Zaterdag 16/10/2021

Update

Natuurpunt: "Verbied het gebruik van systemische pesticiden"

"Systemische pesticiden brengen schade toe aan de bijenpopulatie", luidt het in het rapport.Beeld AFP

Nu de bewijzen voor de schadelijkheid van neonicotinoïden op tafel liggen, wordt het tijd om het gebruik bij zowel particulieren als professionelen te verbieden. Dat zegt Natuurpunt, Vlaanderens grootste natuurvereniging, als reactie op een analyse van 800 wetenschappelijke studies over de gevolgen van systemische pesticiden door een internationale groep wetenschappers.

Een internationale groep onafhankelijke wetenschappers, verenigd in de 'Task Force on Systemic Pesticides', besluit dat de pesticiden neonicotinoïden en fipronil aanzienlijke schade toebrengen aan veel nuttige ongewervelde diersoorten en een belangrijke rol spelen in de achteruitgang van bijen.

In tegenstelling tot andere pesticiden, die op de oppervlakte van behandelde bladeren blijven, worden 'systemische pesticiden' door de plant opgenomen en naar alle weefsels getransporteerd, zowel naar de bladeren, bloemen, wortels en stengels als naar de pollen en de nectar.

Neonicotinoïden zijn neurotoxinen, stoffen die de werking van het zenuwstelsel beïnvloeden, en blootstelling aan deze stoffen kan leiden tot onmiddellijke, dodelijke maar eveneens chronische gevolgen.

"Verbieden"
"Dit is opnieuw belangrijk bewijs voor de schadelijkheid van neonicotinoïden en het benadrukt de prangende nood aan een krachtdadig Europees beleid tegen dit type superpesticiden", zegt Annelore Nys (Natuurpunt).

Zij wijst erop dat het huidige Europees moratorium geenszins volstaat. "Slechts vier van de negen neonicotinoïden zijn verboden. Bovendien gaat het om een tijdelijk verbod van twee jaar op een beperkt aantal teelten, eigenlijk teelten die het meest aantrekkelijk zijn voor bijen."

Natuurpunt wijst ook op heel wat uitzonderingen in het tijdelijk verbod. "Zo mag er in serres wel gesproeid worden, waardoor er wel een uitspoeling naar de bodem en verontreiniging van het oppervlaktewater blijft bestaan."

Natuurpunt pleit voor natuurlijke plaagbestrijding, zoals de inzet van natuurlijke predatoren zoals bepaalde spinnen of lieveheersbeestjes, en enkel curatief een toevlucht zoeken tot pesticiden.

Nog geen afdoende bewijzen
"De laatste 20 jaar nam de bezorgdheid over de impact van systemische pesticiden op heel wat nuttige soorten toe maar overheden oordeelden tot op heden veelal dat wetenschappelijk onderzoek nog geen afdoende bewijzen heeft opgeleverd om ingrijpen te rechtvaardigen", verduidelijkt Noa Simon Delso van Cari, een vereniging van Waalse en Brusselse bijenhouders.

De wetenschappers zeggen dat de meest getroffen soortengroepen de ongewervelde landdieren (zoals regenwormen) zijn, gevolgd door bestuivende insecten als bijen en vlinders en daarna ongewervelde waterdieren (zoals zoetwaterslakken of larven van eendagsvliegen en libellen). Men stelde ook vast dat vissen, amfibieën en microben allemaal aangetast waren na hoge of langdurige blootstelling. Er blijken wel nog te weinig gegevens om uit te maken of zoogdieren of reptielen effecten ondervinden. De studie wordt deze zomer gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Environmental Science and Pollution Research.

Een van de hoofdauteurs van de studie, dr. Jean-Marc Bonmatin van het Centre national de la Recherche scientifique uit Frankrijk, ziet een bedreiging voor de productiviteit van onze natuur en onze landbouw die te vergelijken is met het gevaar van organofosfaten of DDT's.

"Onvolledig"
In een reactie laat Phytofar, de Belgische Associatie van de Industrie van Gewasbeschermingsmiddelen, weten dat het rapport volgens haar onvolledig is. "Recente studies die aantonen dat er geen link is tussen bijensterfte en een correct gebruik van pesticiden in veldomstandigheden, werden niet meegenomen in het rapport", klinkt het.

Volgens Phytofar worden in Australië al jaren neonicotinoïden gebruikt in de landbouw, maar toch is daar geen verhoogde bijensterfte op te merken. "Er komt dan ook geen Varroa voor, een mijt die de bijen ziek maakt", luidt het. "In andere streken, zoals de bergen in Zwitserland, waar geen landbouw is en dus ook geen neonicotinoïden worden gebruikt, treedt er toch grote bijensterfte op. Het probleem van de bijensterfte kan dus niet zomaar verengd worden tot één oorzaak, de pesticiden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234