Zaterdag 26/11/2022

Nederland 3, nu, tout de suite!

'Wie een mobiele telefoon koopt, kan straks bij drie providers terecht. Wie kabeltelevisie wil, heeft geen keuze'

De Brusselse maatschappij BrutElé haalde Nederland 3 van de kabel, omdat minder dan 1 procent van de Brusselse bevolking naar deze Nederlandse zender kijkt. In hoeverre mogen kabelmaatschappijen beslissen wat ze wel of niet doorstralen op de kabel? En zou het niet van elementair fatsoen getuigen als kabelmaatschappijen - uiteindelijk toch openbare dienstverleners - alles zouden doorgeven wat vrij uit de lucht te plukken is?

De afgelopen vier jaar zijn zes Brusselse gemeenten verstoken gebleven van het genot om Nederland 3 te ontvangen. Dat kan een detail lijken en, ja, misschien gaat het maar om een paar honderd mensen die Hanneke Groenteman, Paul Witteman en Van Kooten en De Bie niet meer hebben kunnen volgen, maar er is iets veel belangrijkers. Hier wordt een gevaarlijke politiek gevoerd, een precedent geschapen. In hoeverre mogen kabelmaatschappijen beslissen wat ze wel of niet doorstralen op de kabel? Het gemak waarmee er hier en daar - ten voordele van een of andere themazender - besloten wordt om Rai Uno of de tweede zender van de RTBF te weren, spreekt in dat verband boekdelen. In dit geval wijken openbare zenders waar mensen jaren naar gekeken hebben voor een zender die door een of andere handige Harry in elkaar is gezet en die het dan op een akkoordje gooit met de kabelmaatschappijen (lees de intercommunales). Ik weet dat Rai Uno soms een pulpzender is, maar in Limburg zijn er mama's die bereid zijn in hongerstaking te gaan als die band met het verre moederland verbroken wordt: ze kijken van de vroege ochtend tot de late nacht.

De kabeldistributie heeft in dit land de ontvangst via de antenne vervangen. In die zin is het een openbare dienstverlener geworden die de eigen openbare omroepen moet doorstralen. Verder zegt de wetgever niet veel, maar het zou van elementair fatsoen getuigen als de kabel alles doorgeeft wat vrij uit de lucht te plukken is en zeker het volledige aanbod van openbare zenders uit de ons omringende landen. Ik weet dat er op de oude koperdraadkabel een gebrek aan capaciteit is, maar tegelijkertijd teren de meeste kabelverdelers op een infrastructuur die totaal verouderd is, nu je via glasvezelkabel onbeperkt zenders, telefoon en Internet kan aanbieden. In dit geval hebben de boekhouders het voor het zeggen.

Maar ik keer terug naar dit ene concrete geval, waarbij ikzelf en anderen in Brussel de dupe zijn en wel omdat het zo illustratief is voor de nonchalance en de absolute arbitraire manier van werken. De kabelmaatschappij Brutélé besloot in januari 1995 Ned 3 van de kabel te weren. Brutélé heeft daar nooit over gecommuniceerd en beantwoordde alleen heel zuinig boze brieven van verontwaardigde abonnees. Brutélé is een Franstalige intercommunale die de eigen kas en die van de participerende gemeentes spekt en absoluut geen bedrijfscultuur heeft. Er werden in de loop der jaren totaal tegenstrijdige argumenten aangehaald voor die hold-up. Nederland 3 zou zogezegd weigeren om auteursrechten te betalen. Ned 3 is bepaald geen kampioen in het uitzenden van films en voetbalmatchen en gesteld dat het zo was, ik zou het in al die voorbije jaren niet erg gevonden hebben als de films gecrypteerd waren geweest. Mijn kinderen zijn gewoon van de ene dag op de andere zonder Sesamstraat door het leven gegaan en hebben nooit Villa Achterwerk gezien.

Ik vind dit van een ongehoorde ignorantie, bovendien word ik als journalist eigenlijk gebroodroofd, ik word vervreemd van mijn basiscultuur, als dat niet zo pathetisch klonk.

De waarheid over de auteursrechten is totaal anders en wordt ook toegegeven: Brutélé vond dat het zo al genoeg auteursrechten betaalde en besloot gewoon een zender te knippen; de keuze viel op Ned 3 omdat daar - waar halen ze het - minder dan 1 procent van de Brusselse bevolking naar kijkt. Al was het maar 0,1 procent, dan zijn het nog altijd 1.000 gezinnen die je in de kou zet en alleen maar om op het einde van het jaar meer dividend te kunnen uitkeren. Brutélé bestond het zelfs om Ned 3 een paar maanden op te sluiten in een 'optional', samen met nog wat prutzenders voor vissers, waterskiërs en mandenvlechters.

Terecht heeft de NOS geprotesteerd dat Ned 3 geen betaalzender was en een onmiddellijke stop bevolen. Van zoveel arrogantie en brutaliteit wordt een mens wat moedeloos. Na de publicatie van een column over dit onderwerp in Brussel Deze Week, kwam er een kleine stortvloed van brieven. Mensen die een petitieactie willen organiseren, ook Nederlanders. In Luik heeft een dergelijke actie van een Nederlandse mevrouw 1.000 handtekeningen opgeleverd en sindsdien zit Ned 3 daar op de kabel.

Wat belet ons om te reageren, we zullen zelfs de steun krijgen van een paar Franstaligen die al boze brieven gestuurd hebben omdat ze het North Sea Festival niet meer kunnen zien op Ned 3. Ik ben verontwaardigd tot in het diepste van mijn ziel. Af en toe vissen we nog eens iets op via de satelliet waar BVN (het Beste van Nederland) Witteman of Nova uitzendt. Het lijkt alsof we op de noordpool wonen, want daar kunnen ze met de paraboolantenne evenveel van Ned 3 ontvangen als wij in het hart van Brussel. Het is van een ongehoorde brutaliteit en arrogantie, maar er is ook nooit op niveau van het gewest of Brusselse Aangelegenheden initiatief genomen om Brutélé tot inkeer te brengen, gesteld nog dat men daartoe de wettelijke middelen zou hebben.

Wie een mobiele telefoon koopt, kan straks bij drie providers terecht. Wie kabeltelevisie wil, heeft geen keuze. De monopolisten hebben het daar voor het zeggen. Gooi die sector open, het deksel van die vetpotjes die de intercommunales zijn! Ik zou het van goed ondernemerschap vinden getuigen als iemand eens met distributie via de satelliet zou beginnen: succes gegarandeerd.

Net voor ik dit epistel sluit, blijken ze in Meise ook al Ned 3 opgeofferd te hebben voor Event-TV: helaas, maar weer een paar handtekeningen voor onze petitie.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234