Dinsdag 20/04/2021

Opinie

New Yorks echte 'Tale of two cities' is raciaal: er is een blank en een zwart New York

In het vierdelige documentaire essay 'My America' laat VRT-correspondent Michiel Vos de kijker kennismaken met 'zijn' Amerika, zoals hij het de afgelopen tien jaar heeft leren kennen. Beeld Michiel Vos
In het vierdelige documentaire essay 'My America' laat VRT-correspondent Michiel Vos de kijker kennismaken met 'zijn' Amerika, zoals hij het de afgelopen tien jaar heeft leren kennen.Beeld Michiel Vos

Michiel Vos is VS-correspondent in New York. Hij is de maker van het vierdelige documentaire essay 'My America'.

"I love being white. Als ik mijn jaarabonnement op 'blank' aan het eind van het jaar zou mogen verlengen, zou ik het zo ieder jaar doen", roept (blanke) komiek Louis CK al jaren voor volle zalen. Uiteraard - het blijft politiek correct Amerika - voegt hij er aan toe dat hij niet zegt dat blanken beter zijn dan zwarten, maar slechts dat blank zijn in de VS beter is dan zwart zijn. Veel beter zelfs, en als je dat als blanke Amerikaan niet wilt toegeven, ben je volgens Louis CK een asshole.

De gebeurtenissen in Ferguson, Missouri en Staten Island geven hem gelijk. Sinds afgelopen zomer is Amerika in rep en roer over twee incidenten waar blanke politieagenten een zwarte man doodden en vervolgens niet in staat van beschuldiging werden gesteld. Dagelijkse rellen en demonstraties zijn het gevolg.

"Amerika vertelt mij dat mijn leven in dit land minder waard is dan dat van mijn blanke medemens", zei zwarte demonstrant Eddie Myles mij, terwijl hij met honderden anderen langs mijn voordeur in New York liep. Overal in Amerika roepen demonstranten deze dagen "Black lives matter". "Sinds zes jaar", vervolgde Eddy, "hebben we weliswaar een zwarte president, maar the house is still white", refererend aan het Witte Huis maar ook aan het blanke systeem - de rechters, de officieren van justitie en natuurlijk de politie.

New Yorks blanke burgemeester Bill de Blasio opende een oorlog met zijn politiekorps toen hij tijdens een persconferentie verklaarde dat hij zijn half zwarte zoon, Dante, jarenlang heeft geïnstrueerd vooral niets verdachts te doen in het geval hij in aanraking zou komen met de politie. "Als een politieman je aanhoudt maak vooral geen plotselinge bewegingen en reik niet naar je mobiele telefoon in je binnenzak", zei de burgemeester. De politievakbond in zijn eigen stad sloeg meteen hard terug en noemde de burgemeester een "idioot" die een rassenoorlog had ontketend.

Voor de rest van blank Amerika dat naar dit gevecht kijkt is het enigszins verwarrend. Mijn kinderen zijn blank en groeien op in de straten van New York. Nooit zou het in me opkomen om ze op eenzelfde manier te waarschuwen voor de politie. Nooit zou ik ze instrueren dat als ze ooit, zo rond hun achttiende jaar, worden aangehouden voor dronken rijden op Union Square, bang moeten zijn dat de politie geweld zal gebruiken. Dat de politie zal schieten of een ongeoorloofde wurggreep uitvoeren als ze een onverwachte beweging maken.

Waarom zou ik? Zij wonen in blank Amerika, waar ze in hun grotendeels blanke privéschool in Greenwich Village in schoolboeken lezen over de slavernij en Amerika's schaamtevolle geschiedenis als iets uit het verleden. Rassenrellen? Dat was onder het presidentschap van LBJ. Martin Luther King Jr. en zijn mars op Washington? Dat waren de jaren '60.

Mijn demonstrant Eddy komt uit Harlem. Hij voelt dagelijks hoe volatiel de rassenrelaties zijn in zijn New York en dat is de reden waarom hij vandaag demonstreert.

Bill de Blasio's instructies aan zijn zoon laten zien hoe fragiel de raciale relaties zijn in New York. De Blasio werd vorig jaar tot burgemeester gekozen vanwege zijn verkiezingsboodschap New York's Tale of two Cities - de stad zou verdeeld zijn geraakt in rijk en arm. New Yorks echte 'Verhaal van twee steden' is evenwel raciaal: er is een blank en een zwart New York.

En New York is maar een voorbeeld. De organisatoren van een nieuwe mars op Washington vandaag zeggen dat (blank) politiegeweld tegen (zwarte) burgers overal in Amerika voorkomt en dat een landelijke demonstratie dus op zijn plaats is.

Amerika is altijd goed geweest in het vertalen van politieke incidenten in een taal die de grote massa, ronddrijvend in Amerika's pop culture, kan begrijpen.

Zoals Louis CK graag zegt: "De reden dat het zo goed is om blank te zijn is dat als je via een tijdmachine terugreist naar welke tijd dan ook, je goed aankomt. Dat is een exclusief blank privilege, dat zeker niet voor zwarten geldt en ik heb het over het verleden - naar de toekomst durf ik niet, because one day we, white people, are going to pay hard for this."

Bekijk hier het filmpje dat Michiel Vos maakte van de demonstraties voor zijn deur in New York.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234