Zondag 31/05/2020

Naturalmente... Naturalmind...

Wat voor nieuws brengen de

SaloneSatellite, het onderdeel van de Milanese designbeurs bestemd voor jong aanstormend talent, werd dit jaar ondergebracht in een tent achter het gigantisch beurscomplex in het noordwesten van de stad. Met als slagzin 'Go Green' had de beurs alvast mijn nieuwsgierigheid geprikkeld, want over ecologie wordt in de grote designhallen met geen woord gerept. Het kan aan de grote witte tent gelegen hebben of aan het vroege uur van mijn bezoek, maar de anders kleurrijke en levendige sfeer die op SaloneSatellite heerst, maakt dit jaar plaats voor een steriel ogende hal.

Echt veel ecologische oplossingen die bovendien produceerbaar zijn - geen enkele fabrikant gaat immers duizend gebruikte rietjes effectief met de hand aan elkaar plakken - zijn er niet te bespeuren. Eén van de exposanten vertrouwt me toe: "We kregen twee maanden geleden een mail met het thema van dit jaar. De organisatie vroeg ons in diezelfde mail om zoveel mogelijk ecologische ontwerpen te presenteren. Twee maanden voor de beurs is wel rijkelijk laat. Vandaar dat heel wat 'eco' hier serieus met de haren getrokken is." Toch trek ik vol goede moed naar de stand van WBDM (Wallonie-Bruxelles Design Mode) dat met de titel 'Naturalmente... Naturalmind...' voor een overtuigd ecologische inslag kiest. De duidelijk onwennige Hugo Cociani (22) en Mélanie Vandenhecke (23), samen het designduo 'What else?' staan voor het eerst op een buitenlandse beurs. Blikvanger van dit tweetal is de 'Take Care'-collectie, bestaande uit een tafel en een paraplubak waar gras uit groeit. "Ik probeer de natuur zoveel mogelijk in het dagelijkse leven te integreren", aldus Mélanie. Of dit ook echt ecovriendelijk is? "Deze prototypes niet, dat zou ons te veel kosten. Maar we hopen een producent te vinden die dat wel met volledig ecologische materialen kan fabriceren. De 'natural mind' is zeker aanwezig bij deze jongeren uit Bergen. Ze krijgen op hun stand onder meer de steun van Deborah Franquet, die een knusse zitzak en deken in één voorstelt en Thierry Bataille (voor het tweede jaar van de partij) met een halvemaanvormige wieg en kleerhangers met geïntegreerde spiegels voor het hele gezin. Mathias van de Walle ten slotte toont een modulaire kast die tegen de muur leunt tezamen met opvouwbare bloempotten en champagne-emmers.

INFO www.wbdm.be, www.what-else-design.be, www.deborahfranquet.be, www.thierrybataille.com, www.mathiasvandewalle.com

Belgische designers in Milaan?

Van wieg tot doodskist

Vorige week werd tijdens de designweek in Milaan de 'mappa del design belga' verspreid, een stadsplan met (bijna) alle Belgische haltes. DMM volgde dit nationale traject en stuitte op enkele opmerkelijke ontwerpen, van maanvormige wieg tot ecovriendelijke doodskist.

