Vrijdag 27/01/2023

New Yorks beroemde en beruchte wijk richt zich opnieuw op

‘Toeristen genoeg in Harlem maar ze blijven nooit lang’, zegt Anthony Bowman, stadsgids en inwoner van New Yorks beroemdste zwarte buurt. ‘Met de opening van Aloft heeft men hier nu ook eindelijk een trendy hotel dat met de rest van Manhattan kan concurreren.’ De opening is meteen een signaal dat in deze voorheen verloederde en beruchte wijk het tij aan het keren is.

r staat een ijskoude wind als ik uit de ondergrondse in de 125ste straat kom. Acht minuten geleden stond ik nog in midtown, waar de meeste toeristen in Manhattan logeren. Zonder te stoppen heeft een expresstrein me van de 59ste straat naar Harlem gebracht. Het is volop spitsuur. Drie verschillen met midtown vallen meteen op: je ziet er ineens veel meer zwarte gezichten, veel minder gele taxi’s en geen wolkenkrabbers. Het verkeer op de drukke 125ste straat, de commerciële hoofdader van Harlem, kruipt langzaam vooruit. Op de voetpaden krioelt het van het volk dat zich een weg baant tussen de kraampjes met cd’s, boeken, parfums, geurige olie, kokosnootzeep, sieraden, mutsen, sjaals, hotdogs, vers fruit en groenten. Alle winkels, restaurants en banken zijn open. In een etalage hangen polyesterjeans van 3 dollar, in een andere designerjeans van 200 dollar. Ik tel minstens drie modieuze winkels voor grote maten en verschillende pandjeshuizen. Wat verderop flitst de rode lichtreclame van het Apollo Theater waar de carrière van sterren zoals Michael Jackson, Aretha Franklin en James Brown gelanceerd werd. Ik neem de afslag op Frederick Douglass Boulevard waar twee stijlvolle zwarte jongens voor het nieuwe Aloft Hotel staan om de gasten te begroeten voor de openingsreceptie. In klassieke hoteltaal zouden ze portiers worden genoemd maar in Aloft wordt al het personeel betiteld als ‘talent’.

Dat talent werd gekozen “in echte Harlem-stijl”, zegt Brian McGuinness, de senior vice president van Aloft Hotels in zijn welkomstspeech. Dat is een knipoog naar de beruchte ‘amateur nights’ die sinds vele jaren elke woensdagavond in het Apollo Theater worden gehouden. Daar beslist het steevast erg vocale publiek wie talent heeft en wie niet. De eersten worden stormachtig toegejuicht, de laatsten worden vaak al na enkele seconden zingen of dansen weggejouwd van het podium. Zo heftig ging het er op de talentselectie van Aloft niet aan toe. Maar net als Apollo moest Aloft uit het overaanbod een voorselectie maken. Van de 500 kandidaten werden er 75 uitgenodigd naar het Apollo voor een ‘auditie’. Hun publiek: een panel van Aloft-managers die hen observeerden en interviewden. Vijfendertig kregen een job. “Om voor ons te werken moet je intelligent, vlot en pittig zijn en graag werken met andere mensen”, legt McGuinness uit. Te oordelen aan het ‘talent’ dat om ons heen druk aan het werk is, helpt het ook om knap en modebewust te zijn. “De meerderheid van ons personeel woont in Harlem”, zegt McGuinness. Daarvoor krijgt hij een rondje applaus van zijn publiek. De werkloosheid in Harlem is torenhoog, vooral onder de jongeren. Alle beetjes helpen.

Theresa

Toeristen konden voor Aloft opende in Harlem logeren maar de mogelijkheden waren beperkt tot enkele b&b’s, guesthouses en jeugdherbergen. Een luxehotel had de buurt niet meer sinds het beroemde Theresa Hotel in 1967 zijn deuren sloot. Het nog steeds bestaande wit gebouw in neorenaissancestijl dat in 1914 werd geopend, staat op enkele minuten van Aloft. Het hotel werd het ‘Waldorf Astoria van Harlem’ genoemd. Harlem was toen nog een overwegend blanke wijk. Tot 1940 waren enkel blanken welkom in Hotel Theresa, op enkele zwarte beroemdheden na. Toen Harlem later uitgroeide tot de grootste zwarte buurt van Amerika, werd Theresa het hotel voor de zwarte elite. Jimi Hendrix, Little Richard, Louis Armstrong, Sugar Ray Robinson, Josephine Baker, Duke Ellington, Mohammed Ali, Dinah Washington, Ray Charles, Lena Horne, Ella Fitzgerald: allemaal logeerden ze er. Zelfs Fidel Castro. Toen hij in 1960 in New York een speech kwam geven voor de Verenigde Naties, verbleef hij aanvankelijk met een gevolg van tachtig Cubaanse kameraden in een hotel in downtown New York. Maar ze werden eruitgezet omdat ze te rumoerig waren. Een van de geruchten was dat de Cubanen levende kippen in hun kamers hadden gesmokkeld. Met welk doel is onduidelijk. Hoe dan ook, Castro werd met open armen ontvangen in het Theresa Hotel en hij kreeg er onder meer bezoek van Malcolm X en Sovjet-partijleider Chroesjtsjov. In de loop van de jaren 1960 begon het Theresa Hotel zijn pluimen te verliezen. Harlem kreeg harde klappen door de stijgende misdaad en het toenemende stedelijk verval. Door de afschaffing van de rassenscheiding hoefde de zwarte elite niet in Harlem te blijven. Ze zwermde uit naar hotels in de betere buurten van Manhattan.

