Zaterdag 23/01/2021

Update

Nelson Mandela overleden

'Rest in Peace, Madiba' leest deze foto voor Mandela's huis in Johannesburg, waar hij gisteren overleed.Beeld AP

Het ging al een tijd niet goed met Nelson Mandela, maar de voormalige president heeft zijn moedige strijd uiteindelijk toch verloren. Het 95-jarige icoon van de anti-apartheidsbeweging is gisterenavond om 20u50 lokale tijd in Johannesburg overleden. De huidige president Jacob Zuma bevestigde het nieuws op een persconferentie.

Het nieuws kwam na berichten van toegenomen activiteit rond het huis in Johannesburg, waar Mandela ziek te bed lag."Hij is in vrede uitgedoofd. Ons volk verliest een vader", stelde de huidige president Zuma, die aankondigde dat de vlaggen in het land vanaf vrijdag halfstok zullen worden gehangen tot aan Mandela's staatsbegrafenis. Wanneer die plaatsvindt, werd niet verduidelijkt.

"Diepste dankbaarheid"
"Laten we diepste dankbaarheid tonen voor een leven dat in dienst stond voor de mensen van dit land en voor de menselijkheid", ging Zuma voort. "Het is een moment van groot verdriet. We zullen steeds van je houden, Madiba. Laten we ons gedragen met de waardigheid en het respect dat Madiba verpersoonlijkte", aldus nog de president, die de clannaam gebruikte van de held uit de strijd tegen de apartheid. De naam wordt ongedwongen gebruikt door alle Zuid-Afrikanen wanneer ze het over hun idool hebben.

"Diep en blijvend verlies"
Hoewel we wisten dat deze dag ooit zou komen, kan niets ons gevoel van een diep en blijvend verlies doen afnemen, zei Zuma in een toespraak vanuit hoofdstad Pretoria, die door alle openbare tv- en radiostations werd uitgezonden. "Door zijn aanhoudende strijd voor vrijheid verdiende hij het respect van de hele wereld. Door zijn bescheidenheid, medeleven en menselijkheid verdiende hij hun liefde".

"Leven zoals Mandela"
De president riep op tot vastberadenheid om te "leven zoals Mandela, vechten als Madiba en niet te rusten tot we zijn visie op een echt verenigd Zuid-Afrika, een vreedzaam en bloeiend Afrika, en een betere wereld hebben gerealiseerd".

"Onze natie heeft zijn grootste zoon verloren. Maar wat Nelson Mandela groots maakte, was precies wat hem menselijk maakte. We zagen in hem wat we in onszelf zoeken. En in hem zagen we zoveel van onszelf", besloot Zuma. Na de toespraak stroomden honderden mensen toe aan het huis van Mandela in Johannesburg, waar ze bloemen en kransen neerlegden en een wake hielden.

Nobelprijs
Nelson Mandela werd in 1994 de eerste donkere president van het nieuwe Zuid-Afrika, dat de racistische apartheid achter zich liet. Hij zat vanwege zijn strijd tegen de apartheid 27 jaar in de gevangenis. Hij oogste veel bewondering voor de manier waarop hij blank en zwart met elkaar probeerde te verzoenen, en de zwarte bevolkingsgroepen onderling. Hij ontving daarvoor in 1993 de Nobelprijs voor de vrede.

De oud-president lag maandenlang in het ziekenhuis vanwege een longinfectie. De laatste maanden werd hij thuis behandeld. Mandela krijgt een staatsbegrafenis. "Nelson Mandela bracht ons bij elkaar en samen zullen wij afscheid van hem nemen'', sprak Zuma.

"Miljoenen mensen geïnspireerd"
Nelson Mandela leefde voor zijn ideaal van gelijke kansen en maakte dit ook waar. Dat zei de Amerikaanse president Barack Obama. "Hij heeft meer bereikt dan ooit verwacht kon worden'', zei Obama, die memoreerde hoe Mandela "zijn eigen vrijheid opofferde om voor andermans vrijheid te strijden''.

Mandela's strijd heeft miljoenen mensen geïnspireerd, onder wie Obama zelf: "Mijn eerste politieke daad ooit was demonstreren tegen de apartheid.'' Obama zei dat hij veel geleerd heeft van Mandela. "Zijn vrijlating deed mij beseffen hoeveel mensen kunnen bereiken als ze putten uit hoop en niet uit angst.''

Ook zijn vergevingsgezindheid tegenover degenen die hem hadden opgesloten is een voorbeeld voor de gehele mensheid, zei de Amerikaanse president.

"Een gigant voor rechtvaardigheid"
VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon: "Een gigant voor rechtvaardigheid en een nuchtere menselijke inspiratie. Niemand deed meer in ons tijdperk voor de waarden en ambities van de Verenigde Naties. Ik zal zijn onbaatzuchtigheid en zijn diepe gevoel van een gemeenschappelijk doel nooit vergeten.''

"Held van onze tijd"
De Britse premier David Cameron noemt Nelson Mandela "een held van onze tijd''. Met hem is "een groot licht uitgegaan in de wereld'', meldde Cameron in een eerste reactie via Twitter. Boven het kantoor van de premier in Londen wordt de vlag halfstok gehangen.

"Menselijke man"
Oud-president van Zuid-Afrika Frederik Willem de Klerk roemt de menselijkheid, het inlevingsvermogen en de grootsheid van Nelson Mandela. "Hij was niet alleen een groot leider, maar ook een zeer, zeer menselijke man'', zei hij tegen CNN.

De man die met Mandela onderhandelde over het einde van de apartheid noemt hem een uitmuntende bruggenbouwer en verbinder. "De nadruk die hij op verzoening legde, is zijn belangrijkste nalatenschap.'' De Klerk prijst ook Mandela's inlevingsvermogen: "Zonder rekening te houden met elkaars zorgen waren de onderhandelingen nooit geslaagd. Hij deed dat op fantastische wijze.''

"Regenboognatie"
Di Rupo omschrijft Nelson Mandela als een uitzonderlijke historische persoonlijkheid, die een groot deel van zijn leven heeft opgeofferd om zijn volk te emanciperen en hen de waardigheid te geven waar elke mens recht op heeft. "Hij heeft een maatschappij die gebaseerd was op haat omgevormd tot een regenboognatie met meer openheid en respect voor verscheidenheid", aldus Di Rupo.

Hij wijst erop dat Mandela zijn stempel heeft gedrukt op een tijdperk en herinnert zich de gewezen Zuid-Afrikaanse president als "een toonbeeld van engagement, overtuiging en van hoe men zichzelf kan overstijgen ten dienste van de gelijkheid tussen alle burgers".

"Kunstenaar van verzoening"
"Als politiek gevangene en president, als vrijheidsstrijder en kunstenaar van de verzoening, is Nelson Mandela een ware held van onze hedendaagse tijd. Zijn moed en waardigheid verdienen bewondering en nodigen uit tot nederigheid", gaat de premier voort. "Deze bijzondere persoon zal een bron van inspiratie blijven voor miljoenen burgers. Madiba incarneert voor velen het idee dat men de loop van de geschiedenis kan veranderen en dat een betere wereld mogelijk is. Dankzij de herinnering aan hem zal dat idee meer dan ooit blijven verder leven".

Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld GETTY
Beeld AFP
Beeld EPA
Beeld EPA
Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234