Zaterdag 26/11/2022

NieuwsArmoede

Nederlandse bijstand is de beste van Europa, Roemenië en Bulgarije blijven ver achter

Een dakloze bedelaar in de straten van de Ierse hoofdstad Dublin. Beeld NurPhoto via Getty Images
Een dakloze bedelaar in de straten van de Ierse hoofdstad Dublin.Beeld NurPhoto via Getty Images

Nederland is binnen de Europese Unie het enige land waar de bijstand voldoende is om armoede te kunnen voorkomen. In 22 EU-lidstaten blijft de hoogte van de sociale zekerheid ruim onder de armoedegrens. Dit blijkt uit een door de Europese Commissie gepresenteerd overzicht van de minimuminkomens in de EU.

Marc Peeperkorn

Circa 95 miljoen EU-burgers leven in armoede of op de rand van armoede – dat is 20 procent van de bevolking in de Europese Unie. Die situatie wordt alleen maar schrijnender nu de prijzen voor energie en voedsel omhoogschieten. De Europese Commissie roept de lidstaten op hun sociale stelsels te moderniseren, opdat in 2023 minstens 15 miljoen mensen uit de gevarenzone raken van de armoede.

In 2017 gingen de EU-landen akkoord met het versterken van de sociale rechten van burgers – daaronder viel ook de bestrijding van armoede. Het gepresenteerde overzicht van de Europese Commissie laat echter zien dat alleen iemand in Nederland met bijstand (inclusief aanvullende regelingen en toeslagen) de inkomensgrens haalt om armoede te voorkomen (60 procent van het gemiddelde inkomen in het land).

In Luxemburg, Denemarken, Italië en Ierland schommelt de bijstand 10 tot 20 procent daaronder. België zit in het volgende segment, met landen als Duitsland en Oostenrijk, waar het inkomen van mensen in die categorie uitkomt op minder dan 80 procent van de armoedegrens.

De Europese Commissie beveelt de lidstaten aan hun bijstand te verhogen waar dat nodig is om de norm te halen van 60 procent van het gemiddelde inkomen in het land. De overheidsfinanciën mogen daarbij niet in gevaar komen.

De Commissie wijst erop dat de EU bijna 100 miljard euro beschikbaar heeft voor sociale plannen van de lidstaten. Ook het Europese Herstelfonds (750 miljard euro) kan deels ingezet worden voor sociale hervormingen, zoals een betere en snellere werking van de socialezekerheidsstelsels. Nu maakt tussen de 30 en 50 procent van de mensen die recht hebben op inkomenssteun daar geen gebruik van.

De Europese Commissie stelt verder dat de bijstand mensen moet activeren om naar werk te zoeken. Ze roept de lidstaten op de bijstand en andere toeslagen (voor zorg, kinderopvang, openbaar vervoer) niet direct geheel af te schaffen zodra iemand een baan vindt; het verlies van die extra hulp kan mensen ontmoedigen een baan te accepteren omdat zij er dan mogelijk financieel op achteruitgaan. De Commissie wijst expliciet op bestendige financiële steun voor het betalen van de energierekening.

Overigens vindt de Commissie dat lidstaten de bijstand niet aan één persoon in het huishouden (vaak de man) moeten verstrekken, maar aan alle volwassenen in dat huishouden. Dat versterkt de positie van vrouwen en jongeren.

Sociale zekerheid is een bevoegdheid van de EU-lidstaten zelf. De Europese Commissie kan alleen aanbevelingen doen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234