Vrijdag 23/10/2020

Coronacrisis

Nederland wil meer dan miljard euro storten in nieuw Europees ‘coronafonds’

Links Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) en rechts premier Mark Rutte tijdens het Tweede Kamerdebat over de ontwikkelingen rond het coronavirus.Beeld Foto Freek van den Bergh / de Volkskrant

Nederland is bereid ruim een miljard euro storten in een op te richten Europees ‘coronafonds’. Met dat gebaar hoopt de Nederlandse regering de woede te temperen over de Nederlandse opstelling tijdens de coronacrisis.

Samen met de andere lidstaten hoopt de Nederlandse regering 10 tot 20 miljard euro in te zamelen voor het noodfonds, blijkt uit het voorstel. De Nederlandse bijdrage, een gift, is dan 0,6 tot 1,2 miljard euro. Dat geld is specifiek bedoeld om de medische zorg voor coronapatiënten te betalen. Lidstaten kunnen uit het fonds putten voor de bouw van noodhospitalen, de aanschaf van medische apparatuur en de ontwikkeling van vaccins.

Nederland was al met het fonds bezig, maar brengt het nu versneld naar buiten om de zuidelijke lidstaten te kalmeren. In plaats van Italië en Spanje financieel te hulp te schieten, wilde minister Hoekstra van Financiën weten waarom sommige landen hun economie na de laatste crisis niet hadden hervormd. Volstrekt ongepast tijdens een gezondheidscrisis, vonden de vele critici.

Maar het fonds moet ook de lidstaten de wind uit de zeilen nemen die aansturen op het uitgeven van eurobonds, gemeenschappelijk Europees schuldpapier. De regering is daar fel op tegen uit angst een precedent te scheppen. Premier Mark Rutte herhaalde dat standpunt woensdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over de coronacrisis. Het uitgeven van eurobonds is een forse stap richting een transferunie, vreest hij.

De toon van Nederland was verkeerd, erkende Rutte. Donderdag hoopt hij de premiers van Italië en Spanje en EU-president Charles Michel telefonisch te spreken. “Het gif moet uit de discussie.”

Noodsituatie IC’s dreigt

Een groot deel van het debat ging woensdag over de oplopende nood op de Nederlandse intensivecare-afdelingen. Aanstaande zondag zijn al 2.400 IC-bedden nodig, terwijl de piek nog niet is bereikt. Voorzitter Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Cares (NVIC) zei ’s ochtends dat een kritieke grens is bereikt als al die bedden vol liggen. “Daarna kom je in een crisissituatie.”

Die waarschuwing leidde in de Kamer tot grote bezorgdheid. Lodewijk Asscher (PvdA) drong ’s middags aan op het opstellen van een scenario waarin 3.000 ic-bedden nodig zijn, net als PVV-leider Geert Wilders. Minister De Jonge wilde zich niet op een getal laten vastpinnen. Net als nu zullen de ziekenhuizen “van dag tot dag kijken” hoeveel extra bedden, personeel en apparatuur zij kunnen vrijspelen voor de IC.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) erkende dat artsen in een later stadium mogelijk moeten gaan kiezen welke patiënten zij redden. Over dat rampscenario “moeten we eerlijk zijn”, zei hij, al zal de regering alles op alles zetten om te voorkomen dat de gezondheidszorg in die kritieke fase belandt. De Jonge heeft een “klemmend beroep” gedaan op Duitsland om de daar beschikbare capaciteit met Nederland te delen.

Intussen werkt de Inspectie voor de Gezondheidszorg in samenwerking met medisch specialisten aan een plan voor zo’n gevreesde ‘code zwart’. Tot die tijd probeert De Jonge de huidige fase “zo lang mogelijk op te rekken”. Hij bevestigde dat de standaard van de ziekenhuiszorg al lager ligt dan normaal, onder meer doordat het zorgpersoneel dat bijspringt niet altijd de gewenste trainingen heeft doorlopen. Het niveau zou nog wel “aanvaardbaar” zijn.

Om de naderende piek af te vlakken, drongen meerdere partijen aan op extra maatregelen. Genoemd werden het verbieden van religieuze bijeenkomsten en het op slot gooien van vakantieparken en campings. Daarin zag Rutte niets. De regering overlegt bij het crisisoverleg van donderdag wel over de dreigende toestroom van (Duitse) toeristen tijdens de meivakantie en het ontbreken van controles op vliegtuigpassagiers afkomstig uit coronabrandhaarden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234