Zaterdag 29/01/2022

NieuwsCoronavirus

Nederlands onderzoek bewijst: zelftest op covid-19 blijkt minder betrouwbaar bij mensen zonder klachten

Een leerling doet thuis een preventieve zelftest. Uit Nederlands onderzoek blijkt nu dat de zelftest 'niet voldoende betrouwbaar' is bij mensen die geen symptomen hebben. Beeld ANP
Een leerling doet thuis een preventieve zelftest. Uit Nederlands onderzoek blijkt nu dat de zelftest 'niet voldoende betrouwbaar' is bij mensen die geen symptomen hebben.Beeld ANP

De neuszelftest is ‘niet voldoende betrouwbaar’ om corona op te sporen bij mensen die wel geïnfecteerd zijn, maar (nog) geen verkoudheidsachtige klachten hebben. Tot die conclusie komen Nederlandse wetenschappers na onderzoek van een veelgebruikte neustest, die van fabrikant Roche.

Maarten Keulemans

De bevinding is pikant: de zelftest werd - ook in ons land - juist expliciet aanbevolen als proef voor mensen die bijvoorbeeld vrienden bezochten of naar hun werk gingen. “Maar op basis van deze resultaten denk ik dat we moeten vaststellen dat veel mensen die volgens de test negatief waren, in werkelijkheid vals-negatief waren en dus eigenlijk positief”, zegt onderzoeksleider Carl Moons van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. “Zo’n driekwart van de besmettingen wordt gemist.”

Toch is het voorbarig om de test helemaal niet meer te gebruiken, benadrukt arts-microbioloog Jan Kluytmans, ook betrokken bij het onderzoek. De wetenschappers baseren zich immers op een klein aantal gevallen. “We moeten dit dringend beter uitzoeken”, zegt Kluytmans. “Wat we zien is niet best. Maar het is vooral reden om hier verder naar te kijken.”

Ook is niet te zeggen in hoeverre de zelftests die mensen tot nu toe afnamen, tevergeefse moeite waren. “Dit is biologie, dingen veranderen”, zegt Kluytmans. “We hebben te maken met een andere virusvariant, en de mensen zelf zijn anders: de meeste mensen zijn inmiddels gevaccineerd.” Dat kan voor een zelftest uitmaken, oppert hij: wie gevaccineerd is en toch corona krijgt, slaat de symptoomloze fase misschien vaker over.

Lees ook

Voor de derde week op een rij komt het Overlegcomité van de regeringen met nieuwe maatregelen om de covidbesmettingsgolf in te dijken. Zullen de beslissingen dit keer wel stand houden? Hoofdredacteur Bart Eeckhout geeft een eerste duiding: ‘Een compromis zoeken werkt in een pensioenhervorming, maar niet in een pandemie.’

Toen hij in maart de vierde golf voorspelde, werd hij met kritiek overladen en laste hij een mediapauze in. Nu doorbreekt Herman Goossens (64) de stilte. ‘Omikron slaat alles. Als we het virus nu niet heel ernstig nemen, weet ik het ook niet meer.’

Volg alle ontwikkelingen rond het coronavirus in onze liveblog.

Speekseltest

In het onderzoek blijft er ook weinig overeind van de speekseltest, een jaar geleden nog geprezen als een veelbelovende testtechniek voor kinderen of gehandicapten. De ‘Hangzhou’-speekseltest blijkt bij geïnfecteerden met coronasymptomen echter nog altijd ongeveer de helft van de besmettingen te missen. Dat maakt de speekseltest ook mét symptomen “onvoldoende betrouwbaar”, zegt Moons.

De neustest van Roche pikte bij mensen met symptomen 70 procent van de echte corona-infecties eruit, en van de besmettelijke gevallen (met veel virus in de keel) zelfs 85 procent. Dat is niet zo goed als de nagenoeg altijd juiste uitkomst van de ‘officiële’ wattenstaafjestest in het testcentrum, de ‘PCR-test’, maar prima bruikbaar in de dagelijkse praktijk, oordeelt het team.

Wie geen symptomen heeft maar toch wil weten of hij corona onder de leden heeft, kan wat Moons betreft nog altijd het beste een zelftest doen. “Ben je volgens de test positief, dan kun je er zeker op vertrouwen dat je dat ook echt bent. Maar test je negatief, houd er dan rekening mee dat de uitslag misschien niet klopt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234