Zondag 22/09/2019

Buitenland

Nederlandse militair schiet tijdens training peshmerga-strijder neer

Een Koerdische peshmerga in het noorden van Irak. Beeld AFP

Omringd door blauw-roze muren vol scheuren ligt Delshad Karim Rahim (28) dinsdagavond op een krakend oud bed, vier kogelgaten in zijn lijf en bitterheid in zijn stem. Hij is neergeschoten door een Nederlandse militair - tijdens een training in Erbil waarbij het Nederlandse leger Koerdische pesh­mergastrijders leerde hoe ze gebouwen moeten innemen.

"Ik kwam een kamer binnen op de eerste verdieping, zegt Del­shad, leunend op zijn ongeschonden arm. "De trainer richtte zijn pistool op mij en schoot." De kogel ging door zijn linkerschouder naar binnen, zijn arm uit, borst in, en via de rechterzijde van zijn buik er weer uit. Een operatie redde hem in de uren erna het leven. Maar sinds hij afgelopen zondag uit het ziekenhuis is ontslagen, heeft hij geen vertegenwoordigers van de Nederlandse of Koerdische autoriteiten meer gezien.

Delshad zegt niet te weten of het opzet was of een ongeluk. Is het mogelijk dat de trainer dacht te schieten met een ongeladen pistool? Het is mogelijk, zegt Del­shad, maar zelfs dan had het nooit mogen gebeuren. "Ik ben pesh­merga. Een vuurwapen is geen grap, ook als het ongeladen is."

Absoluut een ongeluk

De betrokken militair is naar Nederland gehaald. Het Openbaar Ministerie kijkt of hij wordt vervolgd. In Erbil mag luitenant-kolonel Harm van der Have, commandant van de Nederlanders in Koerdisch Irak, over de toedracht niets zeggen. "Maar het was absoluut een ongeluk." Bij de suggestie dat het wellicht om een per abuis geladen pistool is gegaan, zegt hij woensdag na een lange stilte: "Ik denk dat je erg warm bent."

Naar aanleiding van het schiet­incident zijn de regels verscherpt. Voor hun eigen veiligheid droegen de Nederlandse trainers in Erbil aanvankelijk geladen wapens tijdens oefeningen. "We zitten wel in een land waar sommigen ons naar het leven staan", aldus Van der Have. Voortaan zorgen manschappen die niet zelf deelnemen aan de training voor de beveiliging van de instructeurs, en zij zijn wel degelijk gewapend.

Zwaargewond

Intussen zit Delshad zwaargewond thuis, met doktersrekeningen en medicijnen. Het zal zeker vijf maanden duren voor hij is hersteld. "Ik wil waar ik recht op heb", herhaalt hij steeds. "Ik kan niet werken, ik moet de huur betalen en mijn gezin te eten geven. Ik wens die Nederlander niets slechts toe. Maar ik wil waar ik recht op heb van de Nederlandse regering."

Het Koerdische ministerie van Peshmerga biedt gewonde strijders 1 miljoen Iraakse dinar (ongeveer 780 euro), maar dan moet Delshad wel eerst kunnen lopen om een serie kantoren en ambtenaren te bezoeken. Tot die tijd moet hij de kosten voorschieten. Maar hij heeft geen geld: Delshad werkt vijftien van de twintig dagen als metselaar - en de rest als peshmerga - maar hij kan voorlopig geen steen meer tillen.

Afhandeling

Van der Have is maandag voor het laatst bijgepraat over Delshad, en zucht als hij hoort hoe de strijder er nu bij ligt. De commandant heeft meermaals bij het ministerie van Peshmerga aangedrongen op een adequate afhandeling van de kwestie en zelfs gevraagd of het ministerie met Nederland wil praten over een eventuele regeling voor Delshad.

"Maar de bij het ministerie van Peshmerga verantwoordelijke generaal zegt: wij handelen dit zelf af", zegt Van der Have. '"Dat is de afspraak die wij met hen hebben gemaakt: wij worden in feite ingehuurd door het ministerie van Peshmerga; zij moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Het is zuur, maar daarin moeten we als coalitielanden één lijn trekken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234