Vrijdag 14/08/2020

Humor

Nederland gaat plat voor de zwarte humor en herkenbare schooltaferelen van 'De luizenmoeder'

Ilse Warringa als juf Ank. Beeld AVROTROS

De comedyreeks De luizenmoeder is in enkele weken tijd uitgegroeid tot een fenomeen in Nederland. De herkenbare schooltaferelen en vileine humor zorgen voor ongeziene aandacht en kijkcijfers. Het productiehuis Lecter Media heeft de rechten al gekocht voor een Vlaamse remake.

Voor elke ouder – of grootouder – die ’s morgens of ’s avonds aan de schoolpoort staat, kan het niet herkenbaarder zijn: de korte babbeltjes met de collega-ouders, het soms voorzichtig polsen naar wat hun kinderen doen, de vaak giftige opmerkingen over de juf of school, de juf die ouders behandelt als kinderen uit de klas, de zelden toegegeven maar wel bestaande rivaliteit om toch maar niet te moeten onderdoen voor elkaar,...

Ideaal voer voor een comedyserie, vond de Nederlandse actrice Ilse Warringa, die als luizenmoeder op de basisschool van haar twee kinderen uit eigen ervaringen kon putten. Warringa – die zelf ook de rol van juf Ank speelt – zette zich aan het schrijven, overdreef hier en daar wat en goot er vooral flink wat zwarte humor over. De luizenmoeder is het resultaat, een serie die veel beter is dan de wat luizige titel doet vermoeden. 

Ook de Nederlanders hadden eerst niet door dat de reeks niet zomaar een nieuw programmaatje was. Op NPO3 haalde de eerste uitzending dik twee weken geleden 750.000 kijkers. Een goed resultaat voor de kleine zender, maar ook geen kijkcijferkanon. Maar de eerste recensies waren lovend en vooral ook De wereld draait door zette er zijn megafoon op. De talkshow toonde na die eerste aflevering een compilatie van de beste fragmenten en half Nederland was verkocht. De eerste aflevering haalde online en via uitgesteld kijken nog eens 844.000 extra.

Recordcijfer

Ondertussen had DWDD er nog tweemaal aandacht voor – André Van Duin maakte een carnavalsnummer van het welkomstlied van Juf Ank en Warringa mocht ook komen aanschuiven – en zowat alle media schreven er al over. Gevolg: de tweede aflevering haalde 1,4 miljoen kijkers. De derde deed het deze zondag nog beter met 2,4 miljoen kijkers. Een recordcijfer dat ze bij NPO3 nog nooit hebben gehaald.

De aandacht en cijfers zijn geen toeval, want De luizenmoeder is ook gewoon erg goed. Door verschillende factoren: er is natuurlijk de herkenbare omgeving die bij iedereen wel een belletje doet rinkelen, en de cast is perfect. De antipathieke Juf Ank, de sullige directeur, de ouders met hun onhebbelijkheden,... Niemand is normaal, omschreef NRC Handelsblad het. "Je weet dat het dunne laagje beschaving in de sociale omgang binnen een paar zinnen zal barsten." Alleen het hoofdpersonage, de gescheiden moeder wier dochter nieuw is op school, lijkt daaraan te ontsnappen. 

Opvallend is vooral de compromisloze humor. Geen middle-of-the-road-mopjes of brave sketches hier, maar wel harde humor. Als een zwarte man – de homoseksuele vader van een geadopteerd kind – de infosessie van de klas binnenkomt, zegt de juf dat "er binnen een half uur schoongemaakt kan worden". Het geadopteerde Aziatische meisje had Juf Ank even ervoor ook al omschreven als "dat meisje met de oogjes". "Heel vilein", omschreef Jan Mulder het in DWDD.

The Office

Politiek incorrecte humor die alom geprezen werd. Eindelijk een reeks die het aandurfde. Al denkt producent en regisseur Jan Albert de Weerd daar iets anders over. "Ach, wat is politiek incorrect?", zei hij in het Algemeen Dagblad. "Wij verbaliseren gewoon wat Nederland denkt." Maar het is ook niet alleen dat soort humor. De luizenmoeder doet ook denken aan een reeks als The Office: het is ongemakkelijk en  tenenkrullend wat je ziet, maar dat maakt het ook redelijk onweerstaanbaar. 

Dat die cocktail zo'n succes zou zijn, hadden ze bij De luizenmoeder niet durven vermoeden. "Mijn gevoel voor humor is vrij specifiek", zei Warringa daarover. "Zwartgallig ook. Ik hou van ironie, ik ben ermee opgegroeid. Het ontroert me dat veel mensen datzelfde gevoel voor humor blijken te hebben. Dat ze schaamteloos kunnen lachen om grappen over huidskleur of spleetogen."

Het succes van De luizenmoeder is hier ook niet onopgemerkt voorbijgegaan. "Ik was getipt na de eerste aflevering dat het zo goed was", zegt Jan Segers van Lecter Media, het productiehuis dat onder meer Groeten uit en Project Axel maakt. "Ik heb onmiddellijk gekeken en was meteen enthousiast. Het is een heerlijke reeks. Ik heb het ook aan enkele andere mensen voorgelegd en die waren even enthousiast." Lecter Media zocht daarop contact met de Nederlandse makers en verwierf ondertussen de rechten voor een Vlaamse remake. Een bestelbon met een zender is er nog niet, maar gezien het succes en de weerklank van De luizenmoeder lijkt dat maar een kwestie van tijd.

De luizenmoeder is te bekijken via npo.nl

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234