Goed nieuws

Intussen is het tij gekeerd in Harlem. De misdaad is flink gedaald. De bevolking die van een record kwart miljoen in de jaren 1950 teruggelopen was tot 100.000 in 1990, is intussen weer gestegen tot 135.000. Onder de nieuwkomers zijn er heel wat blanken. Hoe diep je Harlem ook intrekt tegenwoordig, je komt overal altijd wel jonge blanken tegen die er recent hun thuis hebben gemaakt. Honderden prachtige gebouwen, waaronder veel luxueuze 19de-eeuwse herenwoningen en riante flatgebouwen uit de vroege 20ste eeuw die in de steek waren gelaten, zijn weer bewoonbaar gemaakt.

In straten zoals Frederick Douglass Boulevard, het adres van Aloft, staan ook nieuwe luxeflatgebouwen. De heropbloei van Harlem is de reden waarom de internationale hotelketen Starwood de buurt uitkoos om er het eerste Aloft-boetiekhotel te vestigen. Voor de recessie toesloeg, waren er diverse hotelprojecten gepland in Harlem, waaronder een Marriott Hotel. Sommige investeerders trokken hun staart in omdat ze bang waren dat het toerisme een flinke klap zou krijgen. Anderen kregen van de banken het deksel op de neus. Aloft zette als enige door, mede omdat de eigenaar een hotelbouwer van Chinese afkomst is die zonder probleem kon lenen van landgenoten. Heel recent raakte bekend dat ook Hyatt een hotel in Harlem zou overwegen. Dat is goed nieuws voor een wijk die samen met de South Bronx in de jaren 1970 en ’80 hopeloos onder een pletwals van stedelijk verval leek te liggen en door de overheid zo goed als opgegeven was.

Anthony Bowman, de Harlemse stadsgids, denkt dat Aloft het prima zal doen. “Het aantal toeristen in New York ligt weer op het niveau van voor de recessie”, zegt hij. “De hotelprijzen zijn dit jaar met 10 procent gestegen hoewel er sinds 2007 een honderdtal hotels zijn bijgekomen in New York. In Harlem zouden gerust verschillende goede hotels aan de bak kunnen komen.” Niet alleen Bowman heeft het superdruk met het rondleiden van toeristen in Harlem. Big Apple Greeter, de organisatie die gratis rondleidingen aanbiedt aan toeristen, zegt dat ze meer aanvragen krijgt voor Harlem dan voor alle andere buurten behalve Greenwich Village. Heel de dag door stoppen dubbeldekkers voor het Apollo Theater. De soultempel krijgt jaarlijks 2,5 miljoen bezoekers over de vloer. Elke dag zijn er geleide bezoeken en optredens. En elke woensdag is het ‘amateur night’, een versie van Idool zonder franjes.

soulfood

Aloft is goed gelegen. Bekende attracties zoals het Apollo Theater, Sylvia’s Restaurant, het Studio Museum en nieuwe restaurants zoals Chocolate en Mobay zijn vlakbij. Central Park is op tien minuten wandelen. Ook ligt er een hele rist gospelkerken op wandelafstand. Een directe buur van Aloft is het United House of Prayer, bekend voor zijn enthousiaste muzikanten en zijn cafetaria op de tweede verdieping. Dat laatste moet je wel weten want aan de buitenkant is er niets van te zien. Je krijgt er voor 8 tot 10 dollar een grote portie lekkere soulfood op je bord geschept. Ik was er ooit met Belgische vrienden en een van hen vroeg aan de dame die ons bediende, “can I have ‘maïs’ please?”, niet beseffend dat ‘maïs’ in het Engels corn heet en dat ‘maïs’ voor Engelstalige oren iets heel anders is. Lichtjes geschokt zei de dame achter de toog: “We don’t serve mice here.”

In Aloft zelf is er geen restaurant. Dat is een van de manieren om de kosten te drukken. Er is wel wat het hotel beschrijft als een “urban-inspired grab-and-go café” en de tegenwoordig in elk nieuw designhotel verplicht lijkende bar in de grote open lobby waar het volume van de muziek luider wordt naarmate de dag vordert.

Het hotel is ontworpen door de Rockwell Group van architect David Rockwell. Het interieur en de sfeer zijn geïnspireerd op de W Hotels die net als Aloft onderdeel zijn van de Starwood-groep. Het idee is dat zowel vakantiegangers als zakenmensen zich thuis moeten voelen in Aloft zonder zich blauw te betalen. “Style for a steal”, zoals men bij Starwood zegt. In Aloft betekent dat industriële designelementen in het hele gebouw, kamers die op lofts zijn geïnspireerd, comfortabele bedden en luxueus linnen, een makkelijk te bedienen docking station voor alle elektronische gadgets die je ook kan aansluiten op een breedbeeldtelevisie.

