Dinsdag 16/07/2019

'Nepal verkeert in totale anarchie'

Rapport: 'Wacht internationale gemeenschap op humanitaire crisis om iets te ondernemen?'

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Op de eerste verjaardag van de coup van de Nepalese koning Gyanendra zijn zeker twintig politiemannen omgekomen, werden meer dan duizend gevangenen bevrijd en kwamen duizenden mensen op straat tegen de absolutistische monarch. Het land waar België 'ter bevordering van de stabiliteit' in 2002 wapens aan leverde, is 'in totale anarchie en chaos' afgedaald, zo blijkt uit rapporten van de International Crisis Group en het Asian Center for Human Rights.

Dat de Belgische wapens de vrede niet hebben doen terugkeren in het Himalayarijk Nepal, mag blijken uit de vele verhalen die mensenrechtenorganisaties als het Asian Center for Human Rights bijeensprokkelden in hun rapport One year of royal anarchy, dat vandaag verschijnt. Verhalen als dat van de 21-jarige studentenleider Govinda Ghimire, die op 29 augustus 2003 uit zijn woning 'verdween'. In oktober van datzelfde jaar verklaarde het leger dat de man nooit werd gearresteerd, maar op 17 juni 2005 gelastte het Hooggerechtshof uiteindelijk zijn vrijlating. Vijf dagen later stonden familie en vrienden hem voor het gerechtsgebouw op te wachten. Ze werden door veiligheidstroepen afgetroefd en Ghimire werd opnieuw gearresteerd. Hij zit tot op vandaag gevangen.

De meeste Nepalezen hebben niet de centen, faam of connecties om in hun zoektocht naar hun familieleden bij alle mogelijke instanties aan te kloppen, laat staan dat ze het Hooggerechtshof zouden kunnen inschakelen. Velen horen niets meer van hun geliefden. In geen enkel land ter wereld 'verdwijnen' immers zoveel mensen als in Nepal.

Ook in de dood wordt gegrossierd; 1.008 gedocumenteerde moorden door het leger in 2005, circa 600 door de maoïstische rebellen, die 80 procent van het land in handen hebben (de overheid is alleen nog in de steden aanwezig). Soms wordt dat geweld zelfs openlijk getoond. Zo kregen tv-kijkers in zowel Nepal als India vorige lente beelden te zien van wat er zich tussen 17 en 23 februari afspeelde in een dorp. Tweeëntwintig vermoedelijke maoïsten werden door een 'burgermilitie' gelyncht, en vervolgens werden de lichamen met stokken tot moes geslagen. Werd iemand hiervoor gestraft? Geenszins, en datzelfde geldt voor het gros van de mensenrechtenschendingen.

Toen koning Gyanendra precies een jaar geleden de macht greep, beloofde hij vrede, stabiliteit en democratie. Maar dat bleek, zo valt te lezen in het rapport, neer te komen op de arrestatie van duizenden activisten, 430 journalisten, politici van nagenoeg alle pluimage en al wie van 'terrorisme' werd verdacht. De cellen zitten zo vol dat er 'geen plaats is om te slapen', en wie medische hulp behoeft, krijgt die niet. Dat zijn er overigens velen; er is sprake van systematische foltering.

Gyanendra wil volgende week gemeenteraadsverkiezingen houden, maar geen enkele partij wil eraan deelnemen aangezien het toch 'om een legitimering van de absolute monarchie gaat'. Met de maoïsten wil de koning niet praten, zelfs niet toen ze in september een eenzijdig bestand afkondigden en drie maanden lang geen aanvallen meer uitvoerden. De mainstreampartijen hadden wel oren naar dialoog. Zij sloten in november zelfs een akkoord met de maoïsten, dat voorziet in de afschaffing van de absolute monarchie, een meerpartijenstelsel en ontwapening van de maoïsten door een internationale, neutrale instantie.

Aangezien de koning niet van praten wilde weten, en het leger de maoïsten tijdens het bestand zelfs nog meer ging provoceren met operaties, zijn de vijandelijkheden in januari hervat. In de eerste drie weken vielen al 66 doden, gisteren lieten ministens twintig politiemannen het leven. De maoïsten bevrijdden bovendien alle gedetineerden uit een districtsgevangenis.

"Wacht de internationale gemeenschap op een humanitaire crisis om iets te ondernemen", zo vragen de rapportschrijvers zich af. De militaire leveringen van Groot-Brittannië, de VS en India zijn dan wel gestaakt, maar het regime heeft in de voorgaande jaren zoveel wapentuig geshopt dat het wel even verder kan. Bovendien heeft China, dat de koning steunt, in oktober nog wapenhulp toegezegd.

Nepal is bovendien een land dat voor een grote mate afhankelijk is van ontwikkelingshulp. Waarom zetten de Wereldbank, de VN-ontwikkelingsorganisatie UNDP en India hun hulp aan de overheid niet stop, als ze niet in staat zijn op microniveau te controleren of de fondsen wel degelijk gebruikt worden voor de scholen en de armoedebestrijding waarvoor ze bedoeld zijn? Bovendien, hoeveel kan een overheid doen als ze alleen nog maar de steden controleert en het hele onderwijs nagenoeg platligt?

Ook de International Crisis Group zegt in een nieuw rapport dat er 'dringend sancties moeten komen tegen de koning, zijn familie en de kliek getrouwen rond hem'. Een visumverbod bijvoorbeeld en een bevriezing van buitenlandse rekeningen. "De koning heeft een signaal nodig dat het de internationale gemeenschap menens is", dixit de rapportschrijvers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden