Maandag 10/08/2020

StandpuntStavros Kelepouris

Neen, burn-outs zijn géén symptomen van een huilebalkmaatschappij

Stavros Kelepouris is journalist bij De Morgen. 

In tegenstelling tot wat cynici wel eens durven beweren, zijn burn-outs geen symptoom van een huilebalkmaatschappij. Wie mensen van dichtbij door een zware burn-out heeft zien gaan, weet dat de fysieke en mentale uitputtingsverschijnselen er stevig inhakken. Dat 460.000 werknemers met een burn-out kampen of zich in de gevarenzone bevinden, moet de alarmbellen doen afgaan.

De afgelopen jaren werd burn-out steeds meer een onderwerp in het publieke debat. Het leek overal te zijn, opeens leek elke uitgebluste werknemer eraan te lijden. Tenminste ten dele was dat te verklaren doordat burn-outs en de oorzaken ervan nog steeds niet goed begrepen zijn. Dat voedde bij veel mensen scepsis: is het allemaal wel zo erg? Of is een burn-out een voorbijgaand modeverschijnsel van de 21e eeuw?

Aannemelijk is de hypothese dat burn-outs misschien wel verband houden met een grote maatschappelijke omwenteling in de manier waarop we werken, en werk en privéleven combineren. Een carrière van 40 jaar bij dezelfde werkgever: die tijd is voorbij. Voor jonge werknemers ligt veel vaker een loopbaan in het verschiet waarin ze pakweg iedere zeven jaar andere oorden opzoeken. Het maakt de druk om voortdurend stappen vooruit te blijven zetten erg groot.

Dat loopt parallel aan de veranderende invloed van technologie op ons leven. Via sociale media is het doen en laten van iedereen tot op zekere hoogte publiek geworden. Promotie gemaakt: snel even status aanpassen op Facebook en triomfantelijk tweeten. Het gelukzalige gevoel van online pronken is trouwens niet verbeeld: iedere like en retweet zorgt voor een fris shot van het gelukshormoon dopamine.

De maatschappelijke druk om te presteren wordt zo voortdurend hoog gehouden. Op openbare platformen geldt nog steeds dat mensen graag met hun successen te koop lopen, maar dat de brandjes in de coulissen meestal weggemoffeld worden. Het is geenszins de enige verklaring voor de burn-outgolf, maar het is ook geen wonder dat veel mensen daar vroeg of laat mentaal aan bezwijken.

Verkennend onderzoek aan de UGent toont aan dat een deel van de oplossing even simpel als logisch is: praten werkt, zoals het cliché het wil. Gebrek aan feedback is voor veel burn-outpatiënten een van de bepalende factoren geweest, naast het gevoel constant bereikbaar te moeten zijn. Leidinggevenden moeten dus meer – of in sommige gevallen gewoon beter – communiceren. Goede feedback is een kunst, maar één die te leren valt. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt ook bij de werknemer. Vraag om een gesprek, vraag om duidelijke afspraken.

Een goede tête-à-tête gaat niet het wondermiddel zijn tegen 460.000 burn-outs. Maar steeds nadrukkelijker maken economen de analyse dat onze sociale zekerheid enkel houdbaar is als we met z’n allen meer en langer – en daarom ook gezonder – werken. Dan is een open babbel een goedkope oplossing.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234