Maandag 21/06/2021

‘Napoleon is vrouw geworden’

Voorgoed vereeuwigd, op 120 bij 80 centimeter, ingelijst in goud. Zoals elke voormalige Senaatsvoorzitter heeft ook Anne-Marie Lizin (2004 - 2007) een plaats gekregen in de galerij der groten van het vaderlandse democratisch bestel. Op het doek kijkt ze guitig voor zich uit, zich ogenschijnlijk niet bewust van alle schandalen waarmee ze haar politieke graf delfde. Alsof de toekomst haar toelacht.

In chic zwart mantelpak, met gouden randje en met de kin vooruit schrijdt Anne-Marie Lizin de salons van de Senaat binnen. “Impressionnante”, klinkt het bewonderend. Ze oogt inderdaad presidentieel, en dat weet ze, honderd paar ogen rusten op haar. Een van haar fans: “Als burgemeester van Hoei heeft ze heel wat verwezenlijkt. Ook internationaal heeft ze allure. Iets om trots op te zijn.” De cameraploegen verdringen zich om een glimp op te vangen van wat wel eens haar laatste moment de gloire op het nationale politieke toneel zou kunnen zijn. Minzaam schudt Lizin nog enkele handen. Geen PS’ers in het publiek, met die partij heeft ze voorgoed gebroken. Wel een glimlach voor de ambassadeur van Benin, ook aanwezig. De man, Charles Borromée Jodjinou, laat zich vervolgens niet onbetuigd. “Het is niet meer dan logisch een hommage aan deze vrouw te brengen. Ik ken haar als burgemeester en Senaatsvoorzitter. En geloof me: ze heeft vele goede dingen voor de zwarte gemeenschap in dit land gedaan. Ze is een spil in onze relaties met de overheid.” Naast hem staat een delegatie uit Kosovo te dringen.Huidig Senaatsvoorzitter Armand De Decker (MR) kijkt wat geamuseerd toe. De traditie verplicht hem het woord te nemen. “Ze was de eerste vrouwelijke Senaatsvoorzitter, na 28 mannen. Het vergde was aanpassing voor iedereen, ook voor onze diensten, die de aanspreking ‘voorzitter’ moesten vervrouwelijken.” Hij roemt vervolgens haar verdiensten. “Ze heeft zich altijd sterk ingezet voor de mensenrechten en de rechten van de vrouw. Ze communiceerde altijd enthousiast over haar zaken”, getuigt hij. “Ook is ze erin geslaagd het maatschappelijke middenveld en de economische actoren een stem te geven in het halfrond.” Daarna klinkt toch iets van kritiek, weliswaar verpakt als een compliment: “Ze is iemand die alle middelen van haar functie gebruikt heeft om haar doelstellingen te bereiken.” De dubbelzinnigheid zindert na, maar Lizin laat het zich niet aan het hart komen en gaat achter de microfoon staan.

Vrouwenrechten

Onder een bordeauxrood doek wacht Lizins portret op een plechtstatige onthulling. Het decor geeft Lizin andermaal de allure van ‘une grande dame’ van de Waalse politiek. “De Senaat is een instituut met een eigen rol”, oreert ze. “Die heb ik altijd actief proberen in te vullen. Armand De Decker en ik zijn altijd voorstander geweest van het tweekamerstelsel.” Daarop volgt een rondje bedankingen, met name voor de inwoners van Hoei. Zelf verwijst ze nog eens naar haar pleidooi enkele jaren geleden als OVSE-verslaggeefster om de Amerikaanse gevangenis in Guantanamo Bay te sluiten. En komt ze nog eens op voor de vrouwenrechten: “Een jonge Pakistaanse vrouw werd enkele jaren geleden doodgeschoten in Charleroi. Ze werd onderdrukt. Die zaak kreeg in het hele land aandacht. Maar miljoenen vrouwen wereldwijd moeten het zonder die aandacht stellen. Daar zal ik me ook sterk voor blijven maken.” Er klinkt geroezemoes in de zaal bij (ex)-senatoren. “Saai werd het nooit met haar vooraan. We zagen nog nooit zoveel buitenlandse delegaties passeren als onder haar voorzitterschap.” Het doek wordt naar beneden gelaten. Applaus, zij het voorzichtig. Een enkele spottende lach, nog voorzichtiger. Lizin straalt, haar jongere (en slanke) evenbeeld op doek eveneens. Schilder Ferdinand Pire zegt een afbeelding van een machtige vrouw gemaakt te hebben, “omgeven door een sterke vrouwelijkheid, met allure en elegantie, in een surrealistisch en tijdloos kader”. Hij vervolgt: “Ze is een Belgische ster die de wereld kleur geeft.”

Een receptiekamer

“Ze heeft de Senaat in ieder geval kleur gegeven”, lacht een oud-personeelslid. “Het was geen alledaags personage. Ook voor de Senaat was het wennen, vooral haar internationale zijsprongetjes. Ze boekte wel eens een succesje, maar even vaak sloeg ze de bal mis.” Ex-Kamervoorzitter Herman De Croo (Open Vld) staat ondertussen bewonderend naar het portret te kijken. “Napoleon is vrouw geworden”, roept hij uit. De Croo is stout en charmant tegelijk: “Wat een symbolisch schilderij. Het typeert mevrouw Lizin goed. Ze ziet eruit als een intrigrante, in de positieve zin van het woord. Ze heeft zich altijd boven haar partij gesteld. En dat is haar uiteindelijk ook fataal geworden. Niet al haar acties waren even gelukkig. Ze heeft een reputatie, en dat is normaal. Denk maar aan haar acties in de jaren tachtig om ontvoerde kinderen uit Algerije terug te halen met valse paspoorten.” En ook: “Ze zette zich de laatste jaren vooral in voor de gelijkheid van man en vrouw. Hoewel, meer voor de ongelijkheid, ze wil de vrouw boven de man stellen.” En de algehele conclusie? “Ze heeft van de Senaat een receptiekamer in plaats van een reflectiekamer gemaakt.” Applaus, en champagne à volonté. Voor Lizin is dat een hommage.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234