Maandag 26/09/2022

Belangrijk nieuwsNAVO

NAVO houdt ‘totaal historische’ top met toetreding van Zweden en Finland

Spaans premier Pedro Sánchez verwelkomt Mark Rutte en Alexander De Croo in het Prado in Madrid, vóór het diner op het eerste dag van de NAVO-top. Beeld ANP / EPA
Spaans premier Pedro Sánchez verwelkomt Mark Rutte en Alexander De Croo in het Prado in Madrid, vóór het diner op het eerste dag van de NAVO-top.Beeld ANP / EPA

NAVO-leiders vierden woensdag in Madrid de historische toetreding van Zweden en Finland en hun eensgezindheid om de ‘uitdagingen’ van autocratische landen het hoofd te bieden. Maar president Zelensky herinnerde ze aan het bloed dat dagelijks vloeit in zijn land en vroeg opnieuw om meer zware wapens.

Arnout Brouwers

Als onderdeel van het voornemen om ‘elke centimeter’ van NAVO-grondgebied te verdedigen, voeren de VS hun aanwezigheid in Europa verder op, ook met een permanent hoofdkwartier in Polen. “We schalen op”, zei president Biden op de NAVO-top in Madrid. De Amerikanen gaan onder meer een hoofdkwartier van het Vijfde Legerkorps in Polen vestigen, sturen extra luchtverdediging naar Duitsland en Italië, stationeren twee extra squadrons F-35-gevechtsvliegtuigen in het Verenigd Koninkrijk en gaan meer troepen roteren naar Litouwen en Roemenië.

Volgens het Witte Huis zullen de VS de meer dan 100.000 militairen die nu al in Europa zijn ‘voor de te voorziene toekomst’ hier houden - een markante stijging vergeleken met de circa 65.000 militairen die vóór 24 februari in Europa gelegerd waren. De Amerikaanse aankondiging was een van de weinige concrete toezeggingen die de tijdens de top aangekondigde ‘transformatie’ richting robuuste verdediging van de oostflank vlees op de botten gaven. Verder beloofde Duitsland in 2025 een divisie van 15.000 militairen, 65 gevechtsvliegtuigen en 20 marineschepen gereed te zullen hebben voor de versterking van de snelle reactiecapaciteit.

Sommige bondgenoten leken deze week verrast door NAVO-baas Stoltenbergs concrete aankondiging van de vorming van een grote pool van ‘meer dan 300.000 snel inzetbare militairen’. Het gaat hierbij vooral om de hogere paraatheid van bestaande eenheden. “Het merendeel hiervan zal in eigen land gelegerd zijn, alleen nu georganiseerd volgens NAVO-principes”, verduidelijkte Jens Stoltenberg woensdag.

Minister Hoekstra van Buitenlandse Zaken zei dat Nederland zeker zijn “fair share” hieraan zal bijdragen, “maar wat precies, dat gaan we de komende tijd verder invullen”. Defensieminister Ollongren erkende dat daarvoor ook “meer mensen en meer materieel” nodig zijn. “Daarmee gaan we hard aan de slag.”

In een videoverbinding met de NAVO-leiders deed de Oekraïense president Zelensky een klemmend beroep op landen om meer zware wapens te sturen. Opnieuw beloofden leiders dat te zullen doen en te blijven doen, al erkende Nederlands premier Mark Rutte “dat er ook landen zijn die aarzelen”.

Nederland en Duitsland kondigden in Madrid aan nog eens zes (elk drie) pantserhouwitsers naar Oekraïne te sturen, na een verzoek uit Kiev daartoe. Behalve Duitsland en Nederland hebben ook Italië en Noorwegen extra bijdragen aangekondigd. Volgens Rutte heeft Nederland door heel snel te beginnen met de levering van zware wapens “ook andere landen over de streep getrokken”.

De NAVO-leiders publiceerden woensdag ook een nieuw ‘strategisch concept’, waarin Rusland “de belangrijkste en meest directe dreiging” is. Over China constateert de NAVO dat de “verklaarde ambities en de dwangmaatregelen” van het land de “belangen, veiligheid en waarden” van de bondgenoten uitdagen. De NAVO blijft open voor “constructieve betrokkenheid” bij China, maar constateert met zorg “het dieper wordende strategische partnerschap tussen China en Rusland” en hun pogingen de op regels gebaseerde wereldorde te ondermijnen.

Maar woensdag overheerste onder bondgenoten tevredenheid over de, in Ruttes woorden, “totaal historische” top. De Zweden zelf zeiden: “Het is voor het eerst in 200 jaar neutraliteitspolitiek dat wij deze stap zetten. Dat is natuurlijk gigantisch, een seismische verandering.” Ook bij minister Ollongren overheerste het positieve gevoel: “De NAVO is, ook door de Finse en Zweedse toetreding, groter, sterker en meer verenigd dan ooit.”

Vladimir Klitsjko, broer van de burgemeester van Kiev en adviseur van Zelensky, zorgde voor een onverwacht optreden in Madrid en injecteerde een bittere noot van realisme. “De sleutel voor vrede in Europa is eenheid inzake Oekraïne. (...) Word wakker, jongens! Dit gebeurt nu. En jullie zijn de volgende.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234