Vrijdag 16/04/2021

Wetenschap

NASA heeft ambitieus plan om aarde te behoeden voor supervulkaan Yellowstone

null Beeld reuters
Beeld reuters

Het is een toeristische trekpleister, bekend om zijn onwaarschijnlijke natuurschoon. Maar diep onder het prachtige Yellowstone National Park in de VS loert een potentiële wereldramp: een supervulkaan die, als hij uitbarst, de gehele mensheid kan bedreigen. NASA wil dat vermijden en heeft daarvoor een ambitieus plan.

Onze planeet telt, voor zover bekend, een twintigtal supervulkanen. Gemiddeld barsten zij ongeveer om de 100.000 jaar in alle hevigheid uit. Voor Yellowstone is dat om de 600.000 jaar. Zo'n supereruptie kan catastrofaal zijn voor de mens. In 2012 berekende de VN dat de wereldwijde voedselreserves door de zogenaamde vulkanische winter zodanig zouden slinken dat er slechts genoeg eten voor 74 dagen overblijft. We zouden dus gewoon uitgehongerd worden.

De laatste keer dat de vulkanische hotspot onder Yellowstone tot een desastreuze uitbarsting kwam, dateert inmiddels van ongeveer 600.000 jaar geleden. Toen belandde er 1.000 kubieke kilometer as en lava in de atmosfeer, waardoor de temperatuur op aarde stevig daalde. Niets wijst er voorlopig op dat de vulkaan nieuwe plannen in die richting heeft, ook al is het theoretisch gezien 'weer tijd'.

Voorkomen is alleszins beter dan genezen, denkt ook Brian Wilcox van NASA's Jet Propulsion Laboratory (California Institute of Technology): "De bedreiging van een supervulkaan is wezenlijk groter dan die van een asteroïde of komeet". Wilcox ziet wel gelijkenissen tussen deze twee mogelijke bedreigingen voor de mensheid en de aanpak daarvan: "De wetenschap moet erin investeren én moet er op tijd aan beginnen."

Een vulkaanuitbarsting vanuit de ruimte bekeken. Beeld NASA
Een vulkaanuitbarsting vanuit de ruimte bekeken.Beeld NASA

En dus zoekt NASA al langer naar manieren om een nieuwe allesverwoestende eruptie te voorkomen. De wetenschappers vertrekken van het principe dat de magmakamer onder controle kan gehouden worden door de supervulkaan af te koelen. Die van Yellowstone laat ongeveer 60-70 procent van de uitgestote hitte ontsnappen in de atmosfeer - vandaar de talrijke geisers en warmwaterbronnen in het onmetelijke park. Maar de rest van de hitte stapelt zich ondergronds op en dat maakt een explosie uiteindelijk onvermijdelijk. Er zou daarom méér warmte moeten kunnen vrijkomen.

Een mogelijke middel om voor verkoeling te zorgen is natuurlijk water. Maar het zou niet alleen ongelooflijk duur zijn om een megaconstructie te bouwen die meer water naar de vulkaan brengt, het zou bovendien ook erg moeilijk liggen bij de mensen, die het voor henzelf broodnodige water waarschijnlijk liever niet voor zo'n doel 'verspild' zien.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Het alternatief van NASA bestaat erin om water onder hoge druk tien kilometer diep in de magmakamer op te pompen. Ook niet simpel en, met een kostenplaatje van zo'n 3 miljard euro, ook niet goedkoop. Maar NASA bedacht daarvoor eveneens een oplossing. Het rondstromende water zou terug naar boven komen met een temperatuur van 350 graden Celsius. Zo geeft de vulkaan stelselmatig meer warmte vrij én het is een uitstekende basis voor een geothermische centrale die aan een erg competitieve prijs elektriciteit zou kunnen produceren.

Win-win dus. Of niet? Er zit helaas nog wel een addertje onder het gras. Boren in een vulkaanschacht is niet zonder risico. In het slechtste geval kan je zelfs de eruptie uitlokken die je net wou voorkomen.

Het is in elk geval een werk van erg lange adem: "Zij die aan zo'n project beginnen, zullen nooit de voltooiing ervan zien, of er tijdens hun leven zelfs maar een idee van hebben of het al dan niet succesvol blijkt", zegt Wilcox aan de BBC. Tienduizenden jaren zou de mens nodig hebben om Yellowstone op die wijze helemaal af te koelen. Dat moet wel niet om de bedreiging op zich alvast weg te nemen, maar zelfs dáárvoor zouden we, volgens Wilcox, honderden of zelfs duizenden jaren geduld moeten hebben. Toch moeten we volgens de wetenschapper best op lange termijn denken. En intussen de huidige voordelen ervan meepakken, zoals zo'n nieuwe elektriciteitscentrale, besluit hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234