Donderdag 01/10/2020

Nand

Beeld UNKNOWN

Honderden hebben gisteren een laatste groet gebracht aan zijn in de KVS opgebaarde lichaam, vandaag zullen weer honderden van hem afscheid nemen in het crematorium van Vilvoorde. Nand Buyl was een mens zoals ze er niet al te veel maken, en dat is oneindig jammer. Zelf zag ik hem voor het laatst op de planken staan in een bewerking van De storm van Shakespeare, in een regie van Franz Marijnen. Bert André en Senne Rouffaer speelden daar ook in mee. Het wordt stilaan druk daarboven.

Nand had een bijrol, maar dat kon niet verhinderen dat hij bij iedere opkomst de scène vulde, met een blik en een opgetrokken wenkbrauw iedere zin zette en meerwaarde gaf. Daarom is het jammer dat hij bij ieder in memoriam herleid dreigt te worden tot die ene rol waarin heel Vlaanderen hem leerde kennen. Nand was namelijk bijzonder veel meer dan schipper alleen. Zoals één van zijn fans gisteren op de radio zei: "We kwamen niet voor het stuk, we kwamen naar Nand kijken." Veel grotere complimenten kun je als acteur niet krijgen.

Hij was ook lang directeur van de KVS, in een periode dat het belang van dat instituut voor de Vlaamse cultuur in Brussel lang niet voor iedereen duidelijk was. Dat zag je er toen ook aan: je moest opletten dat je geen stuk van het plafond op je hoofd kreeg en waden door het binnensijpelende water. In die periode bleef hij met de moed der wanhoop de kar trekken.

Nand was een vakman en een kunstenaar, maar beschouwde zichzelf meer als het eerste. Hij had geen probleem om de grenzen tussen de cultuur met grote en kleine c voortdurend te doorbreken. Van Shakespeare tot Axel Nort en terug: er was geen register dat hem te min of te hoog was. Zolang het maar volgens de regels van de kunst werd gebracht en gespeeld. Nooit behoorde hij tot de ascetische elite en al evenmin stelde hij zich tevreden met makkelijk en populair succes. Het was altijd en-en bij hem, nooit of-of.

Hij was een man uit een tijd dat je ook nog talent moest hebben om het tot bekende Vlaming te schoppen, en talent had hij in overvloed.

Maar in tegenstelling tot vele nitwits die vandaag het scherm teisteren, bleef Nand steeds de bescheidenheid zelve. Nooit op de voorgrond, nooit borstkloppend, nooit veeleisend, behalve voor zichzelf.

Meneer Buyl, u bent bedankt voor alles wat u zo gul geschonken hebt.

Yves Desmet
Politiek commentator

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234