Donderdag 01/10/2020

Buitenland

Nee, deze drijvende kerncentrale is niet gevaarlijk, beweert Rusland

De Akademic Lomonosov verlaat de haven van Sint-Petersburg.Beeld EPA

Rusland stuurt een drijvende kerncentrale de Oostzee op om afgelegen fabrieken en steden van energie te voorzien. Totaal onverantwoord, vindt Greenpeace.

Een potentieel Tsjernobyl op ijs, zo noemt de milieuorganisatie de drijvende kerncentrale die Rusland dit weekend te water liet. Het schip vertrok zaterdag uit zijn bouwplaats Sint-Petersburg en is via de Oostzee onderweg naar Moermansk, waar de reactoren gevuld worden met kernbrandstof. Pavel Ipatov van het nucleaire staatsbedrijf Rosatom noemde het bij persbureau Tass een historische gebeurtenis.

Vanaf Moermansk vaart de Akademik Lomonosov, zoals het schip heet, naar de haven van Pevek, een stadje diep in het oosten van Rusland. Daar zal de drijvende centrale volgend jaar energie leveren aan afgelegen fabrieken, havensteden en gas- en olieplatforms.

Beeld Trouw

Dat laatste vindt Jan Haverkap dubbel fout. "Rusland zet kernenergie in om fossiele brandstoffen te winnen in het Arctisch gebied dat al enorm onder druk staat", fulmineert de kernenergiedeskundige van Greenpeace. "En dat terwijl er alternatieven voor het oprapen liggen, zoals windenergie en biomassa. Daar wordt Rusland al vijftien jaar op gewezen, maar een enorm bedrijf als Rosatom verandert moeilijk van koers."

Naast negatieve gevolgen voor het milieu ziet Haverkamp veiligheidsrisico's. Het schip is gebouwd zonder onafhankelijk toezicht, zegt hij. "Dat komt door een probleempje in de Russische wet. Een drijvend vehikel wordt juridisch pas als kerncentrale gezien als het operationeel is. Daardoor kreeg Rosatom de vrije hand tijdens de bouw. Net als in de Sovjet-tijd, toen er ook geen toezicht was. Het ongeluk in Tsjernobyl is een van de voorbeelden van hoe ongelofelijk het dan mis kan gaan."

Kernenergiedeskundige en professor emeritus aan de Universiteit Utrecht Wim Turkenburg relativeert de zorgen van Greenpeace enigszins. "Op zichzelf zie ik geen reden om aan te nemen dat zo'n drijvende kerncentrale minder veilig zou zijn dan een kerncentrale op het vasteland", zegt hij. "Ze zal waarschijnlijk pas operationeel worden wanneer ze is aangesloten op het net, en dus vast verankerd ligt. Al moet ze waarschijnlijk niet in een tsunamigevoelig gebied worden ingezet."

Zelfs dat is volgens Rosatom geen probleem, dat het schip onoverwinnelijk noemt, niet kwetsbaar voor tsunami's en andere natuurrampen. De centrale voldoet aan alle eisen van nucleaire waakhond IAEA, stelt Rosatom, en vormt 'geen enkel gevaar voor de omgeving'.

Strenge winters

Drijvende kerncentrales hebben veel voordelen ten opzichte van kerncentrales op het land, vindt Rusland, zoals lagere bouwkosten, eenvoudige ontmanteling en inzetbaarheid op verschillende plekken. De Akademik Lomonosov is de eerste in een geplande reeks van twaalf soortgelijke schepen. "Ik houd mijn hart vast", aldus Haverkamp.

Rusland is niet het enige land dat gebruikmaakt van drijvende energiecentrales. De eerste stroomschepen zijn al in de twintigste eeuw gebouwd door de Amerikaanse marine om afgelegen gebieden van stroom te voorzien en zo storingen in strenge winters op te vangen.

Nu is er naast Rosatom maar één bedrijf dat dit soort varende centrales bouwt: het Turkse Karadeniz. Dat zijn echter schepen die energie opwekken met gasturbines of verbrandingsmotoren. Er is ooit een andere drijvende nucleaire centrale geweest. Die was in de jaren 70 in gebruik bij het Amerikaanse leger.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234