Zaterdag 31/10/2020

Open brief

Nee, we voeren geen anti-autobeleid in Gent. Wij geven het openbaar domein terug aan de Gentenaars

Een fietser tussen auto's in Gent.Beeld Bob Van Mol

Daniël Termont (sp.a) is burgemeester van de stad Gent.

Met stijgende verbazing heb ik de afgelopen dagen de polemieken over Gent en ons ontwerp van mobiliteitsplan (en het zogenaamde 'circulatieplan' voor de binnenstad) gevolgd. Over het einddoel - zeg maar: ons gezamenlijk ideaalbeeld voor onze stad - lijkt zowat iedereen het eens te zijn: Gent moet absoluut verkeersveiliger, leefbaarder, bereikbaarder en gezonder. Over de te volgen weg in de richting van dat einddoel is er veel ongerustheid. Heb ik begrip voor de twijfel van vele Gentenaars? Ja, want ik weet dat elke ingrijpende verandering weerstand opwekt.

Maar ik stel vooral vast dat velen alles op één hoop gooien en soms met te weinig kennis van zaken commentaar en kritieken geven. Het ontwerp van mobiliteitsplan heeft natuurlijk niets te maken met de huidige wegenwerken, laat staan met de toename van het aantal toeristen in onze stad.

Daniël Termont.Beeld Eric de Mildt

Openbare werken in Gent: inhaalbeweging voor betere wegen maakt mobiliteit tijdelijk lastig

Heb ik ook begrip voor de mensen die foeteren op het feit dat ze steeds vaker en soms onverwacht met de auto in de file staan in Gent? Jazeker. Dat is voor niemand leuk. Het hoge aantal wegenwerken in onze stad maakt de mobiliteit tijdelijk lastig. De ergernis is dus begrijpelijk.

Maar: die wegenwerken zijn wel noodzakelijk. Vele wegen liggen er slecht bij, dus is er een inhaalbeweging nodig. Daarom werden op korte termijn heel wat werken gepland. Als die nieuwe wegen klaar zijn, dan profiteren we daar allemaal van. Bovendien: het is niet alleen de Stad Gent die zélf werken uitvoert in Gent, er zijn heel wat andere actoren die dat ook doen, vaak onafhankelijk van het stadsbestuur: De Lijn, het Vlaamse Agentschap Wegen & Verkeer, Eandis, Farys, enzovoort. We streven naar een coördinatie van alle openbare werken, maar de veelheid aan actoren maakt dat niet gemakkelijk.

Hoe dan ook: samen met de verschillende actoren doen we ons best en zoeken we naar manieren om de gevolgen van noodzakelijke wegenwerken beter te beheersen, zeker wat communicatie en signalisatie betreft.

Het ontwerp van mobiliteitsplan: samen voor een leefbaar en bereikbaar Gent

Los van de wegenwerken moeten we ook gewoon de mobiliteit in Gent kritisch durven bekijken. Ik schreef het al in de inleiding: zowat iedereen is het er over eens dat niets doen geen optie is. Als we nu niets doen aan de huidige verkeersstromen en de huidige verhouding tussen het gebruik van de auto, het openbaar vervoer en de fiets, dan kan Gent niet leefbaar blijven. Vandaar dat ons stadsbestuur - in het bijzonder de sp.a-Groen-Open VLD-meerderheid - actie onderneemt. Door een uitgewerkt voorstel te doen, in overleg met de Gentenaars, om de mobiliteit anders te organiseren.

Is ons mobiliteitsbeleid een "anti-autobeleid"? Neen, absoluut niet. Maar al diegenen die denken dat we de auto verder onbeperkt moeten toelaten in de binnenstad, vergissen zich. We weten dat het aantal auto's in Gent de laatste 10 jaar met 30 procent is toegenomen. We weten bovendien dat 40 procent van de auto's die door het stadscentrum rijden er niet moeten zijn. Anders gezegd: geen enkele Gentenaar of handelaar heeft er iets aan dat iemand van buitenaf aan de ene kant de binnenstad inrijdt en aan de andere kant er weer uitrijdt, zonder te stoppen.

Onze mooie stad staat dikwijls in allerlei top-10-lijstjes als het om positieve dingen gaat. Helaas zitten we ook (als kleine stad!) al enkele jaren in de Europese top-10 van filegevoelige steden en daar willen we voorgoed van af. We doen inderdaad ons best om in positieve zin op te vallen in Europa en de wereld, maar dat we de files zelf zouden organiseren, zoals sommigen beweren, is echt wel van de pot gerukt.

Je moet geen verkeersdeskundige zijn om te weten dat dit niet langer houdbaar is. Gent moét gewoon leefbaarder, gezonder, bereikbaarder en veiliger worden voor de Gentenaars. Het lawaai en de uitstoot van fijn stof moeten verminderen, de verkeersveiligheid moet onder controle worden gehouden. Dan is er maar één logische conclusie: vermijd dat auto's die niet in het centrum moeten zijn nog door dat centrum kunnen rijden en zorg voor goeie Park&Ride-parkings aan de rand van de stad. Zorg voor veilige en comfortabele fietspaden. Zorg voor een 'groene golf' op de binnenring R40. Zorg, los daarvan, voor een goeie doorstroming op diezelfde R40. Blijf bij Vlaanderen aandringen op een versterking van het openbaar vervoer in de stad, zoals wij al jaren doen.

Trouwens: het mobiliteitsplan zal in de zomer van 2016 niet worden ingevoerd zonder de uitbouw van nieuwe of uitbreiding van bestaande Park&Rides nabij de binnenring, de 'groene' golf en verkeerstechnische aanpassingen van verschillende kruispunten, in het bijzonder de Heuvelpoort en de Sint-Lievenspoort.

Het spreekt vanzelf dat de bewoners van de binnenstad zelf, maar ook ouderen, mensen met een handicap en mensen die er beroepsmatig echt moeten zijn (zoals artsen en verpleegkundigen, winkeliers en leveranciers) nog verder per auto op hun bestemmingen in de binnenstad zullen kunnen komen. De huidige gekende onder- en bovengrondse parkeergarages blijven trouwens ook behouden en bereikbaar, ook voor shoppers die toch nog met de wagen naar de binnenstad zouden willen komen.

Het goede voorbeeld volgen van vele steden in Europa... en van Gent zelf!

Is dit allemaal zo revolutionair? Neen, want vele andere grote steden in Europa, zoals Kopenhagen en Madrid, maar ook steden van het formaat van Gent zoals Groningen, Utrecht en Munster hebben het ons voorgedaan.

Wat Gent zelf betreft denk ik uiteraard meteen aan het verkeersvrij maken van de binnenstad in de 2de helft van de jaren '90. Het protest ging toen zelfs zo ver dat mijn voorganger Frank Beke en de toenmalige mobiliteitsschepen Sas van Rouveroij een paar weken met een kogelvrije vest moesten rondlopen. We kregen toen dezelfde kritieken als nu. De stad zou leeglopen, de middenstand zou failliet gaan, enzovoort. Maar kijk: kan iemand zich nu nog inbeelden dat we opnieuw auto's zouden laten rijden op de Gras- en Korenlei, in de Veldstraat, over de Korenmarkt, ...?

Ik kan niet genoeg benadrukken dat ook de huidige oefening rond het nieuwe mobiliteitsplan inderdaad ingrijpend is en van velen van ons (ook van mij) een aanpassing zal vragen, maar geloof mij: de Gentenaars zullen ons op termijn dankbaar zijn. De Gras- en Korenlei, de Korenmarkt, het schitterende Braunplein ook: daar genieten vandaag niet alleen toeristen van, maar in de eerste plaats de Gentenaars zelf. Laten we er samen voor zorgen dat er méér van dat soort aangename ontmoetingsplekken komen, waar ruimte is voor bewoners, bezoekers, ondernemers, enzovoort.

Allemaal samen het openbaar domein steeds meer teruggeven aan de Gentenaars

Ik verbaas mij er ook over dat de kritieken over de openbare werken en het ontwerp-mobiliteitsplan zo persoonlijk op de man worden gespeeld. Ja, Filip Watteeuw is natuurlijk de bevoegde schepen, maar men mag niet vergeten dat dit een ontwerpplan is dat door de hele meerderheid van sp.a, Groen en Open VLD wordt gesteund. Ons beleid was trouwens al zeer duidelijk en heel gedetailleerd opgenomen in ons bestuursakkoord.

Ben ik een naïeve dromer als ik durf te stellen dat Gent in al zijn buurten veel leefbaarder zal worden als er minder auto's rijden en meer mensen op straat lopen, als er meer mensen de fiets of het openbaar vervoer nemen? Ben ik een dromer als ik hoop dat in onze stad, in heel wat wijken, ouders hun kinderen op straat zullen kunnen laten spelen zonder angst te moeten hebben dat ze omver worden gereden? Ben ik een dromer als ik vanaf het najaar van 2016 in onze stad pleintjes en straten zie transformeren van autoparkings naar kleine groene oases waar de kinderen kunnen spelen en de grootouders ze kunnen gadeslaan vanop een bankje?

Neen, ik geloof daar in. Daarvoor doe ik aan politiek. Daarvoor zal ik mij - en met mij het voltallige college - blijven inzetten.

Maar we kunnen dat niet alleen; we hebben daarvoor de steun nodig van alle Gentenaars. Debat moet er zijn, het bijsturen van een plan op aangeven van de Gentenaars kan altijd. De kritiek als zou ons ontwerp van plan worden opgemaakt zonder inspraak raakt kant noch wal. Al maandenlang gaat schepen Watteeuw de boer op om in elke betrokken wijk het mogelijke nieuwe circulatieplan uit te leggen en te luisteren naar de reacties. De vele praktische aanpassingen aan dat plan bewijzen dat er wel degelijk rekening gehouden wordt met de mening van de Gentenaars.

Hoe dan ook: polarisatie helpt ons geen stap vooruit. Allen samen zullen we er voor zorgen dat we Gent en zijn openbaar domein steeds meer teruggeven aan de Gentenaars. Wij blijven werken aan een zo groot mogelijk draagvlak voor ons mobiliteitsplan. Ik roep alle Gentenaars op om daar kritisch, maar positief, aan mee te werken.

Daniël Termont
Burgemeester van Gent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234