Vrijdag 29/05/2020

New York lezen

Het is elk jaar hetzelfde. Minstens de helft van de spullen die ik vijf weken geleden, enkele uren voor mijn vertrek naar België, in zeven haasten in drie valiezen heb gegooid, heb ik nog niet gebruikt en zal ik waarschijnlijk ook niet gebruiken. Toch heb ik me dit jaar enigszins ingehouden. Zo heb ik voor het eerst in jaren mijn bijbel in New York achtergelaten uit respect voor de rug van mijn reisgenoot. Het was een pijnlijke beslissing. Net zoals andere mensen - in films zie je hen dat toch doen - hun uitpakritueel beginnen met het zorgvuldig neerzetten van een foto van hun geliefde op hun tijdelijk bureau of nachtkastje, haalde ik al jaren eerst mijn beduimelde toeverlaat uit mijn bagage. Het zicht ervan verzachtte mijn heimwee. Er enkele passages in lezen, bracht me tot rust. Voor Belgische vrienden met prangende vragen over New York vond ik er altijd wel een passend antwoord. De Encyclopedia of New York City van Kenneth Jackson: dat zegt u wellicht niets maar elke New York-fanaat bezit er een. Zo heb ik een vriend die permanent een exemplaar open heeft liggen op een lessenaar die voor een groot raam staat dat uitzicht biedt op de helft van Manhattan en de Hudson-rivier. Daarnaast staat een telescoop. De man gaat zelden op reis. Hij heeft er geen behoefte aan. Het centrum van de wereld, wat zeg ik, van het heelal ligt immers aan zijn voeten. Maar ik ben aan het ontsporen. Terug naar mijn geliefde encyclopedie. De 4 kilogram wegende kanjer werd zes jaar geleden uitgegeven. Er zijn al meer dan 100.000 exemplaren van verkocht aan 60 dollar of 2.850 frank per stuk. De uitgever zegt er versteld van te staan. Ik niet.

Tot mijn vreugde worden de afdelingen met non-fictieboeken over New York in New Yorkse boekenwinkels steeds groter. In de jaren tachtig verschenen er zo'n achthonderd titels maar in de jaren negentig waren dat er bijna tweeduizend. In de recente perscatalogus van Johns Hopkins University Press, de grootste universiteitsuitgeverij van Amerika, krijgen boeken over New York, door 24 auteurs bijeengeschreven, de ereplaats. De uitgeverij is niet eens gevestigd in New York maar in Baltimore. Haar bestseller dit jaar is Invisible New York: The Hidden Infrastructure of the City, een peperduur, luxueus zwart-witboek met foto's van beschermde obscure plekken zoals een kruisrakettensilo in de Bronx en een niet meer gebruikte onderaardse stadswaterreservoir in Queens. Andere vlot verkopende boeken gaan over het eeuwig fascinerende, 1.155 kilometer lange subwaysysteem, over een literaire enclave van Franse intellectuelen in Manhattan in de jaren veertig en over de quarantaine van Oost-Europese joden in 1892, toen New York werd geteisterd door een uitbraak van tyfus en cholera.

Wie koopt al die boeken? Door New York geobsedeerde boekenverzamelaars zoals mijn niet-reizende vriend en ikzelf, toeristen, nieuwkomers in de stad die nieuwsgierig zijn naar hun geadopteerde thuis en voormalige New Yorkers die nu in plaatsen wonen zoals Chicago, Florida of Los Angeles.

New York ligt bijzonder lekker in de markt. De stad heeft altijd gefascineerd maar ook afgeschrikt. Maar nu de criminaliteit er spectaculair is gedaald, zijn de bezoekers niet meer te stuiten: meer dan 35 miljoen worden er dit jaar verwacht. Het is nu met New York een beetje gesteld zoals met de Beatles: alles wat erover op de markt wordt gebracht, loopt als een trein. De prijs is geen bezwaar. Zo verkocht New York University Press op een jaar tijd al meer dan 100.000 exemplaren van zijn prijzige en lijvige Gotham, een boek over de geschiedenis van New York tot 1898. Jawel, tot 1898. Een ander dik geschiedenisboek dat veel succes oogst, is New York: An Illustrated History dat in tandem verscheen met een gelijknamige serie op Public Television, de niet-commerciele zender.

Dan zijn er voor de hand liggende bestsellers zoals Divided We Stand: A Biography of New York City's World Trade Center en de Lower East Side Memories van Hasia Diner. Elk aspect van de stad lijkt wel een boek waard. Er zijn boeken over de geschiedenis van de waterbevoorrading van de stad en over het maritiem leven in de modder van de New Yorkse haven. Zelfs over haar rottend afval verscheen het interessante Fat of the Land: Garbage in New York - the Last 200 Years.

Uitgeverij Bloomsbury bracht net een werk uit over Frederika Mandelbaum, een 19de-eeuwse New Yorkse die een exclusief vrouwelijke misdaadbende leidde waarvan de leden namen hadden in rapperstijl zoals Kid Glove Rosie, Black Lena en Queen Liz. De absolute topper blijft wel de reisgids Fodor's New York City Gold Guide. Daarvan gingen er vorig jaar 300.000 exemplaren over de toonbank, 16 procent meer dan in 1998. Een boek dat ik afraad, is New York City for Dummies. Dat teert nog op het oude lugubere imago van de stad. Het adviseert zijn lezers om medereizigers op de subway nooit in de ogen te kijken en om zich in sombere, neutrale kleuren te kleden om niet op te vallen. Larie en bovendien vergeefse moeite. Door oogopslag, lichaamstaal of andere details verraadt de niet-New Yorker zich toch. Dus vergeet die vermomming en relax.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234