Zondag 19/09/2021

New York kroont vandaagkeizer Michael Bloomberg III

Vandaag kroont Michael Bloomberg (67) zich voor de derde keer tot burgemeester van New York. De miljardair veranderde de wet om langer te kunnen aanblijven dan twee ambtstermijnen. Toch blijft hij populair, omdat de stad zonder al te grote kleerscheuren door de recessie wordt geloodst.

olgens de laatste opiniepeilingen verslaat Michael R. Bloomberg (67) vandaag zijn tegenstrever William ‘Bill’ C. Thompson (56) met de vingers in de neus. De miljardair, die als onafhankelijk kandidaat mikt op alle kiezers, leidt met 15 tot 18 procent van de stemmen op de Afro-Amerikaanse Democraat, de hoogste financiële ambtenaar van New York City. Toch voert Bloomberg tot de laatste minuut campagne om zoveel mogelijk kiezers naar de stembus te krijgen. “We voelen ons gevleid door de polls, maar zekerheden bestaan nooit”, nuanceerde Bloombergs woordvoerder Andrew Doba gisteren. “We hebben de meest gesofisticeerde ‘get out the vote’-operatie uitgebouwd die de stad ooit zag.”Voor een zakentycoon als Bloomberg, die zijn geschatte fortuin van 17,5 miljard dollar maakte langs het gelijknamige imperium van financiële media, mocht dat wat kosten: door 85 miljoen dollar van zijn eigen fortuin in de campagne te pompen besteedde hij sinds april het hoogste individueel bedrag uit de Amerikaanse geschiedenis om een openbaar ambt na te streven.Zijn opponent lijkt met een bescheiden budget van 6 miljoen dollar geen schijn van kans te maken. Ondanks zijn partijkaart kreeg Thompson ook nauwelijks steun van de Democratische partij. President Barack Obama voerde geen campagne voor hem. Wanneer het ongelijke gevecht morgen beëindigd zal zijn zou Bloomberg volgens de voorspellingen tussen de 110 miljoen en de 140 miljoen dollar uitgegeven hebben. Omgerekend besteedde hij zo 35.000 dollar per uur. Dat betekent ook dat hij voor de campagnes van zijn drie ambstermijnen samen meer dan 250 miljoen dollar zal geïnvesteerd hebben. Zijn campagnewoordvoerder Howard Wolfson ziet daar geen graten in. “De meeste New Yorkers appreciëren dat de burgemeester door het uitgeven van zijn eigen geld zijn onafhankelijkheid kan behouden.”Het grootste deel van Bloombergs uitgaven ging naar advertenties op televisie, radio en het internet. De brievenbussen van de New Yorkers puilen uit met zijn pamfletten. Dagelijks rinkelt hun telefoon waarin vooraf opgenomen boodschappen met zijn stem de bewoners toespreken. De telefooncampagne is geregisseerd per doelgroep en per leeftijd. In Chinatown krijgen bewoners die ouder zijn dan 45 een oproep die twee derde Chinees is en één derde Engels. Jongere Sino-Amerikanen krijgen door hun betere talenkennis meer Engels te horen dan Chinees.Democraat Thompson hamerde in zijn campagne op Bloombergs stap eerder dit jaar om de stadsraad de wet te laten veranderen die het burgemeesterschap van de Big Apple beperkte tot twee ambtstermijnen. Bloomberg overtuigde de wetgevers dat zijn zakenkennis noodzakelijk was om NYC door de recessie te leiden. Uit opiniepeilingen blijkt dat een meerderheid van de kiezers Bloombergs beleid wel smaakt maar bijna de helft is het niet eens dat hij zich na zijn koningschap met een derde ambtstermijn tot ‘keizer’ laat kronen. Bij twee eerdere referenda hadden kiezers in de jaren negentig nog deze aanpassing verworpen. De Bloomberg-campagne erkent dat ze door deze zet een deel kiezers zal verliezen, maar geen betekenisvol aantal. De winnaar zal morgen een stad erven die sinds vorig jaar vooral in de financiële sector getroffen werd door de recessie. Met 10,3 procent van de beroepsbevolking kent New York het hoogste werkloosheidscijfer sinds 1993, de belastinginkomsten zijn gedaald waardoor de stad zal moeten snoeien in het ambtenarenapparaat en dienstverlening aan de burgers, en het toerisme staat ondanks de goedkope dollar op een laag pitje.Maar Bloomberg ziet het plaatje niet zo somber. Hij voert aan dat zijn leiderschapskwaliteiten New York voor erger hebben behoed. “Bijna acht jaar geleden, na een nationale economische crisis die erger werd door de dodelijkste terreuraanvallen in de VS-geschiedenis, stelden velen de vraag of New York City’s opgang gestuit zou worden en zijn vooruitgang verloren zou gaan. Door het sterke leiderschap van Mike Bloomberg legden we deze twijfels opzij en werd onze stad sterker dan voordien”, maakt zijn campagne zich sterk. “Mike pakt de harde problemen aan door nooit te streven naar het status-quo, door een niet-partijgebonden aanpak van de problemen, en door op te treden zonder aandacht voor de politiek of de opinies van special interests.”Kind aan huis in Wall Street kan Bloomberg in eerste instantie rekenen op de steun van het zakenleven. “Niet iedereen houdt van de burgemeester, maar ze hebben vertrouwen in zijn neus voor zaken en zijn ervaring om de stad door een economische neergang te leiden”, zei Kathryn S. Wylde, de voorzitter van de Partnership for New York City, een organisatie van tweehonderd CEO’s, gisteren in de Washington Post, die met Gene Russianoff van de New York Public Interest Research Group ook een criticus opvoerde. “Zijn beleid is een giftige combinatie van buitengewone uitgaven en het omzeilen van het publiek. Ik denk dat beide elkaar versterken als een rode vlag voor de staat van New Yorks democratie”, zei hij, als woordvoerder van een van New Yorks grootste consumenten- en milieu-organisaties. Maar niemand, ook critici als Russianoff niet, betwist hoe de stad positief veranderde sinds Bloomberg bijna acht jaar geleden de fakkel overnam van zijn voorganger Rudy Giuliani.Toen de economie na de WTC-aanslagen verslechterde, verhoogde Bloomberg doelgericht de belastingen, snoeide hij in de begroting en zocht manieren om naast Wall Street de economie te diversifiëren. Zelfs zijn huidige tegenstander noemde nog voor hij de handschoen opnam in 2008 Bloombergs economisch beleid “budgettaire integriteit op zijn best”, en stipte aan dat de burgemeester “lof verdient voor het evenwichtig houden van onmiddellijke behoeften met voorbereiding op de recessie”.Pas toen ze tegenstanders werden zette Thompson in de verf hoe de uitgaven van de stadskas onder Bloomberg ook met meer dan 20 procent stegen, vergeleken met negen procent onder Giuliani. Thompson noemde de burgemeester een man van de elite die het opneemt voor de rijken ten koste van de middenklasse, onder meer door eerder de btw dan de inkomensbelasting te verhogen.

Jobs

Bloomberg heeft als meest doorslaggevende argument in zijn voordeel de tewerktellingsstatistieken, waaruit blijkt dat de stad vandaag 130.000 méér jobs heeft dan voor hij burgemeester werd. De New Yorkers zagen hun hun salaris ook gemiddeld sneller stijgen dan het inflatieniveau.In augustus 2008 overzag Bloomberg nog een stad met 3,244 miljoen banen, het hoogste aantal sinds 1969, of meer dan 227.000 jobs meer sinds hij burgemeester werd. Maar dat was voor de recessie, die tussen augustus 2008 en augustus 2009 voor 96.739 werklozen zorgde in de privésector, waaronder 35.986 in de financiële en verzekeringssector waar het jaarinkomen in 2008 gemiddeld 280.872 dollar bedroeg.De keerzijde van de medaille voor de bewoners is dat het niveau van de nieuwe banen en de salarissen lager is. Bediendejobs die verdwenen in de dienstensector zijn vervangen door goedkopere jobs in de cateringsector, de bouw en de thuiszorg die minder betalen. “Er is meer groei in lageloonindustrieën dan in middenklasse-industrieën”, zei James Parrott, chef-econoom van het Fiscal Policy Institute, onlangs in The New York Times. “Dat is een uitdaging voor de mensen die in New York City moeite hebben om een bescheiden leven op te bouwen, gezien de kost van wonen en al de rest.” Volgens een studie van het onafhankelijke Center for an Urban Future zullen er tot 2014 in New York het meest sollicitaties zijn voor verkopers in de detailhandel en kassiers.Bloomberg is naar eigen zeggen erg bezorgd over de groeiende massa ‘working poor’, die volgens hem genegeerd worden door Washington, dat hij 50 miljoen dollar privaat geld bijeenbracht - ook van hemzelf - om een pilootproject voor jobcreatie op te richten. Maar Bloomberg zelf denkt verder dan dat. Dat valt af te leiden uit zijn investeringen in bouwprojecten, waarvoor hij een vijfde van de bestemmingsplannen in de stad wijzigde. Een deel projecten is gericht op kortetermijntewerkstelling in de bouw, openbare projecten zoals scholen, bibliotheek, en een nieuwe politie-academie. Daarnaast steunt hij met de stadsbegroting vooral bouwprojecten die binnen enkele jaren terug hoogbetaalde jobs buiten het onzekere, want beursgevoelige, Wall Street moeten creëren. Tientallen miljoenen dollar uit de stadsbegroting worden daarom in de biotechnologie-industrie gepompt. Er komt met steun van de stad een groot onderzoekscentrum op de terreinen van de Brooklyn Army Terminal in Sunset Park en de stad financiert mee het East River Science Park, een complex van kantoren en laboratoria naast het nagelnieuwe New York University Medical Center dat volgend jaar de deuren opent.

Gezondheid en milieu

Bij de man op de straat won Bloomberg tijdens de voorbije acht jaar vooral populariteit door ingrepen die het dagelijks leven gezonder en milieuvriendelijker maakten. Als één van de eerste burgemeesters ter wereld verbood hij tijdens zijn eerste ambtstermijn roken in restaurants, die samen met snackbars ook verplicht werden het aantal calorieën te vermelden dat ze opdienen. Tijdens zijn tweede bewindsperiode verbood hij restaurants ook om in de maaltijden transvetten te verwerken. Bloombergs motivatie is economisch: een gezondere bevolking weegt minder zwaar op het gezondheidsbudget. Bloomberg gaat er ook prat op dat één miljoen New Yorkers meer zorgverzekering kregen sinds hij burgemeester is. Bloomberg is ook één van de vijfhonderd Amerikaanse burgemeesters die in weerwil van Washington het Kyotoprotocol wel onderschreven. In zijn beleidsplan ‘PlaNYC’ stelt hij 30 procent minder CO2-uitstoot tegen 2030 tot doel. Hiertoe wil hij het aantal fietspaden verviervoudigen en brandstofvretende taxi’s vervangen door hybride wagens. Op straat werd de voorbije jaren al ruimte gemaakt voor de eerste fietspaden en een deel van de chaotische Times Square werd verkeersvrij gemaakt. Een eerste poging om, naar het voorbeeld van Londen, een congestion charge te heffen op inkomend verkeer om een verkeersinfarct in de binnenstad te voorkomen mislukte maar blijft een van zijn doelstellingen. Daarnaast pompte Bloomberg terug zuurstof in de groene longen van de stad, de bestaande stadsparken. Plannen voor acht nieuwe regionale parken liggen op de tekentafel.

Misdaad

Samen met politiecommissaris Raymond Kelly wist Bloomberg de misdaadcijfers naar eigen zeggen met dertig procent te doen dalen, met name de verspreiding van illegale wapens, al kwam er recent kritiek op het fouilleringsbeleid dat zich te zwaar zou toespitsen op Hispanics en Afro-Amerikanen. Maar dat nuanceerde NYT-columnist Bob Herbert. “Een van de grootste successen van Mike Bloomberg is dat hij als burgemeester van een ruwe, harde, extreem contentieuze stad, de raciale temperatuur hielp verlagen. Je kunt zeggen wat je wilt over zijn beleid, je kunt van zijn persoonlijkheid houden of niet, maar hij heeft niet het goedkope en vermoeiende spel van etnisch beleid gespeeld. Hij heeft niet geprobeerd om mensen langs raciale, etnische of religieuze lijnen te verdelen, angst te exploiteren of groepen tegen elkaar op te zetten. En hij confronteerde diegenen die dat probeerden.”

Woningentekort

Om het woningentekort op te lossen verzamelde Bloomberg 7,5 miljard dollar privaat geld om 165.000 betaalbare appartementen te bouwen, genoeg om de bevolking van Atlanta te herbergen. Het project is bijna één derde compleet. Een deel van de woningen wordt verhuurd aan mensen die 3.000 dollar moeten betalen, maar de projectontwikkelaar moet 80 procent reserveren voor gezinnen met lage inkomens die 700 dollar moeten betalen voor dezelfde kwaliteit en oppervlakte. Eén probleem: de vraag is zo groot dat er een loterij moet worden georganiseerd.Critici voeren aan dat in de voorbije jaren teveel mensen uit de stad werden gejaagd door de hoge huurprijzen op de private markt. Tijdens Bloombergs bewind evolueerde het profiel van de doorsnee-inwoner van Manhattan dan ook naar volgende criteria: jong, blank, ongetrouwd, hoogopgeleid en goedbetaald. New York City heeft volgens een studie van het Brookings Institution vandaag een kleiner aandeel aan middenklassefamilies dan welke andere metropool in de VS ook.Tegelijk steeg het aantal daklozen. Bloomberg beloofde het aantal daklozen tegen het einde van zijn tweede ambtstermijn te verminderen, maar zelfs nog voor de recessie vorig jaar begon was het aantal daklozen dat ’s nachts toevlucht zocht tot opvangcentra tot recordcijfers gestegen. “Het is erg triest dat hij op één domein deze felle blinde vlek heeft”, zei Mary E. Brosnahan, directeur van de daklozenbelangenorganisatie Coalition for the Homeless. Vandaag wordt een recordcijfer bereikt van tienduizend dakloze families per nacht. Het totale aantal daklozen dat ’s nachts noodopvang zocht liep afgelopen oktober op tot meer dan 39.000, zo’n 3.000 meer dan toen Bloomberg voor het eerst burgemeester werd.

Ombudslijn

Ondanks deze kritiek krijgt Bloomberg de steun van zestig nationale, regionale en lokale kranten, The New York Times voorop. “De echte test voor een burgemeester is hoe goed de stad werkt. Tijdens zijn acht jaar heeft burgemeester Bloomberg de onvoorspelbare stad New York uitzonderlijk goed laten werken”, schreef de krant in zijn hoofdartikel. “De burgemeester blinkt niet alleen uit door zijn politieke niveau, hij beheerde zijn bestuur van 60 miljard dollar met aandacht voor aansprakelijkheid en efficiëntie.” De krant merkt op dat de stadsdiensten beter werken dan ooit. Het vuilnis verdwijnt op tijd van straat. Noodoproepen van politie en brandweer worden sneller beantwoord. Bloomberg riep met het telefoonnummer 311 ook een ombudslijn in het leven die door een ambtenaar wordt beantwoord. Sinds zijn oprichting werd de lijn 84 miljoen keer gebruikt. De mensen zien na hun klacht meestal een verandering ten gunste, en zoiets wordt niet vergeten op Election Day.

Enkele van Bloombergs verwezenlijkingen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234