Dinsdag 03/08/2021

Neonaziproces

Neonazi Beate Zschäpe krijgt levenslang voor 10 racistische moorden, maar gaat in beroep

Beate Zschäpe. Beeld REUTERS
Beate Zschäpe.Beeld REUTERS

Neonazi Beate Zschäpe (42) heeft een levenslange gevangenisstraf gekregen wegens het plegen van racistische moorden. Het Duitse Openbaar Ministerie klaagde Zschäpe aan voor medeplichtigheid aan tien moorden en twee bomaanslagen van de neonazistische Nationaalsocialistische Ondergrondse (NSU). Zschäpe gaat in beroep.

Zschäpe is het enige nog levende verondersteld lid van de NSU, die ervan beschuldigd wordt tussen 2000 en 2007 tien mensen vermoord te hebben hebben uit "racistische en anti-staatsmotieven". Onder de slachtoffers waren acht Turken, een Griek en een Duitse politieagente. Ook pleegden ze twee bomaanslagen in Keulen, waarbij tientallen gewonden vielen.

In totaal was de NSU veertien jaar actief. De twee andere leden, Uwe Böhnhardt en Uwe Mundlos, pleegden zelfmoord in 2011, toen de politie hen op de hielen zat na een mislukte bankoverval.

Er zijn geen bewijzen dat Zschäpe op een van de plaatsen-delict was. Volgens de openbaar aanklager speelde de vrouw echter een grote rol bij de feiten. Ze zou van alles op de hoogte zijn geweest en op haar manier hebben meegeholpen om de plannen tot uitvoering te brengen.

De aanklager beschrijft de misdaden van de NSU als de "meest gewelddadige en meest beruchte" terreuraanslagen sinds die van de extreemlinkse Rote Armee Fraktion (RAF).

In beroep

De verdediging eiste de vrijspraak voor alle aanklachten van moord en het plegen van aanslagen, maar daarop is de rechtbank dus niet ingegaan. Zschäpes advocaten kondigen aan in beroep te gaan.

In een schriftelijke mededeling vooraf had de vrouw verklaard dat ze altijd pas achteraf op de hoogte werd gesteld van de feiten. "Ik wilde de politie inlichten, maar de Uwes (haar twee partners in de organisatie, red.) dreigden zichzelf dan om te brengen. Het was een onoplosbare situatie", schreef ze. "Nu worden racistische motieven genoemd, maar ik gaf me gewoon aan mijn lot over."

Anja Sturm, advocate van Beate Zschäpe, spreekt de media toe. Beeld AFP
Anja Sturm, advocate van Beate Zschäpe, spreekt de media toe.Beeld AFP

Zschäpe stond samen met vier andere mannen uit het neonazimilieu terecht. Ralf Wohlleben, die de wapens leverde die gebruikt werden bij de moorden, werd tot tien jaar cel veroordeeld. Holger G. werd schuldig bevonden aan de ondersteuning van een terroristische groep en krijgt daarvoor drie jaar cel. Hij had de daders van de moorden een wapen gegeven en hen voorzien van valse papieren. André E. werd, eveneens voor de ondersteuning van een terroristische organisatie, tot 2 jaar en 6 maanden veroordeeld. Carsten S. tot slot was minderjarig op het moment van de feiten. Hij werd tot drie jaar jeugddetentie veroordeeld voor medeplichtigheid aan negen van de moorden.

Het proces tegen de vijf beklaagden ging in 2013 van start, nadat de NSU in 2011 opgerold werd. Dat een terreurcel jarenlang ondergedoken kon leven, zorgde destijds voor een politieke schokgolf in Duitsland. In hun onderzoeken naar de moorden en aanslagen volgden de speurders foute sporen en begrepen ze niet dat de daders een rechts-extremistische achtergrond hadden. Familieleden van de slachtoffers werden ook als verdachten beschouwd. Dat het onderzoek naar de moorden zo traag ging, deed destijds vermoedens groeien dat de drie NSU-leden een beschermende hand boven het hoofd was gehouden.

Turkije: "Niet voldoende"

Voor Turkije volstaat de levenslange celstraf voor Beate Zschäpe niet. Minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusogly eist verder onderzoek om uit te maken of er meer mensen betrokken waren. "Het is niet voldoende dat de hoofdverdachte gestraft wordt. We moeten de mensen die achter deze moorden zitten vinden en straffen, binnen de inlichtingendiensten, binnen de 'deep state', binnen elke instelling die betrokken was", aldus Cavusoglu vanop de NAVO-top in Brussel.

Manifestanten verzamelen zich voor het gerechtsgebouw om verder onderzoek te eisen. Beeld EPA
Manifestanten verzamelen zich voor het gerechtsgebouw om verder onderzoek te eisen.Beeld EPA

Volgens de minister "toont de rechtbank zich zwak door niet te onthullen wie schuldig is". Turkije zal de situatie van dichtbij observeren en alles doen om de schuldigen te vinden, klinkt het nog. "Steeds weer zijn er aanslagen in Duitsland. Ook in Europa neemt het racisme toe. Als de verantwoordelijken niet gestraft worden, kunnen we die aanvallen niet verhinderen."

Na de uitspraak van het vonnis verzamelden zich ook 200 manifestanten voor het gerechtsgebouw van München om verder onderzoek te eisen naar de rol van de Duitse geheime dienst in de zaak. Woensdagavond worden op een manifestatie nog eens duizend mensen verwacht, en ook in verschillende andere steden zullen protesten plaatsvinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234