Zaterdag 23/01/2021

Nederland geeft weer geld uit

Vincent Van Quickenborne: 'Ik vind het een conservatief en moraliserend regeerakkoord'Jo Van Deurzen: 'U zult het mij niet kwalijk nemen als ik zeg dat er een pak CD&V-thema's bij zijn'Frank Vandenbroucke: 'Deze regering houdt er een warmer maatschappijbeeld op na'Vera Dua: 'Er is een groene saus over het akkoord gegoten, maar de maatregelen blijven ontgoochelend'

De gloednieuwe partners Jan Peter Balkenende (CDA), Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) hebben hun maandenlang onderhandelde regeerakkoord voorgesteld. Het is er een met een stukje Belgische invloed: Frank Vandenbroucke (sp.a) geldt als inspirator voor het luikje onderwijs. De minister van Onderwijs, CD&V-voorzitter Jo Van Deurzen, VLD-staatssecretaris Vincent Van Quickenborne en Groen!-voorzitster Vera Dua becommentariëren de tekst.

Maatschappijbeeld

De nieuwe Nederlandse regering is socialer en warmer geworden dan bij de vorige passages van Balkenende in het Torentje. Samenleven en samenwerken is het motto. Toen de VVD er nog bij was, was bezuinigen het ordewoord, nu mag er weer geïnvesteerd worden. In huursubsidies voor achtergestelde wijken bijvoorbeeld.

Jo Van Deurzen: "Balkenende had het jaren geleden al zo aangekondigd: eerst zouden er maatregelen genomen worden, terwijl hij nu een investeringsregering vormt. De klemtoon ligt op sociale samenhang, op veiligheid, respect, opvoedingsbegeleiding en de dienstbaarheid van de publieke sector. U zult het mij niet kwalijk nemen als ik zeg dat dat CD&V-thema's zijn. Bij de federale verkiezingen in België zullen dat ook onze thema's worden. Wij hebben er altijd kritiek op gehad dat paars meer op het individualisme speelt. Of dat de breuklijn van 10 juni wordt? Zowel in Nederland als in Vlaanderen heb je de ik- en de wij-partijen."

Vincent Van Quickenborne: "Je kunt de vergelijking met België niet maken. Paars is niet kil. Natuurlijk hebben we de belastingen verlaagd, maar we hebben altijd oog gehad voor sociale cohesie. Je kunt de hardere VVD onmogelijk vergelijken met de VLD. Paars heeft, dankzij Demotte, ook een erg menselijke sociale zekerheid uitgebouwd. Vergeet ook niet dat wij een algemene regularisatie van vluchtelingen al goedgekeurd hadden, wat de Nederlanders nu pas doen met hun generaal pardon. Of wij individualistischer zijn? Ik heb vooral de indruk dat de Nederlanders moraliseren en de mensen bij het handje nemen. Dat ben ik beu."

Onderwijs

Het voorbeeld van het warmere regeerakkoord is het onderwijs, waar een miljard extra in gepompt wordt. Schoolboeken worden gratis, maar daartegenover zijn de scholen niet langer verplicht alle leerlingen aan te nemen. Een van de inspirators van het nieuwe beleid is Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke en zijn geïntegreerde aanpak.

Frank Vandenbroucke: "Dat wordt gezegd, maar het klinkt zo pretentieus. Zij hadden waardering voor één geïntegreerde aanpak. Met één decreet en een duidelijke financiering koppelden wij de hogere kwaliteit van het onderwijs aan gelijke kansen, in combinatie met de leerrechten. In Vlaanderen heeft het financieringsmodel meer aandacht voor democratisering, ondersteuning en voor milieus die normalerwijze ver afstaan van bijvoorbeeld het hoger onderwijs. In Nederland was het beleid op dat vlak, onder toenmalige staatssecretaris (en huidig VVD-leider, FL) Marc Rutte, nogal verbrokkeld.

"Nederland had dat miljard extra nodig. In het verleden is er zwaar bezuinigd, en dat zet dit regeerakkoord recht. Net zoals wij dat in Vlaanderen al deden, gaat nu meer aandacht uit naar beroepsonderwijs, naar allochtonen, de betrokkenheid van de ouders of segregatie. Deze regering houdt er inderdaad een warmer maatschappijbeeld op na. De socio-economische hervormingen van de voorbije jaren worden niet herroepen maar er komt meer geld voor de laagste uitkeringen, zorg en dus onderwijs. Nederland was op sommige punten te hardvochtig, waar wij dan weer te timide waren. Ik denk bijvoorbeeld aan de activering van werklozen, aan het investeren in opleidingen of de eindeloopbaanbegeleiding van 50-plussers."

Ethiek

Balkenende IV gaat voor de conservatieve aanpak, en wil de regels voor euthanasie en abortus niet schrappen maar ook niet liberaliseren. Er komen maatregelen om het te voorkomen en het kweken van embryo's voor onderzoek blijft verbonden. Stamcelonderzoek wordt gestimuleerd. Kinderopvang wordt niet gratis.

Vincent Van Quickenborne: "Ik vind het een conservatief en moraliserend regeerakkoord. Ambtenaren krijgen bijvoorbeeld het recht om homo's niet in de echt te verbinden. Ze krijgen dan de status van gewetensbezwaarde. Op dat vlak is Nederland moeilijk te vergelijken met België. Zij zijn ethisch-conservatiever, en ik zou dan ook niet durven beweren dat dit akkoord in de sfeer van de CD&V baadt."

Jo Van Deurzen: "Je merkt heel duidelijk dat er een pak accenten van de ChristenUnie in de tekst steken. Maar hun waarden-en-normenstelsel is fundamenteel anders dan het onze. Ik identificeer mezelf dan ook niet met de ethische maatregelen die in het regeerakkoord worden opgesomd. Maar daar gaat het in essentie niet om. Belangrijk is dat dit regeerakkoord de sociale samenhang wil promoten, onder meer door de investeringen in probleemwijken."

Milieu

Vincent Van Quickenborne: "Het is een vrij ambitieus programma, ook omdat het rekeningrijden wordt ingevoerd en een verpakkingstaks naar Belgisch voorbeeld. Ook de volgende Belgische regering zal meer aandacht hebben voor het milieu."

Vera Dua: "Er is een groene saus over het regeerakkoord gegoten, maar de maatregelen blijven ontgoochelend. Er worden bijvoorbeeld geen grenzen aan de CO2-uitstoot gesteld. De symptomen in Nederland zijn dezelfde als elders: er wordt veel aan groene marketing gedaan, maar daar houdt het dan ook op. In Nederland blijven ze uitgaan van een groei van de mobiliteit. Het rekeningrijden wordt dan wel ingevoerd, maar Nederland blijft net als Vlaanderen verkeer aanlokken. Als de Nederlanders zo verder gaan, dan halen ze niet eens de Kyotonorm. En je mag er gif op innemen dat het straks in België net dezelfde richting uitgaat."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234