Donderdag 02/12/2021

Vijf vragenBram Vranken

Ngo’s dagvaarden Vlaamse regering wegens ‘wapenexport naar Turkije’: ‘Vlaanderen brengt het recht op leven in gevaar’

Een Turkse A400M op de luchtmachtbasis van Incirlik  Beeld REUTERS
Een Turkse A400M op de luchtmachtbasis van IncirlikBeeld REUTERS

De ngo’s Vredesactie en CNAPD dagvaarden de Vlaamse regering voor de kortgedingrechter. Ze willen dat een einde komt aan de exportvergunningen van Vlaamse onderdelen voor militaire vliegtuigen voor Turkije. ‘Door die export brengt Vlaanderen het recht op leven in gevaar’, waarschuwt Bram Vranken (30) van Vredesactie.

Welke wapens levert Vlaanderen precies?

“Vlaanderen levert vergunningen af voor twee bedrijven die hier bij ons onderdelen produceren voor de A400M, een militair transportvliegtuig van Airbus. Asco Industries produceert het mechanisme voor het uitschuiven van de verliesboorden, het achterste deel van de vleugel. Sabca Limburg levert de koolstofbedekking van die verliesboorden.

“De bedrijven krijgen van de Vlaamse regering vergunningen om die onderdelen te exporteren naar Spanje, waar Airbus de A400M’s assembleert. Een deel van die vliegtuigen is bedoeld voor de Turkse luchtmacht.”

Wat is het probleem daarmee?

“Turkije is betrokken in een aantal conflicten: in Libië, in het noorden van Syrië en in Nagorno-Karabach. Die A400M heeft een belangrijke rol daarin als luchtbrug, want Turkije levert met dat vliegtuig wapens aan lokale groepen en vliegt extremistische rebellen uit Syrië over naar de andere conflictgebieden. Dat op zich is al problematisch, maar het gaat dan ook nog eens om conflicten waar internationale wapenembargo’s tegen gelden. Turkije schendt dus die embargo’s, zoals een expertenpanel van de VN letterlijk zegt. En België draagt bij aan de schendingen.”

Turkije is toch ook een NAVO-bondgenoot?

“Het Vlaamse wapendecreet heeft een versoepeld regime voor NAVO-landen zoals Turkije, maar we denken dat de regering haar eigen decreet schendt door uitvoer toe te staan waardoor ze internationale verplichtingen zoals het wapenembargo niet kan nakomen.

“We voeren de rechtszaak ook op basis van het recht op leven. Door die blijvende export en doordat Turkije die vliegtuigen gebruikt in lopende conflicten komt het recht op leven in gevaar.”

Jambon zei eerder in het parlement dat het gaat om niet-essentiële onderdelen, die bovendien niet rechtstreeks naar Turkije gaan, maar naar Spanje waar de 1400 wordt geassembleerd.

“Eigenlijk toont dit het probleem van de Vlaamse wapenhandel aan. Vlaanderen exporteert zelden rechtstreeks naar conflictgebied, maar bij 70 procent van de wapenexport controleert Vlaanderen niet op het eindgebruik. Op papier heeft Vlaanderen een goed exportbeleid, maar via de andere lidstaten komt Vlaamse technologie toch terecht in conflictgebied.

“In Wallonië gaat het om veel meer productie, om afgewerkte producten zoals wapens van FN, en rechtstreekse export aan problematische, dictatoriale regimes zoals Saoedi-Arabië, maar dat betekent niet dat we moeten wegkijken van de Vlaamse export.”

Er zijn al negen A400M’s aan Turkije geleverd, het tiende toestel is ook het laatste. Komt deze procedure niet te laat?

“Het is pas door te zien hoe Turkije die negen A400M’s inzet, dat we de schendingen van wapenembargo’s konden vaststellen. We hopen dat we nog op tijd komen om de onderdelen voor dat laatste toestel tegen te houden. Bovendien: als we dit winnen, betekent het een breuk met wat de Vlaamse overheid in de toekomst nog kan vergunnen. Dan zal ze meteen strenger moeten toezien op het eindgebruik.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234