Door An Bogaerts

Alain Berteau

De stand van de Italiaanse producent spHaus op I Saloni is - naar Italiaanse normen welteverstaan - erg bescheiden. Veel minder spectaculair dan de Poltrona Frau-groep, die zowat heel hal 8 inpalmt, of Moroso, dat met (misschien iets te veel) kleuren en motiefjes een visueel doolhof creëert. "spHaus maakt geen kunst, geen patronen of sculpturen. Maar goed design heeft dat ook niet nodig", wil Alain Berteau, designer aan huis bij spHaus, even duidelijk maken. De Brusselaar stelt er drie nieuwe ontwerpen voor, waaronder de Cobra, een 'party tool' zoals hij het zelf noemt. "Je kan er een lange kaars inzetten en het lage stuk als asbak gebruiken. Ik haat het als ik rokende gasten lelijke asbakken moet voorzetten", aldus Berteau. "Je kan er ook een bloem inzetten en daarnaast wat nootjes of hapjes leggen." Naast de Cobra stelt Berteau ook met enige trots de definitieve versie van zijn 'Lisbon'-stoel voor. Een luxueuze lederen stoel "gemaakt door de stielman die de Cappellinistoelen maakt", zegt Berteau terwijl hij met zijn hand langs de stiksels glijdt. "De beste kwaliteit van Italië." Waarom hij eigenlijk voor een Italiaanse producent ontwerpt? "Ik ben de Italiaanse markt wat aan het verkennen. Hoewel mijn achtergrond als architect eerder Amerikaans of Scandinavisch is. Maar vraag me niet naar mijn stijl", zegt Berteau. "Dat vind ik irrelevant. Je kan design niet als een modeobject beschouwen. Niemand verandert elke maand van sofa, terwijl je dat met een jas of een T-shirt wel doet. Daar moet je als ontwerper rekening mee houden. Het is vaak beter kleine aanpassingen te doen aan bestaande objecten dan met iets volledig nieuws op de markt te komen." Toch kan Berteau niet ontkennen dat er een grote druk bestaat om toch in Milaan en als Belg liefst ook elke twee jaar in Kortrijk met iets vernieuwends uit te pakken. "Dat is jullie schuld", lacht Berteau. "De media willen alsmaar meer en meer ontwerpen, en liefst zo spectaculair mogelijk. Maar wie heeft er elk jaar 200 stoelen nodig?" Het derde ontwerp van Berteau voor spHaus is de sofa 'Open', die zijn naam te danken heeft aan de hoek van 45 graden in de armsteunen waardoor de sofa zich als het ware naar voren toe opent. Wat precies de functie is van die grotere hoek aan de zijkanten, demonstreert Berteau met plezier. Hij gaat onderuit hangen, gooit zijn benen over de linkerleuning en dan over de rechterleuning om ten slotte rechtop te gaan zitten met gekruiste benen. "Een opstaande leuning is vaak onhandig voor wie zijn benen wil kruisen, in de 'Open' is dat geen enkel probleem." Terwijl ik me op een enigszins elegante manier uit de bewuste sofa probeer te hijsen, vraag ik naar Berteau's plannen tijdens deze hoogdagen van het design. "Ik geniet elke dag van mijn Italiaans ontbijt in het café naast het appartement waar ik logeer, vlakbij de Duomo. Heerlijk is dat." Moet een designer dan niet alle grote merken gaan bekijken? Of op zijn minst in de stad wat inspiratie gaan opdoen? "Deze week werkt echt niet inspirerend", lacht Berteau. "Er heerst hier een overdosis aan vormen. Als ik weer thuis ben, wil ik de eerste dagen niks met design te maken hebben. Ik vraag me hier voortdurend af 'maak ik echt deel uit van dit circus?' "

INFO www.sphaus.it, www.alainberteau.com

In de Via Clerici, op wandelafstand van il Duomo, vind ik nog maar eens een Brusselse delegatie (na 101% Designed in Brussels op de Via Tortona en Dustdeluxe, Pitot en Poulain op SaloneSatellite). Ik ben helemaal alleen wanneer ik het imposante Palazzo Liberty binnenga. Boven stelt de modeontwerper Christophe Coppens zijn tafeldecoratie voor terwijl een verdieping lager de bloempotten, stoelen en voetbankjes van 'Qui est Paul?' nog worden uitgepakt en op hun plaats gezet. "Onze spullen zijn nu pas aangekomen", hijgt Alain Gilles terwijl hij nog snel een bloempot twee centimeter verschuift. "Maar dat wil niet zeggen dat het allemaal niet perfect moet gepresenteerd worden (lacht)." Gilles viert hier in Milaan de geboorte van een nieuw label 'Qui est Paul?'. De Franse Stéphane Delimoge is de grote baas en Gilles, die eerder al voor Quinze & Milan werkte, is het creatieve brein. En omdat elk begin nu eenmaal moeilijk is, staan er nog niet zo heel veel 'Qui est Paul?'-producten uitgestald. Maar tezamen met de bijzettafeltjes van Gilles voor Bonaldo en een kapstok uit zijn persoonlijke collectie is de zaal net gevuld. Het heeft bloed, zweet en tranen gekost, maar op het moment dat hij alles zo tezamen ziet staan, haalt Gilles opgelucht adem: "We hebben het gehaald. Het was echt belangrijk om naar Milaan te komen. Als je de Milaanstempel kan uitspelen, tegen producenten en verdelers, dan word je geloofwaardig", aldus Gilles. En op het moment dat ik de zaal buitenwandel, denk ik er nog net op tijd aan om dé belangrijkste vraag te stellen: "Mais alors, qui est Paul?" Gilles lacht: "Paul is iedereen en niemand. Het is een statement om op een persoonlijke manier met design om te gaan. Definieer wie je bent met design. Ik stel alle Pauls op deze wereld de vraag 'wie ben jij?' en 'met welke objecten kan jij je identificeren?' en dan maar hopen dat het de mijne zijn (lacht)."

