Woensdag 12/05/2021

Net ontsnapt aan de Rwandese genocide

Ze raakte in 1994, vlak voor de burgeroorlog losbarstte, als baby uit Rwanda weg. Vandaag probeert Imana Truyers iets terug te doen voor de mensen die daar bleven. 'Mijn biologische familie zien, was emotioneel.'

Dat ze er geboren is. En dat er ooit een burgeroorlog woedde. Jarenlang was dat het enige dat Imana Truyers over Rwanda wist. In Hechtel-Eksel, de Limburgse gemeente waar ze als drie maanden oud baby'tje terechtkwam, stond ze niet vaak stil bij haar achtergrond. "Ik heb mij lang blank gevoeld. Pas toen ik in Leuven ging studeren en andere zwarte mensen ontmoette, werd ik mij bewust van mijn verleden."

Dat verleden is nu in beeld gebracht door documentairemakers Eva Verbeeck en Spencer MacDonald. Hun kortfilm is door National Geographic opgepikt en wordt sinds een paar dagen verspreid.

In de film vertelt Imana hoe ze, als kind van een Hutu-vader en een Tutsi-moeder, 23 jaar geleden geboren werd in een vluchtelingenkamp in Kigali. "Mijn moeder is naar dat kamp gevlucht uit schrik voor het rebellenleger." Meteen na de bevalling overleed de vrouw en kwam haar dochter terecht in een weeshuis. "Daar heeft Maria Michelle, een Vlaamse zuster, zich over mij ontfermd. Ze nam mij mee naar België." Een groot geluk was dat. "Ik ben zo op het nippertje aan de dood ontsnapt, want iets later begon de genocide. Alle kinderen in het weeshuis bleken een paar dagen na mijn vertrek onthoofd." In een paar maanden tijd werden in Rwanda naar schatting zo'n 800.000 Tutsi's vermoord.

Gehavend

In 2015 deed Imana wat voor haar lange tijd onmogelijk leek: ze keerde terug naar Rwanda, op zoek naar haar biologische familie. "Die reis heeft een hele diepe indruk op mij nagelaten. Mijn broer en zus zijn achtergebleven in het kamp, en het was bijzonder emotioneel om hen te ontmoeten. Ik dacht dat het vreemd zou zijn, maar er was langs beide kanten meteen een klik. Tegelijkertijd was het hard om te horen hoe groot de verschillen zijn tussen ons. Zij hebben moeten vechten voor hun leven, ze weten wat armoede en misbruik is."

Haar vader heeft Imana niet ontmoet. De man is, na een aanval met een machete, gehavend uit de burgeroorlog gekomen. "Hij wilde of kon mij niet zien."

"Over het verleden heb ik met mijn familie eigenlijk amper gesproken. Dat was te moeilijk", zegt ze. Ook zelf vindt ze terugblikken lastig. "Ik heb, toen ik ouder werd, geleerd dat België mee de scheiding tussen de Hutu's en de Tutsi's gecreëerd heeft. Maar ik ben daarom niet kwaad of teleurgesteld in het land waar ik nu woon. België is immers ook het land dat mij heel veel kansen heeft gegeven. Ik heb een mooie jeugd gehad. Ik heb kunnen studeren. Ik heb mijn passie gevonden."

Die passie is atletiek. Al zeventien jaar staat de Limburgse als langeafstandsloper op de piste. Ze heeft zich gespecialiseerd in de drieduizend meter. Imana droomt van een plek op het WK, maar is nu vooral bezig met de voorbereiding van het veldloopseizoen - in maart werd ze nog derde op het Belgisch kampioenschap. "Het is niet evident om topsport te combineren met een halftijdse job als verpleegster", zegt ze.

Heuvels van hoop

Toch vond ze de tijd om na haar reis naar Rwanda de organisatie Thousand Hills of Hope op te richten. Die probeert via sportevenementen als de Memorial van Damme geld in te zamelen. "Ik weet dat het steeds beter gaat. Het land is volop in ontwikkeling, dat heb ik met mijn eigen ogen gezien. Maar tegelijkertijd is er ook nog altijd veel armoede. De pediatrische dienst waar ik als baby'tje mijn laatste vaccinaties kreeg voor ik naar België vloog, ziet er vandaag bijvoorbeeld nog precies hetzelfde uit."

Het geld dat via Thousand Hills of Hope ingezameld wordt, wil ze de gezondheidszorg en het onderwijs verbeteren. "Op die manier hoop ik het land een duwtje in de rug te geven. De mensen daar verdienen evenveel kansen als ik."

Bekijk de film: nationalgeographic.com/video/shorts/ she-escaped-genocide-in-her-homeland-now-she-returns-to-help

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234