Vrijdag 22/11/2019

National Geographic opent zijn fotokluizen

Op het internet zijn al meer dan 200.000 beelden uit de National Geographic Image Collection beschikbaar, maar het hele archief bevat meer dan 11 miljoen beelden. Volgende maand worden voor het eerst de originele afdrukken van een aantal historische reportages tentoongesteld en verkocht. De verwachting is dat die voor minstens 3.000 dollar, sommige voor meer dan 10.000 dollar van eigenaar zullen veranderen.

Wat het archief zo uniek maakt, is dat het een van de weinige is dat ononderbroken mens, natuur en omgeving documenteert van het einde van de negentiende eeuw (de National Geographic Society werd in 1888 boven de doopvont gehouden) tot nu. Van de miljoenen beelden die het ondertussen bevat, zijn er slechts zo’n 300.000 gepubliceerd. Een van de weinige mensen die zijn weg kent in de rest van de beeldenschat is archivaris William C. Bonner. Hij ontwierp de huidige ondergrondse opslagplaats, bij het hoofdkwartier van de organisatie, aan 17th Street in Washington. In een geacclimatiseerde ruimte van 185 vierkante meter liggen de schappen van gemotoriseerde rekken volgestouwd. “We noemen het de fundering waarop National Geographic rust”, zegt hij. Daarbij worden onder meer glasplaatnegatieven en een van de belangrijkste collecties van autochromen (vroege kleurenfotografie) ter wereld bewaard.Net zoals veel andere instellingen digitaliseert de Society haar fotografisch geheugen, dus, zo legt Bonner uit, was de tijd rijp om een aantal van het bijna half miljoen originele afdrukken in het archief te verkopen. Daarvoor wordt samengewerkt met de New Yorkse galerist Steven Kasher, die eerder ook al unieke beelden uit de fotoarchieven van The New York Times en het wereldvermaarde agentschap Magnum aan zijn verzamelaarscliëntèle sleet. Hij plant voorlopig vier verkooptentoonstellingen, waarvan de eerste, The World in Black and White: Vintage Prints from the National Geographic Archive, 17 september opent. Zo’n 150 beelden zullen daar te zien zijn, telkens in een ‘verhaal’ van 10 à 15 beelden rond één fotograaf. Prijzen zijn er nog niet gezet maar volgens Kasher zal dat wellicht in de grootteorde van 3.000 dollar tot meer dan 10.000 dollar zijn.

Shangri-La en naakte mannen

Een van die fotografen is Herbert G. Ponting, die in 1911-12 de gedoemde Antarctica-expeditie van Robert Falcon Scott documenteerde. Dat materiaal is nog tamelijk bekend, maar veel beelden hebben zelden of nooit het archief verlaten. Zo is er het werk van botanicus Joseph F. Rock, die onder meer ook Tibetaanse kloosters bezocht. Zijn reisreportages vormden naar verluidt een inspiratie voor Shangri-La, het utopia dat James Hilton in zijn roman Lost Horizon beschreef.Opmerkelijk is ook het werk van George Shiras III, die begin twintigste eeuw een pionier was van natuurfotografie bij nacht. Hij verbond zijn fototoestel met magnesiumflash aan een struikeldraad. De Republikeinse politicus zou zijn nachtelijke wildfotografie trouwens zestig jaar lang blijven beoefenen.Niet helemaal iets wat je tegenwoordig zou verwachten in National Geographic is het werk van Wilhelm baron von Gloeden, die als een van de pioniers van de mannelijke naaktfotografie geldt. Zijn idyllische portretten van jonge Siciliaanse mannen, vaak met lauwerkransen of amforen, zijn jarenlang vergeten, maar onlangs maakt hij weer opgang als een belangrijke vooroorlogse homokunstenaar. “Weinig van de beelden die we exposeren zijn verspreid, omdat ze vaak specifiek voor National Geographic waren gemaakt, en omdat zij de enige kopieën hebben”, zegt Kasher. Ook al zijn de foto’s allemaal meer dan een halve eeuw oud, veelal is het National Geographicstempel nog zeer herkenbaar. Dat geldt in de overtreffende trap voor dat ene beeld uit 1921 van Frank Hurley, een Australische avonturier die Nieuw-Guinea exploreerde en onder meer een jongedame in de traditionele Papoeaklederdracht kiekte. “Er moest minstens één ‘inboorlinge’ met blote borsten in”, zegt Kasher. “Iedereen zou daar toch naar zoeken en zich afvragen waarom ik er niet aan gedacht had.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234