Woensdag 30/09/2020

Buitenland

Nederlands expert: "De Russen staan nog niet voor de deur, maar ze kunnen zo Europa binnen"

Russisch president Vladimir Poetin en zijn minister van Defensie (links op de foto) op de eerste rij tijdens militaire oefeningen in september.Beeld REUTERS

Moeten we vrezen dat Rusland in een niet zo verre toekomst Europa 'oprolt'? "Je moet altijd uitgaan van het worstcasescenario", zegt de Nederlandse veiligheidsadviseur Peter Wijninga aan de NOS. De Russen staan misschien nog niet voor de deur, maar ze kunnen zonder veel poeha Europa binnenvallen, want de meest kwetsbare delen van het NAVO-gebied zijn niet goed beschermd.

Vooral de Baltische staten - Estland, Letland en Litouwen - lopen gevaar. De grensovergangen worden momenteel beschermd door zogenaamde 'vooruitgeschoven eenheden', maar die zijn volgens de Nederlandse veiligheidsadviseur Peter Wijninga, verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, te klein. Hij verwacht dat Poetin en zijn kompanen slechts 60 uur nodig hebben om de Baltische staten op te rollen.

Staan de Russische troepen al met één voet op de drempel van Europa? "De NAVO is de laatste jaren redelijk verzwakt door bezuinigingen. Een inval wordt waarschijnlijker als de macht van het land toeneemt en de macht van de NAVO achterblijft door de verdeeldheid die momenteel in Europa heerst. En dan kan het zijn dat de Russen in de verleiding komen om een scenario zoals in Oekraïne op de Baltische staten los te laten", zegt Wijninga aan NOS.

De operatie-Zapad, legeroefeningen op de grens met Europa, werden met argusogen bekeken door de NAVO. Provocatie, zeiden velen.Beeld AP

Krim

Dat betekent dus dat Poetin zich zou kunnen opwerpen als beschermer van de groepen Russische minderheden die in de Baltische staten wonen. Een situatie zoals op de Krim dus. Dat gebied werd in 2014 door Rusland geannexeerd, nadat een meerderheid van de bevolking in een referendum had aangegeven daar voorstander van te zijn. Voor het referendum hadden de Russen echter al een militaire actie op touw gezet en burgerspionnen ingehuurd om het volk zogezegd te beschermen tegen fascistische en nationalistische groeperingen.

Dat er steeds vaker sprake is van provocatie aan Russische zijde, staat ook vast. Een Nederlandse F16 onderschepte deze zomer nog een Russisch vliegtuig boven de Oostzee. Volgens Russische berichten vloog het toestel boven neutraal gebied, maar dat ontkende de NAVO: voor hen was het een onbekend vliegtuig dat het luchtruim naderde. Vorig jaar was er ook het konvooi Russische oorlogsschepen langs de Noordzee. Voor de Britten kwam de operatie er om "de reactie van de geallieerden te testen". 

Ook de Russische militaire legeroefeningen Zapad 2017 in september - waarbij een “moderne oorlog” wordt gesimuleerd - werden beschouwd als provoceren. Tienduizenden militairen stonden toen aan de oostelijke rand van het NAVO-territorium. Gevreesd werd voor een Russische annexatie van Wit-Rusland. En dan is er nog de cyberdreiging. Iets waar de NAVO tot nog toe onvoldoende tegen beschermd is, zegt Wijninga. 

Militair Schengen

Deze week nog raakte nog bekend dat de NAVO alvast een nieuwe militaire 'snelweg' wil naar zijn oostgrens zodat het snel en ongehinderd troepen en materieel kan verplaatsen. De mobiliteit - "van levensbelang voor afschrikking en verdediging", aldus NAVO-topman Jens Stoltenberg – moet terug naar Koude Oorlogsniveau, klonk het toen. Tijdens de NAVO-defensietop in Brussel gingen ook stemmen op open grenzen voor militair transport te introduceren. "We moeten ons beter beschermen. Vroeger was de grens van West-Duitsland de NAVO-grens. Sindsdien is bijna heel Oost-Europa erbij gekomen", klonk het  nog.

NAVO-generaal Jens Stoltenberg deze week in Brussel.Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234