Zaterdag 24/09/2022

Nee, schapenvlees is geen 'sheep meat'

Hoewel Groot-Brittannië de Europese Unie zal verlaten, blijft het Engels de meest prominente taal aan de EU-instellingen. Of toch iets dat er op lijkt. Want de EU heeft intussen een heel eigen soort Engels ontwikkeld, dat ze aan de overkant van het Kanaal niet altijd begrijpen.

Guy Verhofstadt is lang niet de enige die binnen de muren van het Europese Parlement een loopje neemt met het Engels. De Britten hebben zelfs een woord voor het typische Engels van EU-ambtenaren en -politici: Eurospeak. Het gaat hier om een verbasterde vorm van het Engels dat door ambtenaren van verschillende nationaliteiten gebruikt wordt om met elkaar te praten.

Maar ook in officiële documenten zijn er voorbeelden te vinden van Engelse termen en uitdrukkingen die niet tot de Engelse taal behoren, maar binnen de Europese instellingen wel courant zijn.

To transpose, bijvoorbeeld, is een werkwoord dat in EU-documenten geldt als een juridische term om Europese wetgeving om te zetten in nationale wetgeving. Maar in het Engels wordt dat werkwoord nooit zo gebruikt, schrijft Jeremy Gadner in het rapport Misused English words and expressions in EU publications.

"De Europese instellingen hebben door de jaren heen een eigen woordenschat ontwikkeld, die verschilt van alle erkende vormen van het Engels. Die bevat woorden die niet bestaan of weinig bekend zijn bij Engelstaligen buiten de EU. Veel woorden hebben ook een betekenis gekregen die afgeleid is van andere talen, maar in het Engels nogal vreemd lijkt."

Gardner, die voor de Europese Rekenkamer werkt, publiceert daarom om de paar jaar een rapport waarin fouten tegen het Engels in officiële communicatie van de EU tegen het licht gehouden worden. De editie van vorig jaar telt maar liefst 59 pagina's.

Enkele van zijn voorbeelden: een mobile phone wordt wel eens 'gsm' of 'handy' genoemd (dat laatste waarschijnlijk door Duitsers). Wat wij een beamer noemen, is voor Engelsen een projector, en zeg nooit 'sms' tegen een text.

Beter 'donkeys' dan 'asses'

Vaak gaat het mis als men het over dieren heeft, merkt Gardner nog op. Zo gebruik je bijvoorbeeld beter donkeys dan asses. Het adjectief ovine (bijvoorbeeld ovine meat, schapenvlees) zie je ook in officiële documenten, maar geen Brit die volgens hem weet dat ovine over schapen gaat.

"Vroeger sprak men ook over sheep meat in de Richtlijnen van de Europese Commissie over vlees", zegt Alistair Maclean, die twintig jaar lang als Engelse taalleraar gewerkt heeft voor de Commissie. "Dat klinkt natuurlijk nogal raar. Britten zeggen lambof muttonals ze over schapenvlees praten."

Sowieso hebben ambtenaren altijd wel hun eigen taaltje, zegt Maclean, maar het Engels van de EU heeft een aparte geschiedenis. "In de jaren 80 had dat Euro-Engels nog veel Franse invloeden, omdat het Frans voordien de belangrijkste taal was. Pas in 1986, met de toetreding van Portugal en Spanje, heeft het Engels die plaats ingenomen."

En dat Engels aan de EU-instellingen blijft veranderen. Het is ook mogelijk dat de EU na de brexit afstapt van het Brits Engels als standaardtaal ten voordele van de Amerikaanse versie.

"Voor zover ik weet zijn daar toch nog geen plannen voor", zegt een hooggeplaatste EU- functionaris, die liever anoniem blijft. "Maar aangezien het Amerikaans Engels de variant is geworden die wereldwijd het meest gebruikt wordt, weten we niet hoe dat verder zal evolueren. Zeker niet nu het aantal Britten dat voor de EU werkt sterk achteruitgaat."

Opvallend is nog dat de Fransen voor het Engels van de Europese instellingen een eigen woord hebben. De krant Le Monde noemde het la novlangue bruxelloise, wat zich laat vertalen als Brusselse newspeak. En die term - met Orwell in het achterhoofd - duikt dan weer in meerdere Franse kranten op, als ze de EU bekritiseren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234