INFO www.alaingilles.com , www.qui-est-paul.com

TecnoSpace

Voor de Vlaamse delegatie in Milaan trek ik naar de Zona Tortona, het alternatieve designcircuit in het zuiden van de stad. Hier is iedereen welkom, niet alleen pers en verdelers. Een standplaats kost hier ook beduidend minder dan op de beurs. Net als vorig jaar organiseert Design Vlaanderen in de Via Savona 'ABC' (Authentic Belgian Creativity), waarbij 16 designers of bedrijven de kans krijgen zich aan het designminnende publiek voor te stellen. Een van die bedrijven is het Wilrijkse TecnoSpace. Hun akoestische lampen en schermen hebben misschien geen baanbrekende vormgeving, "maar als de mensen horen dat we alles van oude petflessen maken, zijn ze verbaasd en gefascineerd", aldus huisontwerpster Saskia Adriaenssens. Voor het bedrijf, dat eind vorig jaar de award voor Beste Belgische Product ontving op Design Brussels, gaat het ineens razendsnel. "Wat ons product interessant maakt, is dat we akoestische demping, gedurfde kleuren en ecologische duurzaamheid combineren", legt Adriaenssens uit.

INFO www.tecnospace.com

Voordat ik Alain Berteau ontmoet op de spHaus-stand, staan we in Milaan heel toevallig op hetzelfde moment dezelfde stoel te bewonderen. Als je weet dat er op Il Salone del Mobile - hét designtreffen van het jaar dat beter bekend staat als I Saloni - zo'n 2.500 exposanten staan op 530.000 vierkante meter beurs en dat vrijwel elke fabrikant gemiddeld drie stoelen presenteert, is 'toeval' nog bijzonder zwak uitgedrukt. De stoel waar we vol bewondering naar staan te kijken, is niet van Berteau's hand maar van een Belg die men op de 'mappa del design belga' vergeten is. Maarten Van Severen: hoewel hij drie jaar geleden stierf, wordt zijn werk nog steeds geprezen in de designwereld. Mede dankzij het Nederlandse PasToe, dat vorig jaar met de Leather Lounge LL04 al een hommage bracht aan de overleden ontwerper. "Die ligstoel heeft het enorm goed gedaan qua verkoop", aldus Virginie Vral van PasToe. "Tot 90 procent van die verkoop hebben we in België verwezenlijkt. Van Severen leeft echt nog verder in de Belgische interieurs." Dit jaar stelt PasToe de Low Chair LC03 voor, een ontwerp waar Van Severen voor zijn dood alleen nog maar een schets van had gemaakt maar dat nu door zijn oorspronkelijke entourage is verwezenlijkt. "Het zitgedeelte van de stoel valt als een blad papier op zijn onderstel, dat is zowat de achterliggende gedachte", aldus Vral. "Als je dat zitgedeelte zou openplooien, krijg je de vorm van een A4-papier." En zoals dat wel vaker gebeurt bij Van Severens ontwerpen, zit de stoel veel comfortabeler dan hij eruitziet. Dat kan ook Berteau bevestigen, terwijl we ons elk in een exemplaar neervlijen. PasToe stelt de stoel in wit en zwart voor in een verblindend witte en eenvoudige stand op de beurs. Dit soort ontwerpen vraagt dan ook niet om veel kleurvariaties of tierlantijntjes.

