Vrijdag 09/12/2022

Nederlanders openen eerste kliniek voor allochtonen

Op 1 oktober opent in Amsterdam de eerste kliniek specifiek voor allochtonen. De Vatanpolikliniek richt zich voornamelijk op Turken van de eerste generatie die, volgens de initiatiefnemers, nog te vaak naar het land van origine trekken voor een medische behandeling.

In Vlaanderen is geen sprake van een apart ziekenhuis. Hier proberen interculturele bemiddelaars de autochtone artsen allochtone gevoeligheden bij te brengen.

In feite hopen ze in de Vatankliniek om over pakweg een jaar of twintig alweer overbodig te zijn. “Onze eigen ouders hebben ons op het idee gebracht”, legt algemeen directeur Seyit Seme uit. “Bij de jongere generatie stelt het probleem zich zo niet, maar onze ouders trekken vaak terug naar Turkije om naar de dokter te gaan. We starten nu met voornamelijk Turkse artsen, maar we hopen dat ook Marokkaanse dokters zich kunnen aansluiten. Al ons personeel kan de patiënten in hun eigen taal te woord staan.”

Volgens zorgverzekeraar Agis, die het initiatief financiert, laten in de zomervakantie zowat 30.000 Nederlandse Turken zich in Turkije behandelen. In ons land zijn geen cijfers voorhanden van het aantal mensen dat kiest voor een behandeling in het land van herkomst, maar onder meer het liberale en socialistische ziekenfonds laten weten geen voorstander te zijn van een aparte kliniek om het medisch toerisme bij allochtonen tegen te gaan. “Dat is een slechte evolutie”, meent Ivan Van der Meere van de socialistische ziekenkas. “Het gaat compleet tegen de gedachte van integratie in. Je kunt het vergelijken met aparte scholen voor allochtonen. Dat is toch ook een segregatie die niemand wil?” Ook bij het Vlaams Minderhedencentrum is weinig enthousiasme. “Organisaties worden aangemoedigd om zich aan te passen aan andere doelgroepen”, stelt Chams Eddine Zaougui. “Maar een nieuwe kliniek oprichten met een bepaalde doelgroep is een beetje te ver door naar het andere uiterste.”

Seme begrijpt de kritiek. “Wij zijn zelf allemaal geïntegreerd. Integratie is ontzettend belangrijk maar hoeft niet doorgetrokken worden tot in de behandelkamer. Daar moet men in de eigen taal terechtkunnen.”

Wie er ook het nut van inziet, is Nevin Mektepli, intercultureel bemiddelaarster in het Gentse Jan Palfijnziekenhuis en zelf van Turkse komaf. “In eerste instantie zou ik twijfelen. Maar als ik aan mijn eigen ouders denk, dan besef ik plots dat daar misschien wel vraag naar is. Mijn vader laat zich op vakantie in Turkije altijd volledig onderzoeken en toen er cataract vastgesteld werd, heeft hij zich ginds laten behandelen. Zelfs al moet hij het daar volledig zelf betalen.”

Mektepli organiseert regelmatig vormingsessies voor het personeel in Jan Palfijn. Daar geeft ze tips om om te gaan met allochtone patiënten. Dat zijn vaak kleine dingen, zoals de bedenking dat een handdruk tussen een allochtone patiënte en een mannelijke arts soms moeilijk ligt. “Laatst hadden we een man op palliatieve die bedlegerig was”, zegt ze. “Hij had altijd een baksteen bij zich. Dat lijkt vreemd, maar voor die man was dat een vervanging van de rituele wassing voor het gebed. Zulke dingen moeten wij even kaderen. Bezoek is ook vaak moeilijk: in Turkije moet heel de dag een familielid of kennis aanwezig zijn, hier mag dat niet.”

In de ziekenhuizen van het Ziekenhuisnetwerk Antwerpen (ZNA) zijn negen interculturele bemiddelaars aan de slag. “Ze spreken Russisch, Arabisch, Turks en Servokroatisch”, legt Ilse Beuselinck uit. “De patiënten zijn tevreden. Natuurlijk kunnen die mensen niet altijd meteen overal aanwezig zijn, maar ze zijn er en in alle wachtkamers liggen folders in de verschillende talen om mensen attent te maken op hun aanwezigheid. Wat ons geen goed idee lijkt, is de gezondheidszorg versplinteren op basis van de herkomst van een patiënt. Iedereen krijgt gewoon de beste medische behandeling.”

Ook in ons land is er ruimte voor verbetering. Zo is er een beperkt budget voor het aanstellen van interculturele bemiddelaars en kan niet elk ziekenhuis bediend worden. En zelfs waar er één is, zijn de faciliteiten niet altijd afdoende. “We hebben geen eigen gebedsruimte”, stelt Mektepil, “en onze ‘islamvoeding’ is zonder varkensvlees, maar niet halal. We werken eraan om dat te verbeteren.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234