Vrijdag 03/12/2021

Maffia

Net als in de film: president Italië ondervraagd over maffia

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

In films geldt het al als waarheid: Italiaanse toppolitici en maffiosi gooiden het in de jaren negentig op een akkoordje. Nu pogen aanklagers dat ook te bewijzen. Gisteren lieten ze voor het eerst de president getuigen.

In zijn paleis heeft de 89-jarige Giorgio Napolitano vragen beantwoord van Justitie, én van de advocaat van maffiabaas Toto Riina, over het akkoord tussen de staat en de maffia dat twintig jaar zou hebben standgehouden. Volgens aanwezige advocaten praatte hij bijna drie uur lang, weigerde hij af en toe antwoord te geven en noemde hij niet één keer het woord 'overeenkomst'. Journalisten, publiek en ook de maffiosi en ex-ministers die vervolgd worden, waren niet welkom. Volgens de persvoorlichters van de president zal zijn getuigenis binnenkort openbaar gemaakt worden.

De rechtszaak over het akkoord is omstreden. Volgens sommige politici en journalisten is het een verzinsel. De zitting van gisteren beschreven zij als een poging van naar aandacht snakkende aanklagers om het nieuws te halen, op de kap van het imago van de president.

Veel van wat er gebeurde nadat honderden Siciliaanse maffiosi begin jaren negentig tot hoge gevangenisstraffen werden veroordeeld, is nooit duidelijk geworden. De onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino werden opgeblazen, een politicus die de maffiosi had moeten beschermen werd vermoord en er ontploften bommen in Florence en Milaan.

"Onuitspreekbare akkoorden"

Zochten andere politici contact met de maffia uit angst zelf doelwit te worden? Voerde de maffia het geweld op om haar onderhandelingspositie te versterken? De aanklagers die deze hypotheses proberen te bewijzen, zien onder andere het opheffen van de strenge gevangenisregimes voor driehonderd maffiosi in 1993 als onderdeel van het akkoord. Niet veel later stopten de aanslagen.

Napolitano was in die periode voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden en ook hij werd genoemd als doelwit. Zijn naam viel het eerst toen de verdachte oud-minister van Binnenlandse Zaken Nicola Mancino hem eind 2011 meerdere keren opbelde met zijn afgeluisterde telefoon. De opnames zijn op verzoek van Napolitano vernietigd, maar in afgeluisterde telefoongesprekken met de juridisch adviseur van de president is te horen hoe de oud-minister zijn zorgen uit over de zaak en onderzoekt of hij hulp kan krijgen.

Die juridisch adviseur schreef kort voor zijn dood in 2012 in een brief aan de president dat hij vreesde te zijn gebruikt in zaken die te maken hadden met "onuitspreekbare akkoorden". De aanklagers vroegen zich af of Napolitano hier meer over kan vertellen. Die betoogde eerder in een brief van niet, maar toonde zich nu toch bereid te getuigen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234