voortdurende op-en-afrijden van zware vrachtwagens zou de schade aan de gasleiding hebben verergerd waardoor er op een bepaald moment gas is beginnen te lekken. Ook Fluxys leek deze hypothese gisteren te suggereren. "Werken die eerder werden uitgevoerd en waarbij de leiding ernstig zou zijn aangetast ondanks de duidelijke geformuleerde en te respecteren veiligheidsvoorschriften, kunnen pas na enige dagen of weken resulteren in een lek aan de gasleiding, afhankelijk van de druk waarop de leiding wordt uitgebaat."

Vraag is of Diamant Boart en Ideta op de hoogte waren van de aanwezigheid van belangrijke aardgasleidingen op de bedrijfssite. "Wij brachten het plaatselijke gemeentebestuur op de hoogte van de aanwezigheid van onze gasleidingen", vertelde de woordvoerder van Fluxys gisteren aan deze krant. "Het is aan de gemeente om deze informatie door te geven aan de bedrijven en aannemers die actief waren op het industrieterrein. Ideta heeft met ons contact opgenomen in het kader van hun algemene werkzaamheden." Of er tussen Fluxys en de aannemer van de weg ook apart overleg is geweest met betrekking tot de aanbouw van de bewuste weg op het industrieterrein? "Neen, er is geen specifiek overleg geweest."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234