Aloft heeft 124 gastenkamers. Die bevinden zich alle op de eerste zes verdiepingen van het twaalf verdiepingen hoge gebouw. Zoals in het W Downtown Hotel en andere nieuwe hotels, worden op de rest van de verdiepingen appartementen te koop aangeboden. De komst van Aloft en van bekende merken naar de 125ste straat, zoals Starbucks en H&M, doet sommige Harlemnaars vrezen dat hun wijk spoedig onbetaalbaar zal worden voor mensen met een bescheiden inkomen. “Harlem heeft jobs nodig en het geld dat toerisme binnenbrengt”, zegt Anthony Bowman, “maar de toenemende renovatie betekent dat de huren stijgen en kleine handelaars wegtrekken. Het is een mes dat aan twee kanten snijdt. Komen er te veel internationale merknamen die er alles hetzelfde doen uitzien, dan zal het unieke karakter van Harlem verdwijnen. En waarom zouden toeristen hier dan nog willen komen?”

Frederick Douglass Boulevard 2296, 001-212/749.40.00. Voorlopig kost een tweepersoonskamer 239 dollar per nacht, een stuk lager dan andere luxehotels in New York in de decembermaand.

125th Street, 253 West

328 Lenox,

001-212/996.06.60

125th Street 17 West, 001-212/876.93.00

Frederick Douglass Boulevard 2217 (aan 120th Street)

Frederick Douglass Boulevard 2320, tussen 125th en 124th Street

Stadsgids Anthony Bowman heeft veel

favoriete plaatsen in Harlem. Dit is zijn top 10, in willekeurige volgorde:

1HATS BY BUNN

Adam Clayton Powell Jr. Blvd. 2283, 001-212/694.35.90

“Bunn is afkomstig van Trinidad en al veertig jaar hoedenmaker. Je zegt hem wat je wil en hij maakt het. Een van zijn klanten is Alicia Keys.”

2STUDIO MUSEUM IN HARLEM

144 West 125th Street, 001-212/864.45.00

“Hét museum in New York voor wie een grondig overzicht wil van het beste talent onder zwarte kunstenaars. De museumwinkel heeft een goed boeken-

aanbod en een origineel gamma van geschenken.”

3DANCE THEATRE OF HARLEM

446 West 152nd Street, 001-212/690.28.00

“Het Dance Theatre werd in 1969 opgericht, een moeilijke tijd voor Harlem. Het balletgezelschap is nu een van de prominentste groepen in Amerika.”

4GRAFFITI HALL OF FAME

Speelplaats van Junior High School 13, 106th Street, Park Avenue

“Mijn favoriete muurschilderij in Harlem.”

5STRIVERS ROW

West 138th en 139th Street, tussen Adam Clayton Powell Jr. Boulevard en 8th Avenue

“Je ziet er een aantal van New Yorks mooiste 19de-eeuwse herenwoningen. Ze waren deerlijk verwaarloosd maar zijn nu gerestaureerd.”

6MORRIS-JUMEL MANSION

162nd Street en Sylvan Terrace

“Een witte villa gebouwd in 1765, de oudste woning in Manhattan. Ze ligt op de hoogste heuvel van Harlem en is een van de meest verrassende plekken van de wijk.”

7SCHOMBURG COLLECTION FOR RESEARCH IN BLACK CULTURE, Lenox Avenue and 135th Street

“Het grootste archief van informatie over de geschiedenis van zwarten wereldwijd. Het is ook het cultureel centrum waar men tentoonstellingen en muziekoptredens organiseert.”

8CHARLES SOUTHERN STYLE KITCHEN

8th Avenue 2839, 001-212/926.43.13

“Naar mijn smaak het beste restaurant om de zwarte keuken van het zuiden van de States te proeven. Hun ‘fried chicken’ is authentiek. Ik kan het weten. Ik ben afkomstig van Alabama.”

9COLONEL CHARLES YOUNG POST 398

132nd Street

West, 001-212/283.97.01

“Dé plaats voor wie een authentiek jazzoptreden wil meemaken. De club wordt gerund door oudstrijders en het is er altijd gezellig chaotisch. Heel anders dan in de typische downtown-jazzclubs waar de meeste toeristen naartoe gaan. Young is een privéclub, maar het is niet zo moeilijk om binnen te mogen. Aan de ingang ligt een boek en je moet er alleen je naam in schrijven.”

10 NEW MOUNT ZION BAPTIST CHURCH, 141st St.

“Mijn favoriete gospelkerk. Ze hebben de beste orgeliste en het beste kinderkoor. De energie is wonderlijk.”

In het beroemde Apollo Theater werd de carrière van Michael Jackson, Aretha Franklin en James Brown gelanceerd.

De komst van het nieuwe Aloft Hotel en andere bekende merken zoals Starbucks en H&M naar de 125ste straat tonen aan dat de wijk aan het opleven is. Rechts: een foto uit 1956, toen Harlem nog een recordaantal inwoners telde.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234