Woensdag 24/07/2019

Energie

Nederland draait gaskraan versneld dicht. En België dan?

De gassite bij Zeerijp in Nederland. Daar werd begin dit jaar nog een aardbeving gemeten. Beeld Hollandse Hoogte / Kees van de Veen

De komende jaren bouwt Nederland zijn gaswinning versneld af, want de bevingen in Groningen zijn 'maatschappelijk niet langer aanvaardbaar'. Zo veel mogelijk huishoudens moeten er aardgasvrij worden. Wat met ons land, dat sterk afhankelijk is van Nederlands gas?

Al jaren wordt de regio rond Groningen opgeschrikt door aardbevingen. De gasvelden geraken leeggepompt, waardoor de bodem er onstabiel is. Daardoor stond de productie van aardgas in Nederland steeds meer ter discussie. In januari leidde een zware beving ertoe dat minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) beloofde om in het voorjaar een uitstapplan klaar te hebben.

Wiebes heeft woord gehouden en zijn plan is goedgekeurd door de ministerraad. De Nederlandse winning van laagcalorisch gas (met lage energiewaarde) in het Groningenveld schommelt nu tussen 21 en 27 miljard kubieke meter per jaar, maar moet tegen 2022 teruggebracht zijn naar 12 miljard kuub. In 2022 moet het zakken naar 7,5 miljard kubieke meter per jaar, om volledig stil te vallen in ten laatste 2030.

Zesentwintig procent van het gasverbruik in België is laagcalorisch gas uit Nederland, 5 miljard kubieke meter per jaar. Toch zou er zich niet meteen een probleem stellen.

"Er zijn voldoende alternatieven", zegt milieu-econoom Stef Proost (KU Leuven). "Tot 1967 hadden we alleen Nederlands gas, maar ondertussen voeren we gas in uit een brede waaier aan landen. Als Nederland wegvalt, hoeft dat geen grotere afhankelijkheid van Russisch gas te betekenen."

Naast Rusland importeert België ook aardgas uit Noorwegen en Algerije, en in Zeebrugge komt vloeibaar gas aan uit Qatar. België voert uit Nederland ook hoogcalorisch gas in, gewonnen in de Noordzee, en die productie zal niet stilvallen in het plan van minister Wiebes.

Het probleem is dat een belangrijk deel van België, de noord-zuidas tussen Antwerpen en Brussel, voorzien is op laagcalorisch gas. De komende jaren moeten die leidingen, aansluitingen en installaties aangepast worden aan hoogcalorisch gas.

"Die conversie gaat dit jaar van start", zegt Rudy Van Beurden van gasnetbeheerder Fluxys. "Onze bevoorrading komt niet in gevaar. Dat hebben de gasleveranciers in contracten met de Nederlanders vastgelegd."

Om die contracten na te komen, voorziet het Nederlandse uitstapplan ook 500 miljoen euro voor de bouw van een centrale die hoogcalorisch gas aanlengt met stikstof, om het om te zetten in laagcalorisch gas.

Toch is Alex Polfliet van Zero Emission Solutions, een consultancybureau voor duurzame energie, er minder gerust op dat Belgische particulieren en bedrijven geen bevoorradingsproblemen kunnen krijgen. "De laatste gemeenten zouden pas in 2029 overschakelen op hoogcalorisch gas en dat is veel te laat", zegt Polfliet. "Ik vraag me af of er iemand kan garanderen dat de snelheid waarmee Nederland zijn productie afbouwt ook matcht met een dalende vraag naar laagcalorisch gas bij ons."

Hoe snel de Belgische afhankelijkheid de komende jaren daalt, dat zijn cijfers die de industrie niet bekendmaakt.

Afkicken

Ondertussen gaat Nederland afkicken van aardgas. Het plan van Wiebes voorziet de ombouw van Nederlandse woningen naar aardgasvrij, om tot een lagere vraag naar Groningengas te komen. Het kabinet koerst op een verbod op de verkoop van de centrale verwarmingsketels op aardgas.

"Zulke maatregelen zijn in België niet nodig", zegt Bérénice Crabs van Synergid, de koepel van gasnetbeheerders. "Nederland was een producerend land en heeft daardoor geen gediversifieerde invoer zoals wij. Bovendien waren alle toestellen die in Nederland verkocht zijn voor 2015 niet compatibel met hoogcalorisch gas. In België zijn alle nieuwe toestellen compatibel sinds eind jaren 70."

Polfliet noemt het een gemiste kans. "België zou dit als een opportuniteit moeten zien voor een gasloze toekomst, zoals Nederland", zegt Polfliet. "De klimaatakkoorden van Parijs verplichten ons om tegen 2050 geen aardgas meer te gebruiken, dus dit is een uitgelezen kans om daar werk van te maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden