Zondag 04/12/2022

InterviewDirk Devroey

Nederland overweegt om vrije artsenkeuze af te schaffen: hoe zit het in België?

Dirk Devroey, professor huisartsgeneeskunde (VUB). Beeld Tine Schoemaker / BELGAIMAGE
Dirk Devroey, professor huisartsgeneeskunde (VUB).Beeld Tine Schoemaker / BELGAIMAGE

De Nederlandse regering denkt eraan om de vrije artsenkeuze af te schaffen. Een patiënt kan dan niet meer kiezen bij welke arts hij aanklopt. Ook in ons land ziet professor Huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB) de vrije keuze in de praktijk stilaan afkalven.

Pieter Gordts

Nederland denkt eraan de vrije artsenkeuze af te schaffen. Wat betekent dat juist?

Devroey: “Dat zou betekenen dat Nederlanders niet meer vrij zouden zijn om zelf de arts te kiezen die hen behandelt, zoals dat in België nu wel het geval is. In zo’n geval worden zowel de huisarts als de specialist opgelegd aan de patiënt aan de hand van criteria zoals beschikbaarheid, nabijheid en specialiteit. Dan kan je niet meer vrij kiezen voor een arts die bijvoorbeeld aansluit bij jouw levensbeschouwing of filosofie.

“Het is best mogelijk dat een patiënt liever een vrouw of man als arts heeft. Er zijn ook artsen die heel snel doorverwijzen naar specialisten. Bij sommige patiënten valt zo’n huisarts in de smaak, terwijl andere patiënten dat liever niet hebben.”

Vormt het afschaffen van de vrije artsenkeuze geen bedreiging voor het opbouwen van een vertrouwensband tussen arts en patiënt?

“Ja. Al gebeurt dat in België nu al een beetje. In veel praktijken werken huisartsen in groep. Je kan daar wel een vaste huisarts hebben, bij een dringend probleem springt een andere arts in als jouw favoriete arts niet beschikbaar is. Op dat moment heb je natuurlijk al minder de keuze van die ene arts. Maar dat neem je erbij. Plus, in zo’n praktijk hebben de meeste artsen wel dezelfde manier van werken. Akkoord, artsen hebben nooit hetzelfde karakter, ze hebben wel dezelfde manier van bijvoorbeeld ernstige diagnoses mee te delen of te praten over het levenseinde.”

De Nederlandse regering doet dit om de druk op artsen te verminderen en het artsentekort op te vangen. Dat zijn problemen die we in België ook kennen. Heeft het afschaffen van de vrije artsenkeuze hier ooit op tafel gelegen?

“Neen, de ministers van Volksgezondheid hebben zowel de vrije artsenkeuze als de vrijheid van behandeling altijd zwaar verdedigd. Of wij daar uniek in zijn? Het is zeker zo dat wij aan het uiteinde van de slinger zitten; in andere landen is die keuzevrijheid veel kleiner. Daar zijn patiënten al blij als ze een arts kunnen zien. Wij kunnen bij wijze van spreken drie artsen zien in één dag voor hetzelfde probleem om dan te kiezen voor de behandeling die ons het beste ligt. Op dat vlak zijn wij verwend geweest de voorbije decennia. Al is dat door het artsentekort en de lange wachttijden nu al minder het geval.”

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

Hoe bedoelt u?

“Wel, eigenlijk zijn we langzamerhand op weg naar een systeem waarbij er minder vrije artsenkeuze is. Vanaf het moment dat huisartsenpraktijken een patiëntenstop inbouwen, wordt je keuze als patiënt al ingeperkt. Dan moet je de arts nemen die beschikbaar is, ook al komt die misschien minder overeen met jouw wensen.

“De overheid werkt dat ook in de hand door de aantallen artsen enorm te beperken, zeker in Vlaanderen. De redenering van de overheid is: door het aantal artsen te beperken, zet je ook een rem op de uitgaven. Minder artsen betekent immers ook dat er minder onderzoeken aangevraagd worden en dat de kosten dalen. Als je de artsenquota zou optrekken, zouden er meer artsen komen. Volgens de overheid zouden Belgen dan meer naar de dokter gaan en zouden de uitgaven voor honoraria en bijkomend onderzoek stijgen.”

Wat vindt u daar zelf van?

“Zoals altijd ligt de waarheid in het midden. Ik belde zelf vorige week nog naar een ziekenhuis voor een patiënt van me met een vermoeden van darmkanker. Die kon pas in februari onderzocht worden. Kortom, dit systeem werkt ook niet. De lange wachttijden zorgen ervoor dat diagnoses te laat komen en ziektes moeilijker te genezen zijn.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234