INFO www.pastoe.com

Het ontwerp mag dan niet volledig nieuw zijn, in Milaan keken ze toch raar op van de 'Soul Ash Solace'-doodskist van Maximaldesign. "Omdat de meeste doodskisten niet echt gemaakt zijn om te verbranden, wegens te zwaar en te duur, willen wij met Soul Ash Solace een kist uit karton en papier-maché op de markt brengen", aldus Maxime Szyf, een van de twee bezielers achter het label Maximaldesign. "De kist is erg stevig, brandt gemakkelijker en is milieuvriendelijker dan de zware houten versies." Op de kist ligt een kleine roestvrijstalen asurne in zandlopervorm. Die urne gaat mee het vuur in, krijgt daar een verweerde patina en blijft ten slotte alleen achter als aandenken. Qua symboliek kan dat wel tellen. Maar niet iedereen ziet een doodskist als een designobject. "Toen we hier aankwamen, stonden er hier Egyptische mannen klaar om onze spullen uit te laden. Maar die kist wilden ze onder geen beding aanraken. Ze wilden niks met de dood te maken hebben. Helaas hebben de mannen van Maximaldesign al eens kunnen proefdraaien met hun ontwerp. "Toen de moeder van mijn zakenpartner Gert Verschueren overleed, was het haar wens in een Soul Ash Solace te worden begraven", aldus Maxime. "We weten dus dat het ontwerp zijn functie vervult."

Voor Interieur Kortrijk voorziet Maximaldesign een iets vrolijker ontwerp. "Wij zijn bezig met een nieuw motorhomeconcept. Dat is heel leuk om te doen", aldus Maxime. "Bij wijze van research zijn we dan ook deze week met de motorhome naar Milaan gereden. Dat kwam ons goed uit, een hotel is hier tijdens de designweek toch niet te betalen."

INFO www.maximaldesign.com

Sinds Stichting Interieur Kortrijk en Weekend Knack-Le Vif/L'express haar vorig jaar tot designer van het jaar benoemden, doet de naam Nedda El-Asmar ook internationaal alsmaar meer belletjes rinkelen. Toch blijft het voor de 40-jarige ontwerpster uit Aalst onwennig wanneer een Russische fan om haar handtekening komt vragen. "I am going to show this to all my friends", zegt de jongeman trots. "Dat is toch niet te doen, hé, dat die gewoon een handtekening van mij moet hebben", zegt El-Asmar met een oprechte bescheidenheid. Tijdens ons gesprek wordt stilaan duidelijk dat de ontwerpen van El-Asmar een vertaling zijn van de vrouw El-Asmar. Bescheiden, gracieus en vrouwelijk. Eerder liet ze dat al zien in haar bestek voor Hermès. Nu in Milaan presenteert ze bij ABC haar ontbijtservies voor Royal Boch en het prototype van een nieuwe tafel. "Het handige aan deze tafel zijn de geheime opbergruimtes in en onder het tafelblad. Wie aan de tafel wil werken maar tussendoor plaats moet maken voor het eten, kan gemakkelijk laptop en paperassen kwijt in de tafel. Een tafel waar je rommel in kwijtkan, als dat niet vrouwelijk is...

INFO www.nedda.be. In het Designmuseum Gent loopt nog tot morgen een overzichtstentoonstelling over het werk van Nedda El-Asmar.

Meer info op www.designmuseumgent.be

Wie in Milaan op zoek gaat naar Belgisch design, kan onmogelijk om Xavier Lust heen. Hij bouwt er lustig verder aan zijn goede relaties met het kruim van de Italiaanse labels. Dit jaar in de aanbieding: een sofa bij Baleri Italia, de Baobab-kapstok en Aubergine-sofa voor MDF Italia. Op Eurocucina, de tweejaarlijkse keukenbeurs die deel uitmaakt van het Salone, presenteert Lust ook bij Salvarani nog het een en ander. Toch kunnen we de Brusselaar niet verwijten zijn roots te verloochenen, want de grootste aandachtstrekker, voor de Belgische pers althans, is de Flow-sofa die hij ontwierp voor het Belgische Indera, dat voor het tweede jaar op rij een plaats wist te bemachtigen op Il Salone del Mobile. Met de Flow brengt Xavier Lust een combinatie van koud aluminium met een warme stoffering. Mits het gebruik van weerbestendige kussens, kan de Flow ook gemakkelijk buiten geplaatst worden. Het plooien uit een grote aluminiumplaat, zowat het handelsmerk van Lust, krijgt in deze sofavorm duidelijk een zachtere aanblik. We kunnen gerust spreken van een succesvolle binnenlandse samenwerking. n

INFO www.indera.be , www.xavierlust.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234