Zaterdag 06/03/2021

ReportageAntwerpen

Nederlandse funshoppers steken de grens over: ‘Ik las dat winkeliers juist willen dat we komen’

Niet iedereen draagt een mondmasker op de Meir, hoewel dat verplicht is. Beeld Marcel van den Bergh
Niet iedereen draagt een mondmasker op de Meir, hoewel dat verplicht is.Beeld Marcel van den Bergh

Ondanks de dringende oproep van de Belgische autoriteiten om vooral níét te komen, staken veel Nederlanders dit weekend de grens over voor kerstinkopen. ‘Ik heb een heel legitieme reden, hoor.’

In het kathedraalachtige station van Antwerpen pik je de Nederlanders er zo uit. Ze dragen de meeste winkeltassen, afgeladen vol met kerstinkopen. “Niet normaal hoe druk het was”, zegt Ruud van der Horst, napuffend van zijn strooptocht op de Meir. Samen met zijn vrouw Marlie en hun 26-jarige zoon wacht hij zaterdag na vieren op de trein terug naar Roosendaal.

Het Nederlandse drietal heeft geen goed woord over voor hoe de Belgen de coronamaatregelen opvolgen. “Weinig discipline”, klinkt het afkeurend. En: “Ze lopen aan de verkeerde kant van de straat.” Op de vraag waarom het gezin dan naar ons land is afgereisd voor het doen van niet-essentiële inkopen luidt het antwoord: “Dat deden de Belgen ook bij ons.” 

Nog geen drie weken geleden stroomden de Nederlandse grenssteden vol met Belgen, toen hier al een lockdown van kracht was. Rondom Black Friday was het, mede door shoppende Belgen, zelfs zo druk dat de burgemeesters uit Eindhoven en Dordrecht besloten de winkels eerder dicht te gooien. In Maastricht werd om diezelfde reden code rood afgekondigd. 

Nu is de situatie omgekeerd: Nederland is op slot, in België zijn alle winkels sinds 1 december weer open. In Antwerpen leidt dat dit weekend, zo vlak voor de kerst, tot grote drukte in het centrum. Al spreekt de politie liever over aangename gezelligheid. 

Onder het winkelende publiek bevinden zich opvallend veel Nederlanders. Hun harde stemmen stijgen in het met kerstverlichting opgetuigde centrum boven het zachte Vlaamse geroezemoes uit.

Sigaretje roken

“Slecht hé?”, zegt de Rotterdamse Idrissa (36) schuldbewust. Haar mondmasker – verplicht in de binnenstad – rust op haar kin zodat ze een sigaretje kan roken. Aan haar voeten is een rijk assortiment aan Primark-tassen uitgestald.

Ja, Idrissa is zich bewust van de kritiek op Nederlanders die de grens oversteken om te funshoppen. Maar, zo zegt ze met een grote lach: “Ik heb een hele legitieme reden hoor! Als ik in Nederland cadeautjes online bestel, dan komen ze pas aan het einde van deze maand binnen. Ná kerst dus.” Haar zus Tiffany (32) haakt daarop in. “Ik las dat winkeliers juist willen dat we komen. Dus ja, we helpen ze een handje!”

Ze doelt op een bericht van de detailhandelorganisatie Comeos, die aan persbureau ANP liet weten dat Nederlanders van harte welkom zijn om in België te komen winkelen. Verschillende Nederlandse media interpreteerden dit als een uitnodiging om massaal de grens over te steken. De woordvoerder van de organisatie haastte zich daarop te zeggen dat zijn woorden totaal zijn verdraaid.

De Nederlanders dragen de meeste winkeltassen, zo vlak voor kerst. Beeld Marcel van den Bergh
De Nederlanders dragen de meeste winkeltassen, zo vlak voor kerst.Beeld Marcel van den Bergh

Toch zit in deze boodschap het spanningsveld verpakt waarmee landen sinds de uitbraak van de coronacrisis worstelen: het economische belang versus de risico’s voor de volksgezondheid. Winkeliers, die hun omzet de afgelopen maanden fors zagen dalen, staan te popelen om hun cijfers tijdens deze feestmaand nog enigszins uit het slop te trekken. Of het nu Duitsers, Nederlanders of Belgen zijn die hier zorg voor dragen, dat zal ze worst wezen. 

Tegelijkertijd blijven politici, als hoeders van de volksgezondheid, keer op keer hameren op het belang om thuis te blijven en het virus niet mee te laten liften naar het buitenland. De federale regering deed hier afgelopen vrijdag nog een schepje bovenop door aan te kondigden dat alle buitenlanders met ingang van kerst een negatieve coronatest aan de grens moeten tonen. 

Dat klinkt daadkrachtig, maar riekt naar daadkracht voor de bühne. De maatregel heeft namelijk alleen betrekking op bezoekers die langer dan twee dagen in België blijven. Het houdt dagjesmensen die komen winkelen dus niet tegen. Vakantiegangers blijven ook zonder vertoon van een coronatest wel weg, al is het maar vanwege de deprimerende gedachte om op de bedrand van een hotelkamer een afhaalpizza weg te moeten werken. De weinige hotels die hier nog open zijn serveren, net als in Nederland, geen eten in hun restaurants.

Gele jasjes

In Antwerpen lijken de lokale autoriteiten de drukte te willen compenseren met de inzet van tientallen uitzendkrachten in fluorescerende gele jasjes. Met hun smartphone houden ze bij hoeveel personen zich in het centrum begeven, ook spreken ze het publiek aan op nalatig gedrag. ‘Crowd consulting’ heet dit. 

Slenterende passanten bij wie het mondmasker er iets te nonchalant bij hangt, kunnen rekenen op een tik tegen de schouder, gevolgd door een priemende vinger richting de mond. Over het naleven van de anderhalvemeterregel lijken de uitzendkrachten zich allerminst druk te maken. Boetes mogen ze toch niet uitschrijven. 

In het station, waar de trein terug naar Nederland elk moment kan arriveren, toont Ruud van der Horst uit Roosendaal nog even snel hoe serieus het gezin de maatregelen nemen. Uit een zwart boodschappenkarretje, waarin de vers geshopte kleding voor de zoon is weggestopt, wordt een familiefles desinfecteermiddel getoverd. “Als het nodig is, smeer ik mijn eigen daar helemaal mee in”, zegt Van der Horst.

Het gezin zit al maanden zo veel mogelijk thuis, vult zijn vrouw Marlie aan. Hun uitje naar Antwerpen was een fijne onderbreking van de pandemische sleur. “Maar we zijn wel eerder weggegaan”, zegt ze, “vanwege de drukte.” Dan stappen ze in de trein. Vader, moeder en zoon. Terug naar het land van de beperkingen.

Gezamenlijke videoboodschap

Alexander De Croo presenteerde afgelopen donderdag een gezamenlijke videoboodschap met de Nederlandse premier Mark Rutte en de minister-president van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen Armin Laschet. Blijf thuis, klonk het in drie verschillende talen. De politieke leiders onderstrepen in de video de vriendschappelijke verhoudingen tussen de lidstaten. “We zijn elkaars beste buren”, aldus De Croo. Maar om het virus onder controle te krijgen, moeten we solidair zijn. “Des te sneller kunnen we elkaar weer ontmoeten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234