Dinsdag 22/10/2019

Economie

Negatieve rente Europese Centrale Bank heeft Europese banken al 21 miljard gekost

Het gebouw van de Europese Centrale Bank. Beeld ANP XTRA

De negatieve depositorente in Europa is een melkkoe voor de Europese Centrale Bank. Banken in de eurozonelanden hebben sinds 2016 21,4 miljard euro overgemaakt aan de ECB vanwege een negatief tarief van 0,4 procent op het stallen van deposito’s in Frankfurt. Daar tegenover staat dat banken gratis geld kunnen lenen bij de ECB: de herfinancieringsrente blijft behouden op 0 procent, zo werd vandaag beslist.

Alleen al in 2018 betaalden banken 7,5 miljard euro voor het parkeren van overbodig geld op een veilige plek, dat is 21 miljoen euro per dag. Het leeuwendeel – 70 procent – wordt betaald door de Duitse (7 miljard), Franse (5,1) en Nederlandse (2,2 miljard) banken. Dat blijkt uit onderzoek van Deposit Solutions, het platform voor spaardeposito’s. 

Door de negatieve rente moeten banken die hun geld tijdelijk bij de ECB stallen, rente betalen. Banken raken gemiddeld 4,3 procent van hun winst kwijt door deze rentebetalingen. Over het geheel gezien had het negatieve rentetarief de grootste impact op banken in Finland (-14,1 procent) en Cyprus (-13,9 procent).  

Harald Benink, hoogleraar banking & finance aan de universiteit van Tilburg in Nederland, zegt dat de negatieve rente een logisch gevolg is van het beleid van de Europese Centrale Bank om banken te dwingen meer kredieten te verstrekken. “De Noord-Europese banken hebben meer last van de negatieve rente dan de Zuid-Europese omdat die via subsidies ook financieringen kunnen krijgen tegen extreem lage rente.”

Of de banken spaarders ook negatieve rente in rekening gaan brengen, durft hij niet te voorspellen. “Indirect gebeurt dat natuurlijk al. Als je 0,015 procent op een deposito krijgt en de bank brengt je 100 euro kosten in rekening, dan is al sprake van een negatieve rente. En die kosten kunnen ze omhoog brengen.”

Het onderzoek laat ook zien dat de last van het negatieve tarief op banken jaar na jaar toeneemt. Het aantal jaarlijkse rentebetalingen door Duitse banken is in de afgelopen drie jaar bijna verdubbeld. Ook in Frankrijk, Nederland en Luxemburg gingen de betalingen jaar op jaar omhoog. Vooral voor Spaanse banken zijn de effecten van de rap toenemende kosten extreem: in 2016 droegen ze circa 125 miljoen euro af aan de ECB, in 2018 was dat circa 400 miljoen.

Herfinancieringsrente

De ECB besliste vandaag overigens de herfinancieringsrente niet te zullen optrekken voor het eerste semester van 2020. Dat heeft een woordvoerder bekendgemaakt. De rente blijft behouden op 0 procent. Dat betekent dat banken gratis geld kunnen lenen bij de ECB. 

ECB-president Mario Draghi geeft later een toelichting op het rentebesluit. Zijn termijn loopt eind oktober af en de Italiaan heeft sinds hij ECB-baas werd in november 2011 nog nooit de rente verhoogd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234