Woensdag 15/07/2020

Net sluit zich rond Congolese Terminator

Bosco Ntaganda, de Congolese krijgsheer die door het Internationaal Strafhof wordt gezocht en onlangs binnen het leger een muiterij begon, is het merendeel van zijn manschappen en wapens kwijt en houdt zich schuil in het Virunga-natuurpark. Game over, zo lijkt het.

Hoewel het Internationaal Strafhof hem al enkele jaren wil arresteren wegens misdaden tegen de mensheid, werd rebellenleider Bosco Ntaganda in 2009 benoemd tot generaal in het regeringsleger. Het was een poging om Bosco en zijn krijgers onder controle te krijgen, maar het tegendeel gebeurde. Ntaganda's ex-rebellen gedroegen zich als een leger binnen het regeringsleger en bleven zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden en grondstofplunderingen. Onder het oog van de VN-blauwhelmen genoot de generaal in de stad Goma van een luxeleventje.

Toen president Joseph Kabila een maand geleden uiteindelijk toch aankondigde dat hij Ntaganda - alias The Terminator - wou arresteren, trachtte die laatste met een vijfhonderdtal manschappen een nieuwe rebellie te lanceren. Hij trok zich terug in zijn ranch nabij Masisi, op een vijftigtal kilometer van de stad Goma. Ntaganda begon een offensief, veroverde een aantal dorpen en joeg duizenden mensen op de vlucht. Maar vorige week slaagde het regeringsleger erin om de rebellen terug te dringen. Het tegenoffensief werd onder andere uitgevoerd door het 322ste bataljon, een elite-eenheid die net een opleiding door Belgische trainers achter de rug heeft.

De jongste dagen kwam Ntaganda nog meer in de problemen. Het regeringsleger veroverde zijn ranch en stootte er op liefst 25 ton aan oorlogswapens. Volgens de provincie-gouverneur van Noord-Kivu gaat het om zware wapens: mortieren, kanonnen, halfautomatische geweren.

De rebellenleider sloeg deze week met een handvol rebellen op de vlucht en zou zich momenteel schuilhouden in het Virunga-natuurpark. Naar verluidt is hij gewond. Mogelijk zal hij de grens met Oeganda proberen over te steken. Enkele bronnen speculeren zelfs al over de mogelijkheid dat hij door misnoegde medestanders is vermoord.

Zeker is dat een belangrijk deel van de rebellen zich de jongste dagen van Ntaganda distantieerde, een nieuwe politico-militaire beweging oprichtte en een andere leider aanstelde. De nieuwe groep noemt zichzelf M23, naar de datum 23 maart 2009, de dag dat de rebellenbeweging een vredespact sloot met het regeringsleger.

Het is niet uitgesloten dat de M23-rebellen opnieuw toenadering zullen zoeken met de Congolese regering. Dat blijkt uit een persbericht waarin ze stellen het vredespact van 2009 te willen "herdynamiseren". Aan "alle officieren en hun ondergeschikten" wordt gevraagd om enkel nog de bevelen van kolonel Makenga Sultani op te volgen, die tot voor kort nog een topfunctie bekleedde in het Congolese regeringsleger.

Om de afvallige rebellen de kans te geven opnieuw de rangen van het regeringsleger te vervoegen heeft stafchef Didier Etumba een staakt-het-vuren van vijf dagen afgekondigd. Als de rebellen zich tegen het verstrijken van het ultimatum overgeven, kunnen ze terugkeren naar het regeringsleger. Doen ze dat niet, dan wordt een nieuw tegenoffensief geopend waardoor Oost-Congo wellicht voor langere tijd instabiel zal